De Groene Amsterdammer

Sluiten

Eén maat vooruit

Ernest Hemingway en het ritme van de taal

A Farewell to Arms is een drieledig vuurwerk: van de Eerste Wereldoorlog, van de liefde en van de stijl. Die luide stilte als één keer ‘the’ ontbreekt...

door Philip Huff

Er zijn ongetwijfeld heel veel redenen te bedenken waarom u Ernest Hemingway vooral niet moet lezen – hij was een onverdraagzame seksist, een antisemiet, een racist, ga zo maar door. Of iemand Hemingway wél wil lezen, is uiteraard een persoonlijke beslissing, die voor een groot deel afhangt van zijn of haar opvattingen over het doel van kunst. Voorzover ik kan overzien, is literatuur te complex om één doel te hebben. We lezen Virginia Woolf niet alleen omdat ze feminist was (goed, want aanzet tot vermindering van wreedheid in de wereld), net zoals we Louis-Ferdinand Céline niet niet-lezen omdat hij antisemiet was (slecht, want aanzet tot wreedheid); we lezen Woolf en Céline omdat ze briljante stilisten waren die op geheel eigen wijze een inkijk gaven in de psyche van hun tijd.

A Farewell to Arms, Hemingway’s tweede roman, kwam uit in 1929 (Hemingway was toen dertig) en is nog altijd een van de beste romans over de Eerste Wereldoorlog. Ik heb een paperbackuitgave van het boek van Charles Scribner’s Sons uit 1969, de hoogtijdagen van de hippies, maar er is niks psychedelisch aan het omslag: een somber schilderij van een moerasland met geblakerde, gespleten bomen erin en drie donkere silhouetten die onder een leigrijze lucht van de kijker weglopen, op weg naar een kapotgeschoten kerk of huis. Rechts bovenin, om het geheel nog wat kracht bij te zetten: een vuurwerkachtige ontploffing. Ik denk dat deze duistere voorkant met het geelrode vuurwerk bedoeld was om de oorlogsroman uit 1929 ten tijde van de Vietnamoorlog ‘relevant’ te houden.

De inhoud van het boek: Frederic Henry, een duidelijk alter ego van Hemingway, medicus aan het Italiaanse front ten tijde van de Eerste Wereldoorlog, raakt gewond bij een mortier­aanval. Hij belandt in hetzelfde ziekenhuis waar Catherine Barkley werkt, een oudere Engelse verpleegster op wie hij al verliefd was. Tijdens Henry’s verblijf in het ziekenhuis in Milaan raakt Catherine ook verliefd op de jonge Amerikaan. Als hij wordt teruggestuurd naar het front, is zij drie maanden in verwachting. Aan het front krijgen de Italianen er van de Oostenrijkers van langs, Frederic wordt door de Italiaanse militaire politie gevangengenomen; hij komt erachter dat iedereen wegens landverraad (het verlies van de slag) wordt geëxecuteerd en Frederic ontsnapt. Hij vlucht naar Milaan, maar Catherine is inmiddels overgeplaatst naar Stresa, een stadje aan Lago Maggiore. Frederic vindt Catherine en samen vluchten de twee naar Zwitserland. Daar leiden ze, tijdens de oorlog, een idyllisch leven. Tot de dag dat Catherine moet bevallen. De bevalling verloopt dramatisch en zowel kind als moeder overlijdt. Het boek eindigt met Frederic die in de regen naar huis loopt.

Problemen met inloggen?