nummer
nummer 30 / 28-07-2010
  • Commentaren
  • Artikelen
  • In_de_wereld
  • Columns
  • Kunst_en_cultuur
  • Dichters_en_denkers
 
28-07-2010
Print print
Respect heb ik voor niemand Opheffer

Mag je op mensen neerkijken?
   Het mag niet - maar van wie mag dat niet?
   Het mocht niet van mijn ouders; elk mens was niet gelijk, maar wel gelijkwaardig.
   Maar ja, we (mijn ouders en wij als kinderen) keken wel erg neer op onze ooms en tantes die diep religieus waren en anderszins bijgelovig. We lieten dat alleen niet merken.
   Toen ik het marxistische gedachtegoed omarmde, liet ik het wel uit mijn hoofd om neer te kijken op de arbeiders, of beter: de ambachtslieden, zoals wij ze noemden. Die waren zelfs boven ons, studenten, verheven. Wel keken we neer op kapitalisten. Die deugden niet, want ze probeerden de arbeiders altijd tot slaven te maken.
   Ik heb twee golven van het begrip 'respect' meegemaakt. De eerste golf was midden jaren zestig. Je had respect voor mensen die de Tweede Wereldoorlog hadden meegemaakt en hadden geleden. Daarentegen verdienden rechts geworden verzetsstrijders ons respect niet.
De Amsterdamse burgemeester Van Hall - de man was een grote verzetsheld - werd in de maling genomen omdat hij de politie opdracht had gegeven een demonstratie uiteen te slaan, en de heer Ego (leeft die nog?), ook een oorlogsheld, van het Oud Strijders Legioen maakten we uit voor fascist.
   De tweede respectgolf is nu. Je moet bijvoorbeeld voor de islam en islamieten op z'n minst respect hebben.
   Ik ben nu op een leeftijd gekomen dat ik zelf bijna dagelijks voor racist en fascist word uitgescholden, zelfs door voormalige vrienden van mij als Prem. Als ik ergens beweer dat Wilders' agressie tegen de islam in niets verschilt van de agressie jegens de confessionelen in de jaren zestig en zeventig, dan ben ik, volgens sommige lezers, meteen 'rechts' en een racist. 'Dus kijk ik op u neer', schreef een lezer van deze krant mij.
   Inderdaad, ik kijk ook op sommige mensen neer.
   Maar het valt mee.
   Ik kijk neer op bijna iedereen die 'gelooft'. Ik wil dat niet, maar ik denk toch altijd: wat een domme sufferd ben jij dat je in God gelooft. Ik zeg in het openbaar dat ik zo iemand 'respecteer', maar dan gebruik ik dat respect als schaamlap om mijn dédain te verbergen. Ik kijk ook neer op politici - en ik bedoel dat niet in satirische zin. Ik snap (enigszins) dat politici nodig zijn, maar het feit dat ze hun idealisme zo belangrijk vinden dat ze menen zich te moeten verenigen met gelijkgestemden vind ik eigenlijk 'zonde' van hun bestaan op aarde en ik vermoed er altijd verregaande ijdelheid achter. Zeer stuitend vind ik daarom christelijke en socialistische politici die je hun idealisme willen opleggen. Liberalen zouden dat minder moeten hebben, maar toevallig zijn de liberalen die ik ken net zo 'religieus' als de christelijke en socialistische politici. Op zo iemand als Donner kijk ik neer, op iemand als Cohen ook, Marijnissen weer niet, terwijl die misschien wel de ergste is. Hoe dat zit, weet ik eigenlijk niet en moet ik eens onderzoeken. Ik ben het in niets, maar dan ook in niets met hem eens, maar toch kijk ik niet op hem neer. Op Femke Halsema ook niet, maar op die Vendrik weer wel. Het is waarschijnlijk mijn weerzin tegen ideologieën. En Femke Halsema vind ik seksueel erg aantrekkelijk en wat ze denkt kan me dan eigenlijk niks schelen.
   Het woord 'engagement' wordt niet meer gebezigd en is vervangen door het begrip 'betrokkenheid'. Voor mij zijn die begrippen verschillend. Ik ben een geëngageerd mens - ik schrijf, publiceer, neem standpunten in, verlaat ze als ik een beter standpunt tegenkom, ik probeer kritisch te zijn - maar betrokken ben ik absoluut niet.
   En respect - tja, ik zeg het maar eerlijk - heb ik eigenlijk voor niemand.
   Het aantal mensen op wie ik neerkijk is groot en loopt eigenlijk alleen langs ideologische lijnen.

reacties op dit artikel
Nap 28 jul 22:01

Ja respect opheffer,ik ben vaak in mijn gezicht bespuwd omdat ik informeerde cq controleerde of de ritprijs was voldaan.Ik kwam chagrijnig en tegen het depressieve aan thuis na zo een dag.Maar het werd nog erger,er moest in de avond nog een verplichting nagekomen worden,VERJAARSVISITE,wat een gruwel,weer onder de mensen...Ons huwelijk werd dan ook behoorlijk op de proef gesteld,maar het heeft de stormen doorstaan en na 45 jaar varen wij nog steeds samen.Ook ik respecteer de mens opheffer maar wel met enig wantrouwen

Ricardo 29 jul 01:10

Mooie beschouwing. Herkenbaar ook als je midden vijftig bent. Ik werd overigens juist in de 'linkse tijd' regelmatig voor fascist uitgemaakt. tegenwoordig eerder voor 'links renegaat'. Bekend ook is het gezegde dat het normaal is als je jong links en oud(er) rechts bent. Een persoonlijk heel mooi nader in te vullen waarneming. Ik groeide op in de late jaren zestig en vroege zeventig. Een andere tijd, vrolijker en onbezorgd. Het zal ook wel iets met jong zijn te maken gehad hebben. Dit onder het toen in onze wereld genot van eerlijker verdeelde welvaart en dito kansen, een vrij vrolijke vooruitgang.
De veranderingen sindsdien hebben eigenlijk iets van een permanente 'revolutie' en lijken ook voor aan verandering gewende 'oudere jongeren' nauwelijks meer te plaatsen. Hetgeen goed leek lijkt nu weer te verpulveren.

Toch blijf ik politiek gezien nog een beetje betrokken. Internet maakt het ook vrij makkelijk. Met alle tekorten kan ik me ook niets beters voorstellen dan de 'kankerdemocratie' die we hebben. Vroeger had ik me eerder anarchist genoemd (zonder bommen..), al veel langer meer vrijzinnig liberaal. Met nog steeds een wantrouwen tegen vooral ongevraagd of heftig getuigende gelovigen van al of niet politieke snit.

Als je ouder wordt en ietwat melancholisch bent droom je misschien wat meer van het mooie van geloof in sprookjes. Om ze vervolgens toch maar snel terzijde te schuiven. Voor mij dus liever niet teveel Islam en Wilders maar toch wel enig engament mbt. die discussie. Zal wel weer iets met die jaren zestig te maken hebben..

Pieter 29 jul 08:19

Geachte opheffer,

Voor mij gaat dit artikel niet over de mensen die u beschrijft maar slechts over uw moeite om mensen voor vol aan te zien. Maar wees gerust: iedereen heeft recht op zijn eigen gekte.

Ik vind uw stukje wel erg grappig en vermoed dat dit uw bedoeling is!!

A. Goossens 29 jul 15:18

Mensen zijn natuurlijk ook helemaal niet gelijk of gelijkwaardig. Kletskoek, ontsproten vanuit religie, dogma en beschaving, maar onnatuurlijk, wellicht zelfs tegennatuurlijk. Mensen mogen dan voor de wet een zekere gelijkwaardigheid hebben, in de jungle van het dagelijks leven is er slechts onderscheid. Zelfs de ideologieën en religies die de zogenaamde gelijkwaardigheid preekten, excelleerden vooral in het onderscheid der ongelijkheden.

Opheffer beschrijft treffend en kwetsbaar hoe zijn menselijkheid zich vertaald heeft in het ontbreken van schaamte om gewoon oprecht te zijn. Een mens denkt natuurlijk immers in sympathie en in bedreiging, helemaal niet in dogmatisch of ideologisch opgelegde normen zoals gelijkwaardigheid. Ik sta ideologisch ook ver af van Marijnissen en Halsema, maar ik waardeer hun statuur. Ik sta ideologisch veel dichter bij Pechtold, maar walg van de hypocrisie en narcistische trekjes van die praatpop. Die oordelen hebben gewoon te maken met sympathie.

Ik sta ook ver af van het begrip respect. Nog los van het inflatoire effect van het dagelijkse misbruik door nieuwkomers, die het begrip deden verworden tot het meest misbruikte van de laatste twee decennia, zodat Van Dalen de betekenis zou moeten herijken. Respect is net zo'n opportunistische emotie als partnerliefde of overwinningsroes. Het kan zomaar verdwenen zijn. Respect als weergave van een gevoel van hiërarchie werp ik verre van me, althans als er sprake is van gemanipuleerde of onnatuurlijke hiërarchie. Respect dat ik kan hebben voor iemands prestatie of intellectuele bagage sorteer ik meer onder ontzag. Ontzag heb je voor macht, voor bijzondere kunde en voor bijzondere eigenschappen. Dat ligt weer dicht tegen het begrip vrees aan, zoals de gelovige wordt geleerd 'vrees' te hebben voor het opperwezen. In dier voege 'respect' gebruiken is onjuist; 'vrees' geeft de eerlijke lading weer dat je de toorn of de kastijding vreest. Het is meer een negatieve uitleg van respect.

Opheffer heeft een mooi artikel geschreven. Het valt me nog mee dat er niet meer 'Pieters' hebben gereageerd. Het barst namelijk van de oneerlijke mensen, die net doen alsof ze zelf wel hun inerte menselijkheid kunnen beteugelen en met de 'agape' van de Griekse onbaatzuchtige liefde de andere als gelijke of gelijkwaardige bezien. Graag tonen ze zich dan in reacties zoals hierboven als de 'meest gelijke' en doen ze net alsof hen dat natuurlijk ten dele valt. Ik heb veel meer begrip voor Opheffer, die zich virtueel bloot geeft door zijn oprechte sorteergedrag te tonen. Respect! ;)

D. Ballegooye 29 jul 23:10
Deze reactie staat niet meer online. ?
Nap 30 jul 19:52

@ Mijheer Goossens,sorteert u mij ook onder de categorie "oneerlijk"?,ik zelf denk dat ik in mijn mening nogal open ben.

A. Goossens 30 jul 21:05

In tegendeel Nap. Uw eerlijkheid mag soms best wat minder. Dit forum trekt ook steeds meer ratjes die maar al te graag uw eerlijkheid misbruiken.

nap 30 jul 21:18

@A Goossens,goed dit te horen.Inderdaad met te veel openheid zou ik mij kwetsbaar op stellen.Groet Nap.

Milan van Opmeer 31 jul 08:05

Respect hebt ik persoonlijk alleen voor iemand die veel geld heeft verdiend.

nap 31 jul 10:39

@ Milan van Opmeer.Heeft u geen respect voor de toiletjuffrouw die niet veel heeft verdient en de remsporen en de plas die naast de pot kwam moest opruimen?

Ellen 31 jul 22:41

Eerst:"Inderdaad, ik kijk ook op sommige mensen neer.
Maar het valt mee."

Even later:"ik schrijf, publiceer, neem standpunten in, verlaat ze als ik een beter standpunt tegenkom,.."

De slotzin: "Het aantal mensen op wie ik neerkijk is groot...."

Het "tja" onderschrijf ik.

Anno Zijlstra 12 aug 09:06

tsja, als je je zo happy voelt wie ben ik dsan om daar wat van te zeggen ...............

Jan Sobry 13 aug 23:31

"...elk mens was niet gelijk, maar wel gelijkwaardig ".
Ja, alle mensen zijn natuurlijk niet gelijk. Maar ze vertonen zowel gelijkenissen als verschillen.Als je goed kijkt,goed luistert, kom je er snel achter dat ze eigenlijk meer gelijkenissen vertonen dan verschillen, vooral als je het laagje vernis van hun " opgevoerde " behavior wegkrabt.Een Franse schrijfster, de eerste vrouw die lid kon worden ( je moet voorgedragen worden ) van de prestieuze (?) Académie Francaise schreef : "Sedert Adam hebben weinig tweevoeters de titel van Mens verdiend." Dus de meeste gelijken op elkaar in hun gedrag van weinig "mens" te zijn. Ja, en daar kunnen we natuurlijk weinig respect voor hebben.We kunnen natuurlijk ook weinig respect hebben voor onszelf als we handelen zoals de meesten, en dat gebeurt wel eens meer. Dus laten we niet te snel neerkijken op de anderen, tenzij wij ook snel neerkijken op onszelf als we ons niet gedragen als Mensen.
Maar mensen gelijken ook op elkaar als ze elkaar helpen,in hun verdriet,hun angst, hun begeertes, hun jaloesie,hun bekrompenheid, hun ijdelheid,hun stupiditeit,enz... Dat is nu zo en het was het vroeger ook zo,denk ik, en het zal waarschijnlijk nog lang zo blijven in de toekomst.Moet ik dan op de mensen neerkijken - en ik betrap me er ook wel eens op - of moet ik zelf proberen "anders" te zijn en mededogen hebben met de Mens ?

Milan van Opmeer 14 aug 07:44

Ik neem toch aan dat ook dit artikel cynisch bedoelt is.

Respect zou je, vind ik, a priori moeten hebben. Waarom? Omdat de ander ook mens is, of breder, ook een levend wezen (denk aan dierenwelzijn).

Dat je opgegroeid bent in andere omstandigheden maakt je voor een groot gedeelte anders, waarmee gezegd is dat wanneer jij in die omstandigheden had gezeten je wellicht ongeveer hetzelfde had gedaan. 'Wellicht' omdat dat allerminst zeker is, maar je kunt maar moeilijk bepalen wat je wel had gedaan (eigenlijk is dat zelfs onmogelijk, hoogstens kun je het proberen in te schatten).

reageer op dit artikel



Vul bovenstaande woorden in het tekstveld hieronder in.
Als de woorden niet goed leesbaar zijn dan kan je er op klikken.
Je krijgt dan twee nieuwe woorden.
Meest_gelezen