De Groene Amsterdammer

Sluiten

Wijd open ogen: Stukken over kunst en kijkplezier

Een blik van verstandhouding

Gijsbert van der Wal, Wijd open ogen, € 32,50 In oktober vorig jaar maakte de gerenommeerde criticus David Hickey, schrijver voor Rolling Stone, Art News, Art in America, Artforum en Vanity Fair, bekend dat hij het bijltje erbij neergooit. De wereld van de hedendaagse kunst, zei hij (tegen The Observer), is in zichzelf gekeerd, verkalkt, gecorrumpeerd door te veel geld, geobsedeerd door celebrity en niet door kwaliteit.

door Koen Kleijn

Het niveau van het discours is dat van een Batman-comic. Kunstredacteuren en critici zijn verworden tot een hofhouding. Het enige wat zij doen is rondwandelen door het paleis en advies geven aan hedgefundmanagers met meer geld dan verstand. Hickey: ‘It’s nasty and it’s stupid. I’m an intellectual and I don’t care if I’m not invited to the party. I quit.’

Hij is de enige niet. Kunstcritici hebben het lastig. Het systeem dat Hickey schetst is machtig, en het aanbod is enorm. Voor je het weet kijk je alleen met je oren en praat je uit onzekerheid of gemakzucht de curatoren na, en schrijf je op dat ‘de kunstenaar onderzoek doet naar noties van… in een dialoog met…’, enzovoort. Humbug, maar je kunt je er bijna niet aan onttrekken. Je kunt proberen, net als de beschouwer van de politiek, een principiële afstand tot het onderwerp te bewaren, maar het is tegelijkertijd onmogelijk een goede schrijver over kunst en kunstenaars te zijn zónder dat je kunstenaars ook persoonlijk leert kennen, en je leven laat verrijken (of verpesten) door hun werk. Dus: stel je je naast de kunstenaar op, of tegenover het kunstwerk? Kijk je naar het uitgangspunt of het resultaat?

De kunsthistoricus en criticus Gijsbert van der Wal, schrijvend voor NRC Handelsblad en sprekend op De Avonden (vpro) huldigt de eerste opvatting. Hij staat graag naast de kunstenaars. Hij praat met ze, koopt en leent werk van ze, sterker nog, hij laat zich portretteren, en schrijft daarover. Hij bevriendt ze. Hij schrijft inleidingen in hun catalogi. Hij is deel van hun werkzame leven, en zij zijn deel van het zijne.

Wachtwoord toesturen Problemen met inloggen?