Het tumult dat onze populisten veroorzaken, is omgekeerd evenredig aan hun tastbare politieke prestaties. Dat is niet hun schuld. Ze hebben nog niet de gelegenheid gekregen om te laten zien wat ze waard zouden zijn als ze in een kabinet zouden zitten. In de Volkskrant van 25 mei geeft Mohammed Benzakour een oplossing. Gun Wilders de macht. Laat hem moskeeën sluiten, boeken verbieden, hoofddoeken weren. Daarmee wordt niets opgelost. Het radicalisme wordt ermee in de hand gewerkt, de moslimwereld verzet zich, de kiezers van Wilders zullen steeds gefrustreerder raken, coalitiegenoten geven de moed op, de oppositie ruikt bloed en ten slotte zal blijken dat de slogans van de PVV ‘onhoudbare flauwekul’ zijn. De natie ontwaakt uit een boze droom, ‘maar daarvoor is dus eerst die boze droom nodig, een schok’.
Vijf dagen later drukte de krant onder de kop ‘Aanvaard het onderbuikgevoel’ vijf brieven af waarvan vier zeer kritische. Eén schrijver betoogt dat de methode-Benzakour niet helpt, omdat nu eenmaal vijftien procent van de kiezers zich laat leiden door de ‘onderbuik’.
Als Wilders heeft bewezen dat zijn bestuur in chaos eindigt, komt er een nieuwe populist, extremer, die het op zijn manier gaat proberen. Die mislukt ook, maar de onderbuik blijft. De volgende, enzovoort. Het middel is dus erger dan de kwaal.
Nu heb ik de indruk dat Benzakour zijn voorstel ironisch heeft bedoeld. De onderbuik van Nederland zou wel enorme afmetingen moeten aannemen om Wilders tot minister-president te bevorderen. Toen hij met zijn film Fitna kwam, heb ik in een column eens geopperd dat er een film gemaakt zou kunnen worden over Nederland terwijl het programma van de PVV zou worden uitgevoerd. Hoe verbied je de Koran? Dat leer je dan daar. Hoe maak je het openbaar vervoer in Gouda veiliger? Kijk hoe de troepen uit Uruzgan het stadje binnentrekken. Wat staat er in het programma tegen de islamisering? Daarover zal nog flink vergaderd moeten worden. Een scenarioschrijver met verbeeldingskracht zou er een spannende film van kunnen maken. Vraag Thomas Ross. Die heeft een mooi boek geschreven over wat er zou zijn gebeurd als Pim Fortuyn was blijven leven.
De criticus van Benzakour heeft gelijk: de onderbuik is in de Nederlandse politiek een permanent gegeven geworden. Daar zitten de gevoelens waarvoor in het hoofd geen plaats is. Kort na de moord op Fortuyn werd het de veenbrand genoemd. De burger had zich dankzij de LPF geëmancipeerd, liet zich voortaan niets meer wijsmaken, maar de zittende politieke elite had dit niet begrepen. De LPF heeft zich in ongekend kabaal opgeheven, onlangs zijn de bezittingen van de overleden leider bij opbod verkocht, maar daarmee is deze peilloze ontevredenheid niet verdwenen. Veenbrand werd onderbuikgevoel, mevrouw Verdonk kwam en ging en Wilders werd steeds sterker. Hij heeft opnieuw ontdekt hoe het politiek kapitaal van de onderbuik moet worden geëxploiteerd. Hij hoeft, samengevat, niets anders te doen dan te wachten tot een minister, politicus, hoge ambtenaar in typisch Haags jargon een onbeproefde wijsheid verkondigt of een oeverloos, kostbaar plan lanceert. Hij laat een wisecrack horen, zijn specialiteit, en Maurice de Hond meldt de volgende winst.
Toch denk ik dat de populisten niets zouden beginnen zonder de moslims. Wel hebben we in Rotterdam, bakermat van de LPF, een burgemeester die uit Marokko komt, maar met zijn kundige beleid kan hij de invloed van de Gouds-Marokkaanse buspassagiertjes niet compenseren. Die voeden weer de onderbuik. En natuurlijk, hun wangedrag wordt ook veroorzaakt doordat de maatschappij, het onderwijs, de politie, de buurt er niet in zijn geslaagd goed op de jongens te passen. De onderbuik heeft wel recht van spreken en dit wordt door de parochiebladen van de rechtse kerk weer stevig gehypet. Maar dat verandert niets aan het feit dat de door Wilders voorgestelde maatregelen niet deugen.
Wordt Nederland ‘geïslamiseerd’, gaat de Nederlandse ‘leidende cultuur’ verloren? In 1951 verscheen Ik heb altijd gelijk, de roman van W.F. Hermans. De held, Lodewijk Stegman, denkt dat binnen een paar generaties heel Nederland katholiek zal zijn, want door hun ongeremde voortplantingsdrift hebben ze dan de meerderheid en daar zullen ze gebruik van maken. Stegman houdt er een meeslepende toespraak over, die Hermans op een proces wegens belediging van een volksdeel komt te staan. Hij werd vrijgesproken.
We zijn bijna drie generaties verder, niet gekatholiseerd en er gaan meer en meer kerken dicht. Ontkerstening is een lang, cultureel proces dat niet te leiden valt. Ontislamisering evenmin. Ik heb zo’n vermoeden dat, als we onze cultuur van fun en consumentisme handhaven, het met de moskeeën van nu dezelfde kant op zal gaan als met de kerken van een halve eeuw geleden. En politiek blijft de kunst van het mogelijke. Dat heeft Geert Wilders niet begrepen.