Stuur «Bericht van een grachtengordelblaadje» door
![]() | ![]() |

| Tweet | ![]() |
HOE TE SCHRIJVEN OVER GEERT WILDERS? In de mediacratie zitten politiek en media in hetzelfde schuitje: hoe om te gaan met de geblondeerde populist? Negeren is niet het antwoord. Dat getuigt van smetvrees of roekeloze hoogmoed. Hard terugslaan dan? Maar wij behoren tot ‘de elite die de weg volledig kwijt is’, De Groene is een ‘grachtengordelblaadje’, gemaakt door doctorandussen, de meeste overigens zonder designerbril. Met morele verontwaardiging schrijven over Wilders is meer dan preken voor eigen parochie, het is schrijven vanuit de verdediging, het zou een pavlovreactie zijn.
Natuurlijk roepen Wilders en zijn kornuiten onbehagen op. Ze lopen door de gangen van de macht als een breedgeschouderde knokploeg, strak in het pak, immer kwade blik. Jacques de Kadt omschreef de kern van het fascisme in De deftigheid in het gedrang (1936) als ‘in auto’s rijen en brullen’. Volgens De Kadt houden de fascisten het graag simpel: ‘Smak ze neer de rooien, die de rede willen doen heersen in plaats van de macht, en trap ze weg, de intellectuelen…’ Het klinkt bekend: Wilders die Hilversum wil ‘schoonvegen’, linkse journalisten de neus wil afhakken of anders wel naar Noord-Korea sturen, en vindt dat de coalitiepartijen ‘hun biezen moeten pakken’. En verder moet het ‘Marokkaanse tuig’ het land uit worden gezet. En niet alleen de criminele moslims, ook de gelovigen, want de islam is ‘een gewelddadige religie’. Of zoals Wilders het in de Volkskrant zei: ‘Iedereen past zich aan onze dominante cultuur aan. Wie dat niet doet, is hier over twintig jaar niet meer.’
Het wordt leeg in Nederland, als Wilders zijn zin krijgt.
De ontwrichtende werking van het nieuwe populisme werd voor het eerst zichtbaar op 7 maart 2002, toen een historisch debat plaatsvond tussen de toenmalige partijleiders en de winnaar van de Rotterdamse gemeenteverkiezingen Pim Fortuyn. Vanuit het niets had zijn partij Leefbaar Rotterdam zeventien zetels gekregen. De studiosessie liet zich aanschouwen als een briljant toneelstuk met dossiervreter Ad Melkert als het ultieme slachtoffer van de flamboyante overwinnaar. Met zijn hautaine gedrag en stuurse lichaamshouding luidde hij zijn ondergang als PVDA-leider in. Op Balkenende na stapten daarna bijna alle partijleiders uit de politiek. Ze hadden voor Fortuyn gewaarschuwd, met alarmerende verwijzingen naar Anne Frank en het Derde Rijk, de turbulentie na de dood van Fortuyn kostte ook hen de kop.
Het blijkt slechts de eerste akte te zijn geweest. De nieuwe partijleiders kregen opnieuw te maken met een luis in de pels, van een sluwer en nog ‘vulgairder’ slag. Vorige week herhaalde zich het tafereel van zeven jaar geleden tijdens het slotdebat, met Wilders als de niet te negeren overwinnaar van de Europese verkiezingen en Hamer als de gekwelde verliezer. Haar ogen schoten heen en weer van paniek. Net als bij Melkert gaf alleen al haar lichaamstaal haar onmacht aan. Ze had ook geen tekst. Terwijl Wilders onomwonden sprak over ‘het Marokkaanse tuig’, kwam Hamer, nu de PVDA het woord ‘allochtoon’ heeft afgeschaft, niet verder dan het omfloerste ‘groepen mensen’.
Onbehagen en onmacht, het zijn allicht de meest gebruikte termen als het gaat over de opmars van de fortuynisten en de wildersianen. Onbehagen over de politicus als straatvechter, die zijn opponenten met een anti-agenda en polariserende strategie in het nauw brengt. Onmacht omdat zijn opruiende manier van politiek bedrijven maakt dat de politieke elite zich telkens weer overdonderd in bochten wringt om de zoveelste provocatie te weerstaan.
Maar onbehagen en onmacht zijn, au fond, niet meer dan emotionele kreten. Van de Fortuyn-revolte hebben politici en journalisten al geleerd dat afkeer niet leidt tot groter inzicht en beter begrip van de populist en, veel belangrijker nog, zijn kiezers. Wilders mag zelf graag suggereren dat hij wordt ‘gedemoniseerd’ en foeteren over het ‘linkse cordon sanitaire’, eerder gaat de gevestigde politiek beleefd voor hem door de knieën. Zie hoe hij bij het laatste verkiezingsdebat alom werd gefeliciteerd en hoe Mark Rutte hem amicaal tutoyeerde en op de schouder sloeg. Zie hoe de (voorheen) grote middenpartijen in het debat over integratie tegen de PVV aanschurken of zich drukken. Maar of die dubbelhartige omhelzing populisten meer aan het wankelen brengt dan morele diskwalificatie is zeer de vraag.
Beter is lessen te leren van de zegetocht van Wilders. De eerste lessen zijn ook al getrokken. Het profiel van de opstandige burger is minder amorf dan toen Fortuyn de ‘oude’ politiek de wacht aanzegde. De Fortuyn-kiezer is getypeerd als de burger die wordt gedreven door een mengsel van angst, haat en gezond verstand. Het is allemaal uitentreuren beschreven: de haat tegen de ‘linkse kerk’, tegen de regenteske achterkamertjespolitiek, tegen de bestuurlijke elite die alles met elkaar bedisselt over de hoofden heen van de hardwerkende lage middenklasse – de backbone van de samenleving. De angst voor laagopgeleide allochtonen die het kapitaal van de verzorgingsstaat opvreten, voor de islamisering van Nederland en voor de banenpikkers uit Oost-Europa. De verstikkende deken van politieke correctheid die lag over integratie. En hoe onder Paars de middenpartijen een politiek kartel vormden dat elk onwelgevallig debat meed. Dit tezamen heeft onomkeerbaar de overtuiging wakkergemaakt dat je als gewone burger ‘de lul’ bent van een bestuurderselite die de hardwerkende middenklasse minacht en zich te laf toont om eisen te stellen aan migranten.
Maar dat de meeste partijen deze lessen inmiddels op hun duimpje kennen – de integratienota van de PVDA had door Fortuyn zelf geschreven kunnen zijn – lijkt er bijna niet toe te doen. De spreekwoordelijke kloof tussen burger en politiek is nog lang niet gedicht. Troostrijk is allicht dat in heel Europa politici worstelen met deze maatschappelijke krachten en met hun legitimiteit.
Veel mensen voelen zich niet meer vertegenwoordigd door de politiek, dat is zo langzamerhand een politiek feit. Hoogleraar bestuurskunde Mark Bovens wijst er in zijn boek over de ‘diplomademocratie’ op dat de politieke elite meer dan ooit uit doctorandussen bestaat en dat laagopgeleiden (meer dan de helft van de Nederlandse bevolking) zich buitengesloten voelen. Hoogopgeleiden maken zich, blijkt uit onderzoek, druk om andere zaken dan laagopgeleiden. Ze struikelen meer over de grove stijl van de populisten, zijn meer politiek betrokken en voelen minder de crisis van de representatie. Inderdaad is slechts twee procent van de aanhang van Wilders academisch geschoold.
Hoe te schrijven over Wilders? Liefst met zo groot mogelijke sociologische nieuwsgierigheid. Natuurlijk moeten Wilders’ grove generalisaties met feiten worden weerlegd, zijn voorstellen die tegen de grondwet indruisen keer op keer ontmaskerd, en de consequenties van zijn stellingnamen steeds weer uitgespeld. Wilders viel stil tijdens het debat vorige week toen Alexander Pechtold hem vroeg wat hij vond van Obama’s verzoenende houding naar de moslimwereld. Kan ‘Brussel’ ophoepelen? De kiezers in Volendam zitten dankzij de Europese Centrale Bank straks niet massaal zonder werk. De Koran verscheuren? Dat zou de opmaat zijn van een niet te beteugelen actie-reactie-spiraal die Nederland tot de risee van de wereld maakt.
De media moeten Wilders niet tot journalistieke persona non grata verklaren. Omgekeerd moeten ze ook niet elke pseudo-gebeurtenis rond Wilders breed over het voetlicht brengen, zoals bij zijn vergeefse reis naar Engeland. Het is een cliché, maar we moeten Wilders’ kiezers serieus nemen, in de overtuiging dat er in Nederland de komende jaren een strijd zal woeden die te vergelijken is met de Amerikaanse culture wars. En we moeten zo nuchter mogelijk kijken naar wat Wilders teweegbrengt. In het geval van Fitna bleek hij, onbedoeld, ook een hardhandige vroedvrouw, die moslims tot gematigdheid en een redelijk weerwoord aanzette. Het is niet uit te sluiten dat hij in sommige opzichten een nuttig breekijzer zal zijn.
| Tweet | ![]() |
|
p hansen 10 jun 23:01
Alemaal gezemel, dit stuk. War er mee gekomen VOOR de verkiezingen. Achteraf is het makkelijk lullen.
|
|
Frans 10 jun 23:09
In grote lijnen ben ik het met jullie eens. Maar volgens mij komt er nog iets bij. Wilders weet veel mensen en media mee te sleuren in zijn negatieve boodschap, de voordurende gifinjecties doen genadeloos hun werk. Er is daarom een tegengif nodig. In de VS is het ook gelukt om het Republikeinse gif (een cocktail van religieus conservatisme, nationalisme en de wapenlobby) te neutraliseren en om te bouwen naar een krachtige boodschap van positief veranderen. Goed, ik ben het niet op alle fronten met Obama eens (er zal weinig veranderen aan het vrije wapenbezit en de doodstraf bijvoorbeeld) maar onmiskenbaar is er change. Wat er nodig is zijn politici die mensen mee kunnen nemen in hun verhaal, het verhaal dat we met zijn allen de samenleving zijn, moslims, christenen, atheïsten enz enz. Helaas, zie ik in de Haagse politiek geen politici van het kaliber Obama. Maar goed, Obama was er ook plotseling…. |
|
pim 11 jun 14:17
De waarheid van de agit-prop. Een blad dat al jaren niet kan bestaan zonder steeds weer geld van het persfonds te krijgen, kan natuurlijk ook moeilijk een eerlijk journalistiek verslag schrijven over de uitdager van het systeem waar Schutte d\'r hand ophoudt.
|
|
karin 11 jun 17:34
wat een vervelende reacties op de eigen Groene-site. ik wilde eigenlijk net melden, dat ik het in deze tijden van Wilders zo prettig vind een abonnement op de Groene te hebben. Met dit commentaar maar ook met Hofland. Het enige wat je naar mijn smaak kan doen in deze tijden, is zelf de beschaving hoog houden. |
|
a.polak 11 jun 18:25
Jullie vergeten te vermelden dat Wilders ook een grote fan van de Israelische regering is, of komt dat niet zo goed uit? Het zou de Groene sieren als er ook brieven als onderstaand worden gepubliceerd. A letter from our friends Naomi Klein, Noam Chomsky, and Neve Gordon Dear
His name is Ezra Nawi.
Noam Chomsky, Naomi Klein, and Neve Gordon
|
|
Gerard 12 jun 00:47
@p hansen - Allemaal gezkanker, dit stuk. Was ZELF met een stuk gekomen. Van de zijkant is het gemakkelijk commentaar geven.
|
|
Ponti Israel Post 12 jun 09:56
Het anti-Wilders nummer van De Groene komt bij mij tamelijk populistisch en enigszins haatdragend over. Voor zover ik weet lopen de PVV-politici niet door de gangen van de macht als een breedgeschouderde knokploeg... Het is eerder zo dat Wilders c.s. bescherming nodig hebben, mogelijk door dat soort types breedgeschouderden. Verder roept Wilders en zijn kornuiten bij mij niet meer onbehagen op dan andere politici. Politici zijn geen van allen te vertrouwen, daar doet Widers niet voor onder. Tot nog toe is de PVV niet onbetrouwbaarder gebleken dan de PvdA of de CDA.
|
|
victor crebolder 12 jun 11:07
onbehagen en onmacht, precies dat voelde ik laatst toen ik door een in aanbouw zijnd ziekenhuis mocht lopen tijdens de dag van de bouw. wat een kankerrijk land, dacht ik, me verbazend over de afmetingen, opzet, eenpersoon kamers, kortom, de overdonderende grootsheid van zoiets simpels en basaals als een ziekenhuis. zoals de verwende PVV wellicht weet is er een chronisch tekort aan ziekenhuizen op plaatsen op wereld waar de VOC niet de basis heeft gelegd voor een Gouden Eeuw en de eeuwen die erop volgden. wat een kankerrijkland vol kankeraars, dacht ik. waar zou al die kanker in dit kankerrijke land vol kankeraars toch vandaan komen, dacht ik. en weet je wat ik toen dacht, toen dacht ik: wat een vervloekte kankerlijders zijn die PVV-ers zeg! |
|
W. Swinkels 12 jun 13:36
Wat mij betreft had het commentaar nog iets steviger aangezet mogen worden.
|
|
J. de Jonge 12 jun 16:40
Geef Wilders beleidsverantwoordelijkheid. Gun hem een half jaar het premierschap en dan ben ik heel benieuwd wat er van zijn aanpak van de problemen terechtkomt. Zijn oplossingen zullen wellicht werken in een kleinschalige randgemeente van Venlo, waar hij als burgervader daadkrachtig kan optreden. Vertalen we dit naar de Nederlandse samenleving, dan zal hij rekening moeten houden met de zeer complexe Nederlandse samenleving, en de rol en afhankelijkheid van Nederland in de wereld. Indien we zijn standpunten uitzetten naar mogelijk beleid, dan voorzie ik geen beter en fijner Nederland om te wonen. Jammer genoeg kan deze reflexieve gedachtegang niet opgedrongen worden aan de achterban van Wilders, maar wat weerhoudt hen nou eigenlijk om daar echt over na te denken?
|
|
jannet van der hoek 13 jun 12:32
Vandaag lees ik jullie allerredelijkste beschouwing over de onredelijkheid zelve, Wilders. Ik denk, misschien moeten we die godvergeten redelijkheid eens loslaten. Negeren is wel een antwoord. In elk geval niet hem hartelijk begroeten, zoals na het ‘verkiezingsdebat’. Die ouwe jongens krentenbrood omarming en old boys network amicaliteit. De hartelijke begroeting, de hand op de arm, het ijverige instemmen.
Als we nu eens beginnen met duidelijk te zeggen wat hij is. En dat steeds aan hem teruggeven.
Een brallende haatzaaiende politicus.
Sociologische analyses met de verklaring dat de aanhang ongeschoold klootjesvolk is en de tegenstanders weldenkende academici, zijn niet alleen onjuist; ze leiden de aandacht weg van de kern van de zaak W. Bovendien, er is geen verschil in opleiding, maar een verschil in politieke correctheid; leg je oor maar eens goed te luisteren aan de grachtengordel.
|
|
Paul Joosten 14 jun 13:34
Mijne dames, Met de conclusie in jullie artikel dat Wilders \"in sommige opzichten een nuttig breekijzer zal zijn\" ben ik het volstrekt oneens. Wilders is anders dan Fortuyn. Van die man zou, ook al zou jij uiteindelijk in de Nederlandse regering zijn beland, Nederland weinig last hebben gehad. De ontmaskering van de clown Fortuyn zou snel zijn gevolgd zodra hij aan de macht zou zijn gekomen. Wilders hoeft niet meer te worden ontmaskerd, we weten hoe hij denkt en hoe gevaarlijk zijn denkbeelden zijn. Laten we ons dus, inderdaad, niet al te genuanceerd over hem uitlaten maar man en paard noemen. In ieder opzicht vertoont Wilders en zijn beweging grote gelijkenissen met Mussert en de Nationaal Socialistische Beweging van voor de Tweede Wereldoorlog. Ik ben niet bang dat we een nieuwe oorlog tegemoet kunnen zien. Wel ben ik bang dat de geest die Fortuyn uit de fles haalde en nu door Wilders zo uitgekiend wordt omgezet in het mobilseren van foute denkbeelden bij een zeer grote groep Nederlanders, zal leiden tot een onleefbaar Nederland. Wat dat betreft geef ik jullie groot gelijk: Nederland wordt leeg als Wilders zijn zin krijgt. Ik overweeg serieus, als hij aan de macht komt, te emigreren. Dat zal ik gedesillusioneerd doen, nadat ik als blanke Nederlander 31 jaar geleden uit een volstrekt xenofoob land (België) terug naar Nederland kwam omdat ik heilig geloofde in de Nederlandse samenleving. Ook al wordt in dit land je materiële welvaart ingeperkt door hoge belastingtarieven, ik had daar nooit problemen mee omdat ik me wel voelde bij de rijkdom van de immateriële kant van de Nederlandse samenleving. Ik voelde me wel bij het intellectuele debat, de vrijheid en common sense van de meeste politici met mannen als Wim Kok, Hans Dijkstal en Job Cohen als groot voorbeeld. Van mij krijgt Nederland, als Wilders en zijn foute Nederlanders de macht pakken, geen cent belastinggeld meer. Een gedesillusioneerde grachtengordelbewoner. |
|
Dirk van der Meulen 14 jun 15:02
Ik heb al die artikelen weliswaar niet gelezen, maar erger me af en toe ook over de stupide manier waarop in de media op Wilders en zijn daden wordt gereageerd. Neem zijn retour Groot-Brittannië. Het is toch ongehoord dat een Nederlandse parlementariër (zich democratisch noemende), die een verbod krijgt voor een bezoek aan Engeland en zich daar juridisch tegen verzet, niet de beslissing van de bevoegde rechter afwacht. Als dat gebruik wordt in Nederland als de PVV aan de macht komt, krijgen politie en justitie het nog druk!
|
|
justus verster 15 jun 15:09
Dit is een reactie op ‘Bericht van een grachtengordelblaadje’
Justus Verster |
|
manal 15 jun 19:17
ik wil tegen wilders dat hij is geen wild europa is niet ven zijn vaader geweest soals moslimes moeten uit ook de europees fabricant in muslims landen moeten uit zeg jij moet benzine zoeken in europa als je en groot mond hebt |
|
Karel 17 jun 02:14
http://www.dumpert.nl/mediabase/12145/e3516e23/... Hier hoort u precies hoeveel moslims er in Europa zijn. |
|
Jose 17 jun 13:18
Prima stuk . Wilders heeft zelf tijdens zijn VVD tijdperk gekozen voor Europa maar wil nu allerlei beperkingen opleggen om stemmen te trekken.
|
|
Johan Sterk 09 jul 02:44
Ik denk dat het stuk nuttiger zou zijn geweest als het niet zo abstract generaliserend was. Neem eens een concreet beleidsvoornemen bij de kop en geef een goed onderbouwd betoog over de effecten ervan. Vage kwalificaties als \'tegen de grondwet\' zijn weinig overtuigend. Dit stuk helpt me niet om mijn oordeel over het PVV-beleid te vormen. |
|
D. Remarque 31 aug 17:35
Vrijwel alles wat Wilders zegt is, als je het nuchter bekijkt, domweg feitelijk onjuist. De meeste journalisten zijn echter te blasé om de feiten op te snorren en hem ermee om de oren te slaan. Hetzelfde geldt voor de meeste politici. Misschien iets voor de Groene, om hier een speerpunt van te maken? Gewoon stug doorwerken en doornummeren, je zit zo over de 100. Zo maak je zelf weer nieuws (en reclame voor de Groene...). |
|
peter 02 sept 21:33
De Groene gaat zwaar over de schreef met een artikel deze week over de vermeende rasonzuiverheid van Wilders. De afwijkende ideeën van Wilders zouden volgens dr. Lizzy van Leeuwen terug te voeren zijn op rassenvermenging en de funeste invloed die dat op de geestelijke gezondheid van genoemde politicus zou hebben. Waar hebben we dit soort theorieën eerder gelezen? |
|
Stephan - Praag 03 sept 01:10
Ik heb het artikel niet gelezen. De reacties wel. Nou ben ik als sinds 1992 weg uit Nederland, dus veel voeling met de Nederlandse maatschappij heb ik niet meer. Maar waar ik me over blijf verbazen is dat men erg druk is de boodschapper (Wilders dus) te verketteren, maar dat ik nog maar weinigen echt heb gehoord over de vraag waarom deze man kennelijk zoveel aanhang heeft. Ergens moet er iets fout gegaan zijn. En hie je het ook wendt of keert, als er niet echt iets gedaan wordt aan wat kennelijk is fout gegaan, dan kun je honderd keer je aversie uitspreken tegen deze man, maar het helpt je niets. Niets. Hij wordt gekozen. Verkiezingen zijn geen intellectueel debat. Het beangstigt mij enisgzins dat dit fenomeen nu al speelt vanaf 2002 (meen ik). En dat de \"fatsoenlijke\" politiek daar geen vat op krijgt. Dat wordt gemaskeert dat door Wilders aan te pakken. Maar men zou een flink deel van die die energie moeten aanwenden om eens goed in in de spiegel te kijken, en zich eerlijk en zonder vergoeilijking af te vragen \"waar hebben wij gefaald\". |
|
BezorgdeBurger 10 okt 11:06
Nou zeg wat een bedroevend niveau van sommige reacties en zeker van het artikel waar de wet van godwin al gehaald wordt voor we goed en wel ingelezen zijn. Dit soort verhalen en reacties is de beste propaganda voor GW omdat er geen argumenten gebruikt worden alleen maar wegzetten.
Stephan ziet dat vanuit Praag (veel voeling met de Nederlandse maatschappij heb ik niet meer) veel helderder dan jullie dat symptoom bestrijding niet helpt maar dat de onderliggende problemen aangepakt moeten worden. Links Nederland dient direct aan serieuze zelfreflectie te beginnen want intellectueel neuzelen en navelstaren helpt niet. Jose 17-06-2009 11:18 Hij heeft geen oplossing behalve het beperken van vrij verkeer van personen,iets wat discriminerend is in Europa. Welke Nederlandse parlementariër werd toegang tot GB geweigerd? Denkt u eigenlijk überhaupt nog na of bent u al zo geprogrammeerd dat elk vermogen tot kritisch denken ontbreekt! Veel sterkte met een patiënt die op sterven na dood is. |
|
Jay (Canada) Maywig 14 okt 02:55
If the "Wilders" attitude had been de rigeur when his "flessentrekkende" grandparents and their offspring "repatriated" ( I use the term losely, as his grandmother was not of Dutch stock and the offspring were "mixed" ) then this "Wilders" would have never happened... I'm just hoping ( against hope ) that somewhere along the line Mr. Wilders has an epiphany! Thus far one can only say "What a piece of work!" |
|
p hansen 23 okt 05:48
Dit stuk is preken voor eigen parochie. Alsof het Wilders en consorte werkelijk ook maar ene moer kan schelen wat de Groene vindt. De Groene, met een minimale oplage, gelezen door een miniem aantal mensen. Invloed????o, helemaal niets. |
|
jaap 23 okt 09:34
Onvoorstelbaar dat de groene nog zoveel lezers heeft.Objectief is zij zeker niet.Als de groene op houd te bestaan is er niets verloren. |
























