Als Gerard in de jaren tachtig naar een allesomvattend thema in zijn werk wordt gevraagd, antwoordt hij: 'Verlossing.' De 'reisbrieven' waarin hij zijn stijl zou vinden, zijn zeker te zien als documenten waarin die verlossing in volle gang is. Als je het begrip enigszins ontdoet van zijn religieuze connotatie, kun je je afvragen van wie of wat Gerard verlost wilde worden. 'De avonden' lijkt een verlossing van het ouderlijk huis, verlossing van het kind-zijn, verlossing van het mlieu. In 'Werther Nieland' en in 'De familie Boslowits' is het de verlossing van de angst. Dat zet zich door in de 'Wintervertellingen'. In al deze verhalen (vooral in 'Werther Nieland' en in sommige verhalen uit de 'Winter vertellingen', zoals 'De vacantie' en 'Herfstdraden') is er ook al enigszins sprake van een religieuze verlossing, in die zin dat de hoofdpersonen steeds naar rituelen grijpen om iets te bevatten. Maar je voelt dat de verlossing nog niet compleet is.