@ Herman. Wat een ongelooflijk flauwe reactie, of is deze grappig bedoeld? Het is een mooie analyse van HJA en in de rest van het blad, niet online, staat meer moois.

Ik kan het niet nalaten even schaamteloos mijn eigen blog te promoten - de opkomst het fenomeen heeft immers de hele discussie aangezwengeld. Natuurlijk heeft gedrukt papier geen toekomst, maar juist daarom zullen kwaliteitsmedia floreren.

http://www.demilitanteagnost.nl/2009/03/20/de-k...

Onder de titel

Henk Hofland over de ontlezing als moment in de evolutie: de parabel van de knàlgele Rolls Royce

heb ik zojuist een reactie geplaatst in mijn Volkskrantblog Middernachtszon.

Hofland en co-auteurs geven een voortreffelijke diagnose van de tijdgeest, maar zien zelf nog maar ten dele wat de ware impact is van communicatie, van LEVEN in cyberspace

21-3-2009

Beste redactie,

Als er iets is wat het Groenenummer (12,jrg 133) over de media vooral leert , is het dat droefenis niet de beste leidraad is voor analyses. Dat blijkt als we onszelf vragen stellen bij enkele van de vooronderstellingen die met name in de bijdragen van Hofland naar voren komen.

Is het bijvoorbeeld een vanzelfsprekendheid dat er in de samenleving een groep professionals moet zijn met een soort voorrecht op de rol van mediator. Hofland meent op grond van de voorhistorie van wel, maar baseert dat op weinig anders dan een veronderstelde kwalitatieve voorsprong van journalisten op anderen.
Uiteraard waren en zijn er in het verleden voldoende theorien en opvattingen geweest om de maatschappelijk bevoorrechte rol van journalisten te rechtvaardigen, maar sinds de tijd van de naieve opvattingen over de hypodermic needle is er inmiddels wel wat gebeurd. Enzensberger, Negt en Kluge en vele anderen na hen waaronder zowat alle mediaonderzoekers zullen u kunnen uitleggen dat mediaconsumenten geen willoze sponzen zijn en dus niet afhankelijk van het journalistieke voorwerk om tot het juiste oordeel te komen. Journalisten kunnen nodig zijn, maar dat zij de democratie bewaken, als intelligente elite tegenover de domme intellectuele lompenproletariers, getuigt van een niet bijster onbevooroordeelde beroepshouding.

En dan stelt zich uiteraard de vraag naar de veelgeroemde kwaliteit van de informatie, waarmee de media een monopolisering van de informatietoegang tot het publiek claimen. Is het werkelijk zo dat op heikele momenten waarbij het in een democratie draait om beslissingen die door de bevolking, de echte publieke opnie, gedragen moeten worden, dat daar de journalisten de waarheid boven tafel halen en zo de democratie met juiste informatie beschermen?? Of is eerder het tegendeel waar en zien we dat juist op cruciale momenten, daar waar de beslissingen genomen moeten worden door een land die beslissend zijn voor leven en dood van mensen, de journalistiek het steeds consequent af laat weten.? In het debat van de drie heren in De Groene wordt de Irakkwestie als een geisoleerd fenomeen voorgesteld, maar dat is wel geheel en al bezijden de waarheid. Alle grote naoorlogse conflicten en slachtpartijen zijn door vrijwel alle kranten in vrijwel alle westerse landen met instemmend gejuich en dito berichtgeving ingeluid, of het nu Korea, Vietnam, Guatemala, Iran, Algerije, Chili, Argentinie of welke andere locatie betrof, ook al was er op die momenten wel degelijk andere informatie voorhanden en hadden de journalisten wel degelijk de mogelijkheid om die andere informatie te publiceren. De media maken deel uit van de heersende machtsstrukturen en zullen dus ook niet tegen de belangen van die machtsstrukturen in publiceren en dat gegeven kan maar beter niet genegeerd worden.

Ik denk dat het debat te smal gevoerd wordt. De toekomst van de gedrukte pers staat niet op zichzelf en kan niet begrepen worden zonder de veranderingen in de samenleving en de openbaarheid. Sinds de tijd dat het gedrukte woord het alleen recht had op de toegang tot de burgers is er wel wat veranderd en die veranderingen plaatsen het gedrukte woord in een totaal andere context waarin het ook een totaal andere rol te vervullen heeft. Om maar enkele markante veranderingen te noemen:
De informatioestroom is ongelooflijk verbreed; informatie is om ons heen, in de voortdurend aanstaande radio's en tv's, in onze werkgereedschappen, in alle opschriften, in de informatie die uit de organisatorische lijninfo komt; de samenleving is geinformatiseerd en de gedrukte bladen spelen daar enkel een kleine en ondergeschikte rol meer in. Informatie is omgeving geworden, behoort tot onze kleding, en is niet meer een curieus papier wat ons des ochtends informeert over verre en vreemde gebeurtenissen.
Informatie is zelfs zo een levensnoodzaak geworden dat gelijktijdigheid of toch het streven daarnaar een wezenskenmerk van de opoenbaarheid is geworden. Niemand wil nog een essentiele gebeurtenis pas uren later horen. Vliegtuigen die flats invliegen, al is het in een ander werelddeel, we willen toch niet tot morgen wachten om dat te vernemen. Gelijktijdigheid tussen gebeurtenis en bericht is iets dat elke burger meer en meer nastreeft.
En dan is er Hoflands smalende benadering van het intellectueel lompenproletariaat. Die is niet zozeer interessant om zijn inhoud maar eerder om de totale wereldvreemdheid die eruit spreekt. De aantallen middelbaar - en hoger geschoolden in de samenleving liggen anno 2009 iets anders dan anno pakweg 1850. Het publiek van de media is hooggeschoold, ze kunnen en willen heus wel denken, en doen dat ook en laten dat denken niet vervangen door voorschriften van journalisten. Het schone van de hedendaagse democratie is nu juist dat de opinionleaders breder aanwezig en tegelijk minder nodig zijn. Het archaische wereldbeeld als zouden mediaconsumenten afhankelijk zijn van het goede advies aandragende journalisten is lichtelijk belachelijk.

Maar meest belangrijk in mijn opinie is dat de verhouding tussen politiek en media wezenlijk gewijzigd is. Vrijwel 150 jaar hebben we kunnen geloven in het ideaal van een vrije pers, die, als ze vrij kon functioneren, een op zichzelf staande macht zou zijn, een soort vierde poot naast de trias politica, Het simpele wereldbeeld van elkaar in evenwicht houdende factoren die door hun samenspel de democratie zouden garanderen is echter al lang een fictie geworden. Op wezenlijke momenten bestaat die vrijheid van de pers niet en steunt zij ohnehin het vaderland, zij het dat ze dat voor het publiek niet wil weten. Het enige, maar niet onbelangrijke verschil sinds 2001 is, dat westerse regeringen nu zelfs de schijn van een neutrale openbaarheid niet meer wensen op te houden. De openlijke oprichting door de regering Bush van een bureau voor tegeninformatie, c.q. -vervalsing maakte duidelijk dat westerse overheden het zelfs niet meer nodig vinden om hun machtsgreep op de media te verhullen. De media zijn niet vrij in hun meningsuiting en het publiek zoekt dus terecht naar andere informatie. De openbaarheid is een strijdtoneel en het is daar het publiek dat het hardst moet vechten om aan zijn trekken te komen.

Toch geloof ik dat in de nieuwe multimediale informatievoorziening de gedrukte pers een rol kan spelen, maar dan die van de achtergrondanalyse, van het studieuze moment, waar cruciale spelers in de samenleving hun informatie willen uitwisselen met belanghebbenden, zelfs al zijn dat maar intellectuele lompenproletariers.

Maarten van den Oever
Antwerpen
ludov123@gmail.com?

Beste Henk, geachte collega,

je stelt dat de commerciele massamedia 'onafhankelijk [zijn] gebleven.' Welnu, deze bewering staat haaks op het volgende: in 1937 verscheen het boek America's 60 Families, geschreven door de Amerikaanse wetenschapper Ferdinand Lundberg, die zijn leven lang de ware macht bestudeerde. Hij schrijft in het hoofdstuk getiteld The Journalism of Pecuniary Inhibition het volgende: 'The most authoritative statement of the press philosophy of the dominant capitalists was given by The Wall Street Journal, central organ of finance capital, on January 20, 1925, as follows: "A newspaper is a private enterprise, owing nothing to the public, which grants it no franchise. It is therefore 'affected' with no public interest. It is emphatically the property of the owner, who is selling a manufactured product at his own risk. If the public does not like his opinions or his method of presenting news the remedy is in its own hands. It is under no obligation to buy the paper... Without in any way belittling the President's remarks to a recent gathering of editors, it may be said that those editors, except where they own their own newspapers, take their policy from their employers... But for ridiculously obvious reasons, there are many newspaper owners willing enough to encourage the public in the delusion that it is the editor of a newspaper who dictates the selection of news and the expression of opinion. He only does so subject to the correction and suggestion of the proprietor of the paper'',' aldus de stem van het kapitaal zelf.
Nu mijn vraag aan jou: kranten vertegenwoordigen net als alles in de wereld bepaalde belangen. Waarom wil jij nu, net als Jan Marijnissen, het enige recht dat een burger heeft om zich tegen die belangen te keren (door de krant niet te kopen), teniet doen door deze kranten met belastinggeld in staat te stellen 'informatie' te verspreiden die de lezer niet wil hebben?
Ik vraag dat ook omdat de NRC al jarenlang voorstander is van de zogeheten neoliberale 'vrije markt'. Waarom zouden burgers nu ineens 'de vrije markt' moeten gaan financieren? Dat zou toch absurd zijn, want kenmerk van die 'vrije markt' is nu juist dat de gemeenschap daar geen greep op heeft en dat die markt zichzelf reguleert. Waar geen markt voor is, is geen markt voor, dat is altijd de logica van de NRC geweest. Waarom gaat die logica in dit geval niet meer op?

Beste Henk, geachte collega,

Je schrijft in De Groene:

'Redacties van de serieuze media zijn instituten waar honderden specialisten werken. Met onverbiddelijke regelmaat leveren ze het product op basis waarvan de burgerij tot een gefundeerd politiek oordeel komt. Het zou logisch zijn om de productie van dit drukwerk ook tot de publieke voorzieningen te rekenen, zoals gas, water en licht.'

Met andere woorden, zonder de commerciele massamedia is onze parlementaire democratie ten dode opgeschreven. In zekere zin heb je gelijk, maar dan in de betekenis zoals de Britse auteur John Berger die in zijn boek Stemverheffing geeft: ‘Consumptie en communicatie zijn tegenwoordig verenigd in een diabolische vennootschap, en uit deze vennootschap bestaat datgene wat wij kennen als de media. Eerst en vooral vertegenwoordigen de media een economisch contract waardoor alles wat er in de wereld gebeurt wordt gekoppeld aan het mechanisme van de verkoop.'

In 1984 concludeerde de Amerikaanse historicus Marvin Olasky dat de grondlegger van de public relations-industie, Edward Bernays, in het begin van de twintigste eeuw 'een van de eersten' was geweest 'to realize fully that American 20th Century liberalism would be increasingly based on social control posing as democracy, and would be desperate to leran all the opportunities for social control that it could.' En de Amerikaanse historicus Stewart Ewen kwam in zijn studie PR! A Social History of Spin tot de slotsom dat al vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw 'the mass media, dominated by commercial interests, would provide subservient channels through which as broad public might be schooled to a corporate point of view.'

Het was deze Edward Bernays, neef van Freud, die in zijn boek Crystallizing Public Opinion al in 1923 over en voor zijn rijke opdrachtgevers schreef: 'The minority has discovered a powerful help in influencing majorities. It has been possible so to mould the mind of the masses that they will throw their newly gained strength in the desired direction. Propaganda is the executive arm of the invisble government.' Het spreekt voor zich dat hij rijkelijk beloond werd voor zijn inzicht in 'the concious and intelligent manipulation of the organized habits and opinions of the masses', dat een 'indispensable feature of democratic society' is geworden, zoals hij zelf het zo treffend omschreef. Vanaf toen wist de 'intelligent few', deze 'invisible wire pullers', zoals Bernays hen noemde, hoe ze 'continuously and systematically' de voorname taak van 'regimenting the public mind' het best konden uitvoeren. Als geen ander wist Joseph Goebbels hoe goed het werk van Bernays te gebruiken was, de nazi had Bernays' boek Propaganda onder handbereik in zijn werkkamer.

Edward Bernays, tesamen met andere vooraanstaande Amerikaanse intellectuelen, waarschuwde de elite al een eeuw geleden voor de gevaren van de democratie. Immers, op die manier konden grote groepen burgers een greep krijgen op hun eigen toekomst en deze ontwikkeling zou de macht van de elite drastisch beperken. In 1947 schreef Bernays een belangrijk artikel voor het prestigieuze Annals of the American Academy of Political and Social Sciences, getiteld 'The Engineering of Consent'. Bernays stelde daarin dat 'the engineering of consent is the very essence of the democratic proces, the freedom to persuade and suggest.' Het zal duidelijk zijn dat die 'freedom' alleen in handen kan zijn van de machtigen en rijken, die de middelen hebben om die 'freedom' vorm en inhoud te geven. Voor alle duidelijkheid wees Bernays erop dat de gemiddelde Amerikaan 'has only six years of schooling... [Therefore] democratic leaders must play their part in... engineering consent... Today it is impossible to overestimate the importance of engineering consent; it affects almost every aspect of our daily lives.'

Voor zijn invloedrijke wetenschappelijke bijdragen werd Bernays in 1949 geëerd door de prestigieuze American Psychological Association. Hoe invloedrijk de inzichten van Bernays waren werd hetzelfde jaar nog eens duidelijk gemaakt door Fortune. De redactie van dit tijdschrift stelde zonder enige ironie dat 'it is as impossible to imagine a genuine democracy without the science of persuasion [ i.e. propaganda] as it is to think of a totalitarian state without coercion. The daily tonage output of propaganda and publicity... has become an important force in American life. Nearly half of the contents of the best newspapers is derived from publicity releases; nearly all the the contents of the lesser papers... are directly or indirectly the work of PR departments.'

Henk, deze informatie schept toch een volstrekt ander beeld van de commerciele massamedia dan het beeld dat jij schetst. Misschien ten overvloede, maar toch voor alle duidelijkheid, al in de jaren twintig van de vorige eeuw benadrukte de vooraanstaande Amerikaanse publicist Walter Lippmann dat journalisten als ‘gespecialiseerde klasse’ de taak hebben om de ‘gemeenschappelijke belangen… die voor het overgrote deel de publieke opinie ontgaan’ zo te presenteren dat ze door de massa aanvaard werden, waarbij natuurlijk de ‘gemeenschappelijke belangen’ eerst en vooral de rijken dienden. Met andere woorden: de media moesten de visie van de machtigen propageren.

In de fascinerende BBC-serie Century of Self verklaart onze collega Adam Curtis over de grondlegger van de public-relations industrie: 'In 1939 Edward Bernays, Sigmund Freud's nephew, created a vision of a future world in which the consumer was king. It was at the World's Fair in New York, and Bernays called it democracity. It was one of the earliest and most dramatic portrayals of a consumerist democracy, a society in which the needs and desires of individuals were read and fulfilled by business and the free market.' De Amerikaanse historicus Stuart Ewen beschreef het zo: 'The World's Fair created a spectacle in which all of these concerns were met and they were met by Westinghouse and General Motors and the American Cash Register Company. Company after company presented itself as a sort of centerpiece of a society in which human desire and human want and human anxiety would all be responded to, and it would all be met purely through the free enterprise system. There was this sort of notion that the free market was something that was not guided by ideologies or by political power. It was something that simply was guided by people's will.' Adam Curtis: 'This was the model of democracy that both new Labour and the American Democrats had bought into in order to regain power. They had used techniques of consumers and they had accepted Bernays' claim that this was a better form of democracy. But in reality the World's Fair had been an elaborate piece of propaganda designed by Bernays for his clients, the great American corporations. Privately Bernays did not believe that true democracy could ever work. He had been profoundly influenced in this by his uncle's theory of human nature. Freud believed that individuals were not driven by rational thought but by primitive unconcious desires and feelings. And Bernays believed that this meant it was too dangerous to let the masses ever have control over their own lives. And consumerism was a way of giving people the illusion of control while allowing the responsible elite to continue managing society.'

In 1933, het jaar dat Hitler democratisch aan de macht kwam, schreef de gezaghebbende Amerikaanse hoogleraar Harold Lasswell in de Encyclopedia of the Social Sciences dat aangezien de 'masses are still captive to ignorance and superstition' de komst van de democratie 'compelled the development of a whole new technique of control, largely through propaganda.' Want, zo stelt Lasswell, propaganda is 'the one means of mass mobilisation which is cheaper than violence, bribery or other possible control techniques.' En om een hoog technologische massamaatschappij zo efficient mogelijk te laten draaien is propaganda de goedkoopste en veiligste manier voor de elite om de massa gehoorzaam te houden. Let wel, Lasswell was geen marginale figuur met wat maffe standpunten. Hij werd en wordt nog steeds alom bewonderd. Dit is wat de Nederlandse versie van Wikipedia over hem meldt:
'Lasswell was één van de meest creatieve en invloedrijke wetenschappers van zijn tijd.Door gebruik te maken van een scala van psychologische en sociologische methoden in een discipline die tot dan toe alleen gebruik maakte van historische, juridische en filosofische methoden werd Harold Lasswell de grondlegger van de hedendaagse politieke wetenschap en met name de politieke psychologie. Ook op het gebied van de communicatiewetenschappen heeft hij met zijn communicatiemodel een grote invloed gehad. Op het gebied van beleidsstudies was het Harold Lasswell die de richting aangaf met de omschrijving waaraan deze (toen) nieuwe discipline moest voldoen (multi-disciplinair, probleem oplossend, expliciet normatief).' Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Harold_Lasswell

Als een van de belangrijkste adviseurs van de politieke en economische elite verklaarde Lasswell dat propaganda onmisbaar was in een democratie omdat 'men are often poor judges of their own interests' en dus bewerkt moeten worden om zaken te steunen die ze normaal niet zouden steunen. De commerciele massamedia spelen in dit proces een doorslaggevende rol, dat was en is nog steeds de algemene opvatting van de toonaangevende westerse intellectuele elite. Ook de invloedrijke Lippmann, een fervent adept van de imperialistische presidenten Theodore Roosevelt en Woodrow Wilson, was uiterst sceptisch over de mogelijkheid van een ware democratie in een complexe moderne samenleving. Het gewone volk kon zijn eigen belangen niet zomaar gaan formuleren, want dan zou het een chaos worden. Het publiek mocht tijdens verkiezingen zijn stem geven aan - door coöptatie gekozen – beleidsbepalers en verder niets. Om dit proces mogelijk te maken en zo glad mogelijk te laten verlopen, moest de pers worden gebruikt. Zij was verantwoordelijk voor ‘het fabriceren van consensus… een zelfbewuste vaardigheid en standaard instrument van een regeringen die namens het volk besturen.’ Keer op keer onderstreepte Lippmann het belang dat journalisten de juiste ‘reflexen’ ontwikkelden en voldoende ‘geconditioneerd’ zouden worden waardoor ‘de aandacht van de media natuurlijk voor een belangrijk deel gestuurd’ kon worden ‘door de politieke machten.’ Hij besefte de propagandistische waarde van een gecontroleerde pers, die er diep van doordrongen is dat ze ‘moet… kiezen.’ Als lid van Wilson’s Commissie voor Publieke Informatie, speciaal in het leven geroepen om de oorlogspropaganda te coördineren, was hij erin geslaagd de sentimenten zo te bespelen dat de aanvankelijke brede oppositie tegen Amerikaanse deelname aan de Eerste Wereldoorlog uiteindelijk als sneeuw voor de zon verdween.

Maar zoals gesteld, niet alleen Lippmann, die onder president Wilson als assistent van de minister van Oorlog diende, was zo negatief over de wenselijkheid van een echte democratie. Het was de heersende opvatting in brede kringen van de Amerikaanse elite. Zo verklaarde Robert Lansing, minister van Buitenlandse Zaken onder president Wilson, dat de grote massa van de bevolking ‘onwetend en geestelijk onvolwaardig’ was en dus via de pers in de juiste richting gemanipuleerd moest worden. En ook Reinholdt Niebuhr, hoogleraar Praktische Theologie uit New York, de ‘officiële theoloog van het establishment,’ waarschuwde voor ‘de domheid van de gemiddelde mens… het proletariaat,’ die niet de rede volgde maar het geloof en daarom door de media gevoed moest worden met ‘emotioneel krachtige oversimplificaties,’ die dienden om de ‘noodzakelijke illusie,’ in stand te houden. De illusie dat de VS een echte democratie was, waarbij iedere burger in alle vrijheid de politieke koers van zijn land bepaalt, en de pers 'onafhankelijk' is. Dezelfde illusie dus die jij, Henk, tegen beter weten in, verspreidt. Volgens Niebuhr moet men ‘de verantwoordelijkheden van de macht onder ogen zien,’ zodat de ‘noodzakelijke illusie’ kon blijven bestaan. Die was noodzakelijk wilde de economische en politieke elite ongestoord haar werk kunnen doen, wat in de praktijk neerkwam op het uitbuiten en onderdrukken van het ‘proletariaat’ dat wereldwijd ‘onwetend en geestelijk onvolwaardig’ was. Het volk moest door de media gedisciplineerd worden en gedirigeerd, anders zou de westerse beschaving ten onder gaan, zo vreesde Niebuhr. Het resultaat van deze strategie is niet uitgebleven, want ondanks of beter nog dankzij de overvloed aan massamedia is de constatering van John Berger correct dat ‘er grote delen van de… arbeiders en middenklasse bestaan die zich niet helder kunnen uitdrukken als gevolg van de grootscheepse culturele deprivatie. De middelen om datgene wat ze weten te vertalen in gedachten is hen ontnomen… Ze bezitten geen voorbeelden die ze kunnen volgen, waarbij woorden ervaringen duidelijk maken.’ Een avondje televisie kijken en men weet wat Berger bedoeld. ‘Wat kan er, uitgezonderd halve waarheden, grove simplificaties of onbenulligheden, overgebracht worden aan dat halfgeletterde massale gehoor, dat… overal de voorstelling mag bijwonen?’ zo schreef de hoogleraar George Steiner, die aan Yale en Oxford doceerde.

Het was de voormalige hoofdredacteur van Trouw, en huidige hoofdredacteur van Vrij Nederland, Frits van Exter die het zo fraai verwoordde toen hij tegenover Extra, een tijdschrift dat de media kritisch volgde, onder de kop: 'De conditionering van de kudde' het volgende verklaarde: 'Lezers horen wantrouwend te zijn tegenover de media ... De aandacht van de media [wordt] natuurlijk voor een belangrijk deel gestuurd … door de politieke machten … Dat geldt voor de nationale politiek, maar natuurlijk ook voor de internationale politiek … Het heeft voor een deel te maken met de vluchtigheid van het medium. Deels ook volgen de media elkaar, sommige zijn dominanter, en andere lijden aan kuddegedrag … Als je volgend bent, dan betekent dat als een autoriteit, of iemand die gekozen is om een bepaald gezag uit te oefenen, zegt “ik vind dit een belangrijk onderwerp, daar gaan we nou es wat aan doen,” dat je dat ook bekijkt. De dingen waar hij (sic) het niet over heeft, die volg je dus minder… het werkt voor een deel reflexmatig. Reflexen zijn het, je bent daar geconditioneerd in.'

Henk, mijn vraag nu aan jou is: waarom zou de belastingbetaler dit systeem moeten gaan subsidieren?

Beste Henk, geachte collega,

In de VPRO-gids van deze week schrijft Arnon Grunberg naar aanleiding van zijn verblijf in Bagdad: 'Net zoals de toerist in een vakantieoord maakt ook de journalist in een oorlogsgebied deel uit van een industrie. Hoe hij ook te werk gaat, de mogelijkheden om aan die industrie te ontkomen zijn minimaal.' Het valt mij telkens weer op hoe helder niet-journalisten de journalistiek kunnen analyseren, in tegenstelling tot onze collega's.
In de uitgebreid gedocumenteerde studie Manufacturing Consent. The political economy of the mass media concluderen de Amerikaanse geleerden Edward S. Herman en Noam Chomsky onder andere het volgende: 'Given the imperatives of corporate organization and the workings of the various filters, conformity to the needs and interests of privileged sectors is essential to succes. In the media, as in other major institutions, those who do not display the requistite values and perspectives will be regarded as "irresponsible", "ideological," or otherwise aberrant, and will tend to fall by the wayside. While there may be a small number of exeptions, the pattern is pervasive, and expected. Those who adapt, perhaps quite honestly, will then be free to express themselves with little managerial control, and they will be able to assert, accurately, that they perceive no pressures to conform. The media are indeed free -- for those who adopt the principles required for "societal purpose".'
Dat wat betreft de ideologische achtergrond, maar ook qua opzet en functioneren van de commerciele massamedia valt het een en ander af te dingen op jouw stelling dat de media 'onafhankelijk' zijn en op die manier een 'produkt leveren op basis waarvan de burgerij tot een gefundeerd politiek oordeel komt.' Zo constateren Herman en Chomsky: 'The technical structure of the media virtually compels adherence to conventional thoughts; nothing else can be expressed between two commercials, or in seven hunderd words, without the appearance of absurdity that is difficult to avoid when one is challenging familiar doctrine with no opportunity to develop facts or argument... The critic must also be prepared to face a defamation apparatus against which there is little recourse, an inhibiting factor that is not insubstantial... The result is a powerful systyem of induced conformity to the needs of privilege and power. In sum, the mass media of the United States are effective and powerful ideological institutions that carry out a system-supportive propaganda function by reliance on market forces, internalized assumptions, and self-censorship, and without significant overt coercion. This propaganda system has become even more efficient in recent decades with the rise of the national television networks, greater mass-media concentration, right-wing pressures on public radio and television, and the growth in scope and sophistication of public relations and news management.'

Henk, van buiten naar binnen kijkend krijgt men doorgaans een heel ander beeld dan van binnen naar buiten kijkend, dat spreekt voor zich. In toenemende mate is een steeds groter deel van de burgerij sceptisch over het werk van journalisten. En met recht, door internet leert men hoe betrekkelijk de journalistieke 'waarheid' is, en hoe de pers 'met onverbiddelijke regelmaat' ongefundeerd bericht. Zoals op elk gebied van het menselijk bestaan spelen in de journalistiek belangen een centrale rol. Juist in de journalistiek. Die belangen vertekenen de werkelijkheid. Soms een klein beetje, soms in ernstige mate, zoals in talloze studies wordt aangetoond. Mijn vraag aan jou is nu op grond waarvan jij met zoveel stelligheid meent dat de commerciele massamedia 'met onverbiddelijke regelmaat het product [leveren] op basis waarvan de burgerij tot een gefundeerd politiek oordeel komt'?

Beste Henk, geachte collega,

Je schrijft in De Groene Amsterdammer:

'Redacties van de serieuze media zijn instituten waar honderden specialisten werken. Met onverbiddelijke regelmaat leveren ze het product op basis waarvan de burgerij tot een gefundeerd politiek oordeel komt. Het zou logisch zijn om de productie van dit drukwerk ook tot de publieke voorzieningen te rekenen, zoals gas, water en licht.'

De stelligheid van jouw bewering is volgens mij onjuist. Uit de praktijk weet jij net als ik dat het overgrote deel van wat de commerciele pers bericht niet het produkt is van onafhankelijke specialisten die 'met onverbiddelijke regelmaat het product [leveren] op basis waarvan de burgerij tot een gefundeerd politiek oordeel komt.' Integendeel, het meeste 'nieuws' komt via persbureau's binnen of wordt overgeschreven dan wel nagepraat. Ik geef een recent voorbeeld. Gisteren publiceerde de New York Times het volgende bericht:

'Spanish Court Weighs Inquiry on Torture for 6 Bush-Era Officials.
By MARLISE SIMONS
Published: March 28, 2009
LONDON — A Spanish court has taken the first steps toward opening a criminal investigation into allegations that six former high-level Bush administration officials violated international law by providing the legal framework to justify the torture of prisoners at Guantánamo Bay, Cuba, an official close to the case said.'
Zie: http://www.nytimes.com/2009/03/29/world/europe/...

Dit bericht gaat nu de wereld rond, want het is groot nieuws. Overal op aarde nemen journalisten deze informatie over. Hoe komt het dat Marlise Simons als eerste met dit nieuws verschijnt? Dat is simpel, zij is de correspondente in Parijs van The New York Times. Zoals we weten is de journalistiek een slagveld waar allerlei belangen worden uitgevochten. Bepaalde autoriteiten hebben bepaalde belangen en laten daarom informatie lekken naar de belangrijkste krant ter wereld en niet naar bijvoorbeeld de NRC of een andere krant uit een tamelijk onbelangrijk landje als Nederland. Het enige dat die kranten kunnen doen is het bericht van Marlise Simons overnemen en dat gebeurt dus ook. En op die manier worden de commerciele massamedia gebruikt door bepaalde belangen om hun belangen veilig te stellen. 'De democratie' heeft daar doorgaans niets mee te maken. Belangen van mensen die in de positie verkeren om die belangen te verdedigen, daar draait het om.

Nu mijn vraag aan jou, gezien hetgeen ik hierboven beschrijf, op grond van welke feiten baseer jij de stelligheid waarmee je dit schrijft: 'redacties van de serieuze media zijn instituten waar honderden specialisten werken. Met onverbiddelijke regelmaat leveren ze het product op basis waarvan de burgerij tot een gefundeerd politiek oordeel komt'? Hoe 'gefundeerd' is 'gefundeerd', wanneer wij journalisten maar al te vaak weten wat voor belangen er achter de schermen meespelen?

Beste Henk, geachte collega,

Dankzij een reactie van meneer of mevrouw A van der Velden 26-03-2009 22:40 op jouw artikel las ik een analyse van de commerciele massamedia van de volgende twee mensen:

'About John Nichols
John Nichols, a pioneering political blogger, has written The Beat since 1999. His posts have been circulated internationally, quoted in numerous books and mentioned in debates on the floor of Congress.
Nichols writes about politics for The Nation magazine as its Washington correspondent. He is a contributing writer for The Progressive and In These Times and the associate editor of the Capital Times, the daily newspaper in Madison, Wisconsin. His articles have appeared in the New York Times, Chicago Tribune and dozens of other newspapers. more...
About Robert W. McChesney
Robert McChesney is Gutgsell Endowed Professor in the Department of Communication at the University of Illinois. He hosts the program Media Matters on WILL-AM every Sunday afternoon from 1-2PM central time. He and John Nichols, The Nation's Washington correspondent, are the founders of Free Press, the media reform network, and the authors of Tragedy and Farce: How the American Media Sell Wars, Spin Elections, and Destroy Democracy (New Press). He has written 16 books and his work has been translated into 15 languages. more...'

Beiden komen in The Nation tot de volgende conclusie:

'The place to begin crafting solutions is with the understanding that the economic downturn did not cause the crisis in journalism; nor did the Internet. The economic collapse and Internet have greatly accentuated and accelerated a process that can be traced back to the 1970s, when corporate ownership and consolidation of newspapers took off. It was then that managers began to balance their books and to satisfy the demand from investors for ever-increasing returns by cutting journalists and shutting news bureaus. Go back and read a daily newspaper published in a medium-size American city in the 1960s, and you will be awed by the rich mix of international, national and local news coverage and by the frequency with which "outsiders"--civil rights campaigners, antiwar activists and consumer advocates like Ralph Nader--ended up on the front page.'
Lees verder: http://www.thenation.com/doc/20090406/nichols_m...

Met andere woorden: de commerciele massamedia zijn al lange tijd, net als alles in onze westerse cultuur, een onderdeel van wat de Britse schrijver John Berger op deze manier verwoordt: 'Consumptie en communicatie zijn tegenwoordig verenigd in een diabolische vennootschap, en uit deze vennootschap bestaat datgene wat wij kennen als de media. Eerst en vooral vertegenwoordigen de media een economisch contract waardoor alles wat er in de wereld gebeurt wordt gekoppeld aan het mechanisme van de verkoop.'

Binnen deze context komt de volgende stelling van jou in een heel ander daglicht te staan: 'Dankzij de serieuze media kan het publiek zich dagelijks op de hoogte stellen van wat zijn vertegenwoordigers, de politici en de bestuurders uitvoeren en nalaten, of ze hun beloften houden, welke fouten ze maken, in welke doolhoven van corruptie ze terecht zijn gekomen. Ze worden dag in, dag uit gecontroleerd door deskundige journalisten die, onafhankelijk als ze zijn, alles in de media openbaar maken. Zo ontstaat de publieke opinie.’

Opmerkelijk aan deze woorden is dat je de economische macht in ons leven geheel buiten beschouwing laat. Het is juist deze ondemocratische macht die net als in een totalitair systeem ongecontroleerd door de gemeenschap de koers bepaald. En inderdaad, de punditti, zoals Norman Mailer de opiniemakers geringschattend noemde, bepalen 'de publieke opinie'. Maar Henk, dat is nu juist het probleem, de opiniemakers van de commerciele massamedia met al hun belangen bepalen wat de waarheid is voor honderden miljoenen westerse burgers. De afgelopen decennia hebben de alles behalve onafhankelijke media het neoliberale model verkocht als het beste model voor de mensheid. Sterker nog, het werd na de val van de Sovjet Unie ook door de NRC gepresenteerd als het einde van de geschiedenis.

Mijn vraag nu aan jou is nu: op grond van welke feiten ben jij het oneens met de hierboven geciteerde intellectuelen en meen jij dat de commerciele pers 'onafhankelijk' is?

Beste Henk, geachte collega

Jij schreef: ‘DE DEMOCRATIE KAN ALLEEN GOED functioneren als ze steunt op een goed geïnformeerde openbare mening. Dankzij de serieuze media kan het publiek zich dagelijks op de hoogte stellen van wat zijn vertegenwoordigers, de politici en de bestuurders uitvoeren en nalaten, of ze hun beloften houden, welke fouten ze maken, in welke doolhoven van corruptie ze terecht zijn gekomen. Ze worden dag in, dag uit gecontroleerd door deskundige journalisten die, onafhankelijk als ze zijn, alles in de media openbaar maken. Zo ontstaat de publieke opinie.’

Henk, over welke 'democratie' heb jij het? Ik vraag dat vanwege het volgende: aan het slot van de ongeveer 4 uur durende BBC-documentaire Century of Self verklaart de Amerikaanse voormalige minister van Werkgelegenheid Robert Reich:

'Fundamentally , here we have two different views of human nature and of democracy. You have the view that people are irrational, that they are bundles of unconscious emotions. That comes directly out of Freud, and businesses are very able to respond to that, that is what they have honed their skills doing, that is what marketing is really all about. What are the symbols, the music, the images, the words that will appeal to these unconscious feelings? Politics must be more than that. Politics and leadership are about engaging the public in a rational discussion and deliberation about what is best, and treating people with respect in terms of their rational abilities to debate what is best. If it is not that, if it is Freudian, if it is basically a matter of appealing to the same unconscious feelings that business appeals to, than why not let business do it? Business can do it better. Business knows how to do it. Business after all, is in the business of responding to those feelings.'

Adam Curtis, die de documentaireserie maakte, verklaarde over het huidige democratische model in zijn eigen land: 'New Labour are faced with a dilemma. The system of consumer democracy that they have embraced has trapped them into a series of short term and often contradictory policies. There are now groing demands that they will fulfill a grander vision, that they will use the power of government to deal with the problems of growing inequality and the decaying social fabric of the country. But to do this they will have to appeal to the electorate to think outside their own self interests and this will mean challenging the now dominant Freudian view of human beings as selfish, instinct-driven individuals, which is a concept of human beings that has been fostered and encouraged by business, because it produces ideal consumers. Although we feel we are free, in reality we, like the politicians, have become the slaves of our own desires. We have forgotten that we can be more than that, that there are others sides to human nature.'
Dit is het probleem in een notendop waarmee de westerse mens wordt geconfronteerd. Hij is niet langer een burger, maar een consument in een materialistische cultuur. Dit is het produkt van een mentaliteit die door Paul Mazer, een vooraanstaande bankier van de nu failliete Lehman Brothers, al in de jaren dertig van de vorige eeuw werd bepleit toen hij adviseerde: 'We must shift America from a "needs" to a "desires" culture, people must be trained to desire, to want new things even before the old has been completely consumed. We must shape a new mentality in America, man's desiresd must overschadow his needs.' Henk, ik hoef jou niet te vertellen dat het werk van de commerciele massamedia doorslaggevend is geweest bij die mentaliteitsverandering.
Over de grondlegger van de public-relation industrie zei Curtis: 'In 1939 Edward Bernays, Sigmund Freud's nephew, created a vision of a future world in which the consumer was king. It was at the World's Fair in New York, and Bernays called it democracity. It was one of the earliest and most dramatic portrayals of a consumerist democracy, a society in which the needs and desires of individuals were read and fulfilled by business and the free market.' De Amerikaanse historicus Stuart Ewen, auteur van PR! A Social History of Spin, vertelde: 'The World's Fair created a spectacle in which all of these concerns were met and they were met by Westinghouse and General Motors and the American Cash Register Company. Company after company presented itself as a sort of centerpiece of a society in which human desire and human want and human anxiety would all be responded to, and it would all be met purely through the free enterprise system. There was this sort of notion that the free market was something that was not guided by ideologies or by political power. It was something that simply was guided by people's will.' Adam Curtis: 'This was the model of democracy that both new Labour and the American Democrats had bought into in order to regain power. They had used techniques of consumers and they had accepted Bernays' claim that this was a better form of democracy. But in reality the World's Fair had been an elaborate piece of propaganda designed by Bernays for his clients, the great American corporations. Privately Bernays did not believe that true democracy could ever work. He had been profoundly influenced in this by his uncle's theory of human nature. Freud believed that individuals were not driven by rational thought but by primitive unconcious desires and feelings. And Bernays believed that this meant it was too dangerous to let the masses ever have control over their own lives. And consumerism was a way of giving people the illusion of control while allowing the responsible elite to continue managing society.'

Henk, waar het hier om draait, is het beeld van de massa, de Stem des Volks, waar intellectuelen als jij terecht bang voor bent. Maar daarbij lijk je te vergeten dat ook de Stem van veel Intellectuelen even plat en materialistisch is geworden. In Century of Self wijst Adam Curtis erop dat 'the problem for new Labour was that it believed the propaganda. They took it face value the idea prompted by business that the system invented to read consumers minds could form the basis for a new type of democracy. Once in power new Labour tried to govern through a system which Philip Gould called ''continuous democracy". But what worked for business in designing products led the labour government to a bewildering maze of contradictory whims and desires. For much of Labour's first term the focusgroup said the railways were not a high priority and Labour's policies faithfully reflected this. But now those same groups are blaming the government for not having invested more mony sooner in the railways.'

Stuart Ewen, die de vercommercialisering van de politiek intensief bestudeerde, stelt dan ook het volgende: 'It is not the people who are in charge, but that the people's desires are in charge. The people are not in charge, the people exercise no descion making power within this environment. So democracy is reduced from something which assumes an active citizenry to something which now increasingly is predicated on the idea of the public as passive consumers, What you essentially are delivering them is doggy treat.'

Met andere woorden: wat lijkt op een democratisering is in feite de verdere debilisering van de kiezers en de onmiddellijke bevrediging van hun kortzichtige begeerte. Daarom mijn vraag aan jou: over welke 'democratie' heb jij het?

Beste Henk, geachte collega

Jij schreef: ‘DE DEMOCRATIE KAN ALLEEN GOED functioneren als ze steunt op een goed geïnformeerde openbare mening. Dankzij de serieuze media kan het publiek zich dagelijks op de hoogte stellen van wat zijn vertegenwoordigers, de politici en de bestuurders uitvoeren en nalaten, of ze hun beloften houden, welke fouten ze maken, in welke doolhoven van corruptie ze terecht zijn gekomen. Ze worden dag in, dag uit gecontroleerd door deskundige journalisten die, onafhankelijk als ze zijn, alles in de media openbaar maken. Zo ontstaat de publieke opinie.’

Henk, over welke 'democratie' heb jij het? Ik vraag dat vanwege het volgende: aan het slot van de ongeveer 4 uur durende BBC-documentaire Century of Self verklaart de Amerikaanse voormalige minister van Werkgelegenheid Robert Reich:

'Fundamentally , here we have two different views of human nature and of democracy. You have the view that people are irrational, that they are bundles of unconscious emotions. That comes directly out of Freud, and businesses are very able to respond to that, that is what they have honed their skills doing, that is what marketing is really all about. What are the symbols, the music, the images, the words that will appeal to these unconscious feelings? Politics must be more than that. Politics and leadership are about engaging the public in a rational discussion and deliberation about what is best, and treating people with respect in terms of their rational abilities to debate what is best. If it is not that, if it is Freudian, if it is basically a matter of appealing to the same unconscious feelings that business appeals to, than why not let business do it? Business can do it better. Business knows how to do it. Business after all, is in the business of responding to those feelings.'

Adam Curtis, die de documentaireserie maakte, verklaarde over het huidige democratische model in zijn eigen land: 'New Labour are faced with a dilemma. The system of consumer democracy that they have embraced has trapped them into a series of short term and often contradictory policies. There are now groing demands that they will fulfill a grander vision, that they will use the power of government to deal with the problems of growing inequality and the decaying social fabric of the country. But to do this they will have to appeal to the electorate to think outside their own self interests and this will mean challenging the now dominant Freudian view of human beings as selfish, instinct-driven individuals, which is a concept of human beings that has been fostered and encouraged by business, because it produces ideal consumers. Although we feel we are free, in reality we, like the politicians, have become the slaves of our own desires. We have forgotten that we can be more than that, that there are others sides to human nature.'
Dit is het probleem in een notendop waarmee de westerse mens wordt geconfronteerd. Hij/zij is niet langer een burger, maar een consument in een materialistische cultuur. Dit is het resultaat van een mentaliteit die door Paul Mazer, een vooraanstaande bankier van de nu failliete Lehman Brothers, al in de jaren dertig van de vorige eeuw werd bepleit toen hij adviseerde: 'We must shift America from a "needs" to a "desires" culture, people must be trained to desire, to want new things even before the old has been completely consumed. We must shape a new mentality in America, man's desiresd must overschadow his needs.' Henk, ik hoef jou niet te vertellen dat het werk van de commerciele massamedia doorslaggevend is geweest bij die mentaliteitsverandering.
Over de grondlegger van de public-relation industrie zei Curtis: 'In 1939 Edward Bernays, Sigmund Freud's nephew, created a vision of a future world in which the consumer was king. It was at the World's Fair in New York, and Bernays called it democracity. It was one of the earliest and most dramatic portrayals of a consumerist democracy, a society in which the needs and desires of individuals were read and fulfilled by business and the free market.' De Amerikaanse historicus Stuart Ewen, auteur van PR! A Social History of Spin, vertelde: 'The World's Fair created a spectacle in which all of these concerns were met and they were met by Westinghouse and General Motors and the American Cash Register Company. Company after company presented itself as a sort of centerpiece of a society in which human desire and human want and human anxiety would all be responded to, and it would all be met purely through the free enterprise system. There was this sort of notion that the free market was something that was not guided by ideologies or by political power. It was something that simply was guided by people's will.' Adam Curtis: 'This was the model of democracy that both new Labour and the American Democrats had bought into in order to regain power. They had used techniques of consumers and they had accepted Bernays' claim that this was a better form of democracy. But in reality the World's Fair had been an elaborate piece of propaganda designed by Bernays for his clients, the great American corporations. Privately Bernays did not believe that true democracy could ever work. He had been profoundly influenced in this by his uncle's theory of human nature. Freud believed that individuals were not driven by rational thought but by primitive unconcious desires and feelings. And Bernays believed that this meant it was too dangerous to let the masses ever have control over their own lives. And consumerism was a way of giving people the illusion of control while allowing the responsible elite to continue managing society.'

Henk, waar het hier om draait, is het beeld van de massa, de Stem des Volks, waar intellectuelen als jij terecht bang voor zijn. Maar daarbij lijk je te vergeten dat ook de Stem van veel Intellectuelen even plat en materialistisch is geworden. In Century of Self wijst Adam Curtis erop dat 'the problem for new Labour was that it believed the propaganda. They took it face value the idea prompted by business that the system invented to read consumers minds could form the basis for a new type of democracy. Once in power new Labour tried to govern through a system which Philip Gould called ''continuous democracy". But what worked for business in designing products led the labour government to a bewildering maze of contradictory whims and desires. For much of Labour's first term the focusgroup said the railways were not a high priority and Labour's policies faithfully reflected this. But now those same groups are blaming the government for not having invested more mony sooner in the railways.'

Stuart Ewen, die de vercommercialisering van de politiek intensief bestudeerde, stelt dan ook het volgende: 'It is not the people who are in charge, but that the people's desires are in charge. The people are not in charge, the people exercise no descion making power within this environment. So democracy is reduced from something which assumes an active citizenry to something which now increasingly is predicated on the idea of the public as passive consumers, What you essentially are delivering them is doggy treat.'

Met andere woorden: wat lijkt op een democratisering is in feite de verdere debilisering van de kiezers en de onmiddellijke bevrediging van hun kortzichtige begeerte. Daarom mijn vraag aan jou: over welke 'democratie' heb jij het?

Wanneer journalisten over de commerciële massamedia (al dan niet hun eigen werkgever) schrijven waarbij de termen "kwaliteitskrant" en "onafhankelijkheid" vallen, dan herinner ik me weer de dialoog die ik had met reder Papadopoulos op Kreta, die mij een boottochtje wilde aansmeren:

"But I am the best!"
"Why?"
"Because I know."

De reactie van Stan van Houcke onderschrijf ik volledig. Al 9 jaar probeer ik Henk Hofland te wijzen op de door Stan genoemde berichtgeving die hij volledig negeert. Het gevolg van dat negeren van Hofland is dat hij onophoudelijk hetzelfde verhaaltje afdraait in zijn columns en artikelen. De onderstaande link belicht nou juist zijn probleem. Omdat hij zich vaak in de VS bevindt moet de taal voor hem geen probleem zijn. In dit artikel wordt de toekomst van de gedrukte nieuwsmedia als problematisch bestempeld door juist dit negeren van berichtgeving als die van de heer Hofland. De redactionele kranten zullen daardoor over niet al te lange tijd veranderen in huis- aan huis blaadjes met overwegend reclame.
http://www.foreignpolicyjournal.com/2010/09/24/...

De laatste bijdrage bewijst maar weer eens dat dit onderwerp onbespreekbaar blijft, tenzij men aanvaardt dat zaken bizar uit hun verband worden gerukt. (En dat zegt iemand met Joods bloed ...).

de beweringen van likoed nederland dient de lezer met een korrelte zout te nemen. likoed nederland weigert zich te distantieren van het terrorisme van politici als voormalig premier menachem begin, de oprichter van likoed en leider van de zionistische terreurgroep de irgoen, verantwoordelijk voor onder andere het bloedbad in deir yassin.