De Groene Amsterdammer

Sluiten

In Marokko

Marokko-Iran

door Kees Beekmans

Begin deze maand heeft Marokko de diplomatieke betrekkingen met Iran verbroken. In diplomatieke kringen te Rabat, en in de pers, is daarop met verbijstering gereageerd.
De betrekkelijk onbenullige feiten. Half februari beging een hoge Iraanse functionaris de misser het onafhankelijke oliestaatje Bahrein publiekelijk ‘de veertiende provincie van Iran’ te noemen. Verschillende Arabische landen tekenden daartegen protest aan, zo ook Marokko. Maar in zijn steunbetuiging aan de Bahreinse vorst, per brief, gebruikte koning Mohammed VI nogal harde woorden ten aanzien van de betreffende uitspraak van de functionaris, zoals ‘abject’ en ‘absurd’. Iran eiste daarvoor een verklaring van de Marokkaanse zaakgelastigde. Die werd vervolgens – aldus Marokko – niet met de verschuldigde egards ontvangen. De Marokkaanse regering eiste daar op haar beurt weer een verklaring voor. Die kreeg zij onvoldoende, en daarop werden de relaties met de islamitische republiek verbroken. Iran ondertussen had het allang weer goedgemaakt met Bahrein.
Mogelijke verklaringen voor het drastische Marokkaanse besluit. Die heeft de minister van Buitenlandse Zaken deels zelf gegeven. Het nogal kinderachtige diplomatieke gedoe van te weinig egards werd als argument vermoedelijk te licht bevonden om een zwaar middel als het verbreken van de betrekkingen tussen twee landen te rechtvaardigen. Daarom: Iran zou zich volgens de Marokkaanse minister ook schuldig maken aan ‘inmenging’ in binnenlandse aangelegenheden, en wel door de sjiïtische variant van de islam in het soennitische Marokko te propageren. Dit wordt niet alleen door Iran zelf ontkend, uiteraard, maar ook door Marokkaanse ‘onafhankelijke waarnemers’.
De geopolitieke context. Iran is hard op weg een grootmacht in het Midden-Oosten te worden en blijft onverbiddelijk in zijn verzet tegen het ‘Amerikaanse imperialisme’ en uiteraard ook tegen de oervijand, het zionisme. Het bestrijdt Israël via Hezbollah in Libanon en via Hamas in Gaza. Massa’s ‘vertrapte’ moslims overal te wereld kijken met bewondering naar deze trotse islamitische republiek, die tenminste ‘iets’ tegen het arrogante Israël doet. Soennitische staten als Egypte, Jordanië, Saoedi-Arabië en de Emiraten beginnen zich ongemakkelijk te voelen en proberen voorzichtig aan een as te formeren die tegenwicht moet bieden aan deze steeds sterkere staat, een toekomstige kernmacht. Tot zo ver de context – onduidelijk blijft echter hoe die aanleiding kan zijn de betrekkingen met Iran te verbreken. Of is het uit irritatie wegens het aanhalen door Iran van de banden met Algerije (dat Marokko de Westelijke Sahara maar niet gunt)?
Winst en verlies. Winst is er niet. Uit bovenstaande context blijkt vooral hoezeer het een blunder is de betrekkingen met Iran te verbreken – daarover zijn Marokkaanse commentatoren vrijwel unaniem. Sinds de revolutie van Khomeini heeft Marokko weliswaar weinig met het Iraanse regime op, maar dat is geen reden voor een zo openlijke twist, zeker niet gezien het imago van de islamitische republiek bij talloze moslims. Voorlopig lijkt Marokko zich met deze onbegrijpelijke affaire vooral zelf in de vingers te snijden.

Wachtwoord toesturen Problemen met inloggen?