-
28-07-2010Zuipende vijftigersMARJA PRUIS
 Het is al vijftien jaar geleden dat Jeanette Winterson in het essay 'Writer, Reader, Words' opperde dat met de onstuitbare opkomst van tv en film onze behoefte aan een 'spiegel van het leven' volkomen bevredigd wordt, en dat je daar dus geen romans meer voor nodig hebt. Chiara Tissen, Wrap. € 17,95Tussen de regels door sprak zij hiermee de hoop uit dat schrijvers zich weer wat meer zouden durven toeleggen op hun instrument, de taal, en wat minder bezig zouden zijn vooral de herkenbare paden te bewandelen. Wat zij misschien toen niet had kunnen bevroeden, was dat het film- en televisiemedium zich zozeer zou ontwikkelen dat de romankunst er ver bij achter lijkt te blijven, zowel in het vermogen om te spiegelen als te ontregelen en te raken. Waar de gemiddelde televisieserie almaar literairder lijkt te worden in zijn meerlagigheid, intensiteit, humor en duisternis, blinkt het merendeel van de romansreageer
-
21-07-2010Get them, Bill!KEES 'T HART
 In Riding toward Everywhere (2008) beschrijft William T. Vollmann enkele illegale treinreizen die hij door Amerika ondernam. De titel is veelzeggend, het maakt hem niet uit waar de reis naartoe gaat, als hij maar op weg is. 'When I ride the rails, I don't wish to go just anywhere; I demand to go Everywhere. I insist on being myself more than would please the neighbours.' Zijn literair programma in een notendop: en de buren een lol doen, ja, dat is toch echt het minste. In dat boekje, het is verrassend dun voor Vollmanns doen, fungeren 'The Cold Mountains' als een mythisch Amerikaans landschap waarheen de reizigers altijd op weg zijn. Romantiek dus in optima forma: 'I repeat: My Cold Mountain hides itself somewhere in America.'Ook in Kissing the Mask onderneemt Vollmann een reis naar ongeveer alles, zie bijvoorbeeld de bizarre ondertitel van zijn boek die pontificaal op het omslag isreageer
-
07-07-2010De instant-zen van zon op je velChristiaan Weijts
 Arjen van Veelen, Over rusteloosheid. € 17,50 Waar ik de oude humanisten als Montaigne of Erasmus om benijd is hun speelsheid, hun vrijheid. Achteloos kunnen ze hun vizier verleggen van politieke en godsdienstige betogen naar dronkenschap of het nut van duimen. Het maakt ze tot bijna ideale reisgenoten. Bijna, want voordat je hun plezier kunt meebeleven moet je, hoe universeel hun onderwerpen ook zijn, een mentale tijdreis ondernemen. Daarom zou ik bij iedereen een exemplaar van Over rusteloosheid van Arjen van Veelen in de koffer willen proppen. Dit boek is trouw aan de humanistische traditie maar heeft het stof van haar geblazen en walst haar rond in onze eigen verwarrende en wonderlijke tijd. Wat er dan gebeurt, is dat je in de ligstoel van tandenbleekinstituut PerfectSmile® ineens aan Aristoteles moet denken, en even later aan de hoftandarts van koning George de Derde en dan weer aan YouTube-filmpjes van Davidreageer
-
30-06-2010Een oprecht gevoel voor horrorJoost de vriesHet lijkt een postmodern kunststukje, die oeverloze beschrijvingen uit het eerste deel van Murakami’s trilogie 1q84. Maar het tweede deel maakt veel goed: dat jaagt. HARUKI MURAKAMI1Q84Vertaald door Jacques Westerhoven, Atlas, 429 & 382 blz., € 49,90Toen De Groene Amsterdammer eerder dit jaar een keur aan auteurs, publicisten, recensenten en academici aanschreef om hun te vragen wat zij de belangrijkste romans van dit millennium vonden (het resultaat was de Top-21 van de 21ste eeuw), gaf één recensent al aan dat Haruki Murakami's 1q84 erbij moest horen. Hij had het nog niet gelezen, het was alleen in het Japans verschenen, maar het idee dat Murakami een trilogie had geschreven, meer dan twaalfhonderd bladzijdes bij elkaar, man, dat kon je niet over het hoofd zien. Dat moest wel belangrijke literatuur zijn. Het zegt alles over de status die Murakami wereldwijd heeft vergaard. Niet alleen het publiek loopt met hem weg, ook de verliteratuurde1 reactie
-
23-06-2010Slechte mop, goede clouJOOST DE VRIES
 Maarten Schinkel, Narcissus. € 17,95Maarten Schinkel doet het blijkbaar rustiger aan, deze dagen. Waar zijn vorige roman, Drie, nog begon met een journalist die met honderd per uur angstig invoegde op de A2, begint Narcissus met een hedgefund-medewerker die op zijn fiets het slakkentempo van de hardloper voor hem moet aanhouden. 'Vermoord me. Breng me om, beroof me van het leven. Echt, maak me dood als ik ooit zo word als hij', denkt David Stresemann, de hoofdpersoon van Schinkels nieuwe roman, als hij op de kalende kruin van de jogger uitkijkt. Stresemann wil hogerop. Hij is slim en ambitieus en als hij die twee eigenschappen bij zijn nieuwe werkgever, een hedgefund, weet te combineren wachten hem gouden bergen. Want ja, ook in de tijden van kredietcrisis blijft geld geld maken, bonussen verdwijnen nooit helemaal, en ook in crisistijd is er altijd wel een groep die weet hoe je het verliesreageer
-
16-06-2010De beat beuktJOOST DE VRIES
 Jeroen van Rooij, Eerste hond in de ruimte. € 17,95.In 2007 schreef de bekende neuroloog Oliver Sacks een artikel in The New Yorker over musicus Clive Wearing, dat hij later uitwerkte tot een hoofdstuk in zijn boek Musicophilia. Sinds 1985 leed Wearing, en hij lijdt nog steeds, aan volledige 'anterograde- en zware retrograde amnesie', wat zoveel betekent als dat hij nieuwe ervaringen en gebeurtenissen niet langer dan een paar seconden of minuten kan onthouden. Het is een even zeldzame als gruwelijke bijwerking van een infectie, het herpes simplexvirus, dat het geheugencentrum van de hersenen, de hippocampus, aantast en de kwabben eromheen. Voor Wearing voelt het alsof hij elke paar seconden wakker schrikt, of, omdat hij zich niets herinnert, uit de dood ontwaakt. Sacks beschrijft hoe Wearing, wanhopig om een soort structuur vast te houden, een dagboek bijhoudt, dat hoofdzakelijk bestaat uit korte statements, steeds variaties op 'Ik ben wakker' ofreageer
-
02-06-2010Vol spijt en onmachtMarja Pruis
 'Jouw tijd komt nog wel', zegt de kersverse moeder tegen haar man. Ze wil hem ervan proberen te overtuigen dat ook hij ooit een band zal krijgen met zijn dochter. Ondertussen ziet hij zijn leven in razend tempo desintegreren: zijn vrouw is voor hem onbereikbaar geworden, fysiek én mentaal, hij krijgt zijn werk niet meer gedaan, en hun beider leven staat geheel ten dienste van het nieuwe, kleine wezen.Met precieze pen, in heldere laconieke zinnen, tekent Herman Stevens in zijn nieuwe roman Vaderland de kloof tussen man en vrouw, onoverbrugbaar zo gauw het op procreatie aankomt. Tergend langzaam, in steeds kleiner wordende cirkels, voltrekt zich het onafwendbare lot van Lucia, lerares Frans op een middelbare school, net veertig, en Hugo van Loon, vijftiger, schrijver en wijncolumnist. Eindelijk dacht Hugo in Lucia een vrouw te hebben gevonden 'die bleef', die ook niet per se zijn werk hoefde te lezen (in elkereageer
-
26-05-2010De bijbel van de kapitalistenHans Driessen
 Hans Achterhuis, De utopie van de vrije markt. € 17,95De uitspraak dat Het kapitaal de bijbel van de arbeiders is, is al bijna een cliché. Dat er ook zoiets als een bijbel van de kapitalisten bestaat, is buiten de VS vrijwel onbekend. In zijn boek De utopie van de vrije markt wijst Hans Achterhuis ons hierop. Deze laatste bijbel is geen wetenschappelijk vertoog, maar een heuse roman, zij het met essayistische trekjes. Hij heet Atlas Shrugged en is geschreven door Ayn Rand. Het is na de echte bijbel het boek dat niet alleen het meest verkocht is - meer dan vijftig jaar na de eerste druk (in 1957) liggen de verkoopcijfers nog steeds rond honderdduizend exemplaren per jaar -, maar dat door het Amerikaanse publiek ook wordt beschouwd als het belangrijkste boek van de twintigste eeuw.Vraag honderd Nederlanders wie Ayn Rand is: 98 zullen geen idee hebben, twee zal dereageer
-
19-05-2010HuismanMarja Pruis
 Rachel Cusk, De Bradshaw-variaties . Vertaald door Marijke Versluys, € 19,90Rachel Cusk is een van de interessantste schrijfsters van dit moment, en misschien ook wel een van de meest deprimerende. Interessant vanwege de intelligente manier waarop ze schrijft over de intieme betrekkingen tussen vrouwen en mannen, ouders en kinderen, en deprimerend om dezelfde reden. Dat laatste is meteen ook het enige wat er in te brengen is tégen haar werk: ze is wel heel erg ernstig, en somber. Haar vorige roman, Arlington Park (2006), was om die reden moeilijk uit te lezen. De blik waarmee ze hierin haar ogenschijnlijk geslaagde vrouwelijke personages naar hun respectievelijke mannen laat kijken, agressief en tegelijkertijd gelaten, is eentonig koud. Het feit dat de vrouwen zelf uit opportunisme de verhoudingen in stand houden, maakt de boel er niet opwekkender op, maar wel dubbelzinniger. Alle mannen kunnen dan wel moordenaars zijn - 'Ze nemen een vrouwreageer
-
12-05-2010Een meisje. Pas achttien jaarJoost de Vries
 Margriet de Moor, De schilder en het meisje . € 18,90 Margriet de Moor, De schilder en het meisje . Gebonden, € 23,90 'Het was nog altijd de derde mei. Elsje is dood. De schilder, onontkoombaar naar haar op weg, dacht absoluut niet aan haar.' We schrijven 3 mei 1664, als de nergens bij naam genoemde schilder - die gebaseerd op het werk, leven en uiterlijk alleen Rembrandt van Rijn kan zijn - door Amsterdam struint, belandt op het galgenveld Volewijck en daar het lichaam ziet van Elsje Christiaens. In een 'vlaag van heftigheid' had ze met een bijl het hoofd van haar om geld zeurende hospita in tweeën gekliefd en het stadsbestuur had haar door wurging ter dood veroordeeld, met als toevoeging dat haar lichaam zou worden tentoongesteld om door 'de locht ende 't gevolgelte te worden verteert'.'Onontkoombaar naar haar op weg', schrijft Margriet de Moor in haar nieuwe,reageer
|
|
