Man van het jaar en de dag van AustraliëBuitenland
Ook dit jaar vierde Australië op 26 januari met veel vlagvertoon Australia Day. Maar de datum van de nationale feestdag is omstreden want voor de Aboriginal-bevolking staat hij toch vooral voor het begin was van hun gestage verdrijving. 'Hij markeert het begin van de Britse invasie en de vestiging van een strafkolonie', zegt Aboriginal-activist en jurist prof. Mick Dodson. In 2009 werd hem aan de vooravond van die dag een van de voornaamste onderscheidingen van het land uitgereikt, de Australian of the Year Award.
Een paar dagen na het einde van 'zijn termijn' als Australiër van het jaar is Dodson vooral opgelucht. 'Je staat zó in het voetlicht', zegt hij in zijn kantoor aan het onderzoekscentrum dat hij leidt. Hij geeft toe dat hij in eerste instantie bedenkingen had bij de onderscheiding maar uiteindelijk staat Australië Dag voor hem toch vooral voor het overdenkenen herbevestigen van nationale aspiraties. En de award is een onderkenning voor zijn levenswerk: het bevorderen van de rechten van inheemse volken in Australië en daarbuiten. Zo was hij nauw betrokken bij de uitspraak van het Hooggerechtshof die het in 1992 mogelijk maakte voor Aboriginals om landrechten te krijgen over hun voorouderlijk gebied. Hij was de drijvende kracht achter het rapport dat aan de basis lag van de verontschuldigingsrede die premier Kevin Rudd in 2008 uitsprak aan het adres van gezinnen van om racistische redenen uit huis geplaatste Aboriginal-kinderen, de 'Gestolen Generaties'. En hij adviseert de VN over inheemse kwesties. Dodson, die als eerste Aboriginal in Australië een studie rechten afrondde, stelde zijn jaar in het teken van onderwijs: 'Ik wil me dit jaar uitputten om de kinderen die nu geen goed onderwijs krijgen een toekomst te geven. En ja, helaas zijn veel daarvan Aboriginals', zei hij in 2009. Het jaar heeft hem optimistischer gemaakt, hij ziet vooruitgang en werkt aan een langetermijnplan om de kloof tussen witte en zwarte scholen te dichten. Maar ook zag hij vooral in afgelegen gebieden gebrek aan goede lerarenen aan lesprogramma's die de eigenheid van Aboriginal-kinderen onderkennen: 'Iedereen moet natuurlijk basisvaardigheden lerenen bijdragen aan de maatschappij. Maar wat kinderen echt achterstelt is een gebrek aan waardering in het onderwijssysteem. Op verschillende scholen wordt nu lesgegeven in de lokale Aboriginal-taal, aan alle kinderen. Zodat kinderen hun Aboriginal-klasgenootjes leren waarderen. Het gebeurt, maar nog te weinig.' Maar vergeleken met andere landen is zijn beeld van Australië somber: 'De onderwerpen zijn internationaal precies hetzelfde. Kolonialisme heeft eenenorme impact gehad op inheemse volken wereldwijd en we kampen nog altijd met die erfenis. Maar in alle opzichten presteert Australië slechter dan bijvoorbeeld de andere (voormalige) Britse koloniën.' Zo is de kloof tussen de ziekte- en sterftecijfers van inheemse en niet-inheemse Australiërs groter dan waar ook en kent Australië verschillende wetten die het antiracismeverdrag buiten werking stellen om specifiek op Aboriginals gerichte maatregelen te kunnen nemen. 'Dat vind ik schokkend.' Tevredenheid over 'zijn jaar' overheerst echter. En heeft het zijn kijk op Australia Day beïnvloed? 'Ik geloof dat de datum uiteindelijk wel zal veranderen, want het is een datum die mensen uitsluit', zegt hij. Dan lachend: 'Maar het is niet het belangrijkste probleem waar dit land voor staat.'
reageer op dit artikel
Stef Spronck08-02-2010
Ik kan me uw irritatie goed voorstellen, meneer De Beer, en uw opmerking is helaas maar al te terecht. Professor Dodson realiseert zich dat het verbeteren van de leefomstandigheden van de Aboriginalbevolking een lange adem vergt: zijn onderwijsplan omspant 25 jaar en een vergelijkbaar 25-jarenplan bestaat al m.b.t. het verbeteren van de gezondheid van Aboriginals (het verlengen van de gemiddelde levensduur en het uitbannen van ziektes waar niet-Aboriginal Australiërs niet meer aan lijden, laat staan sterven).
Tot die tijd zijn mensen als Dodson onmisbaar. En zijn uitverkiezing tot Australiër van het Jaar is te interpreten als een mentaliteitsomslag.
Een langzaam proces inderdaad. Maar anderzijds is er een lange weg te gaan: Aboriginals zijn pas zo’n 40 jaar officieel burgers van Australië (sinds 1967). Onvoorstelbaar kort.
jaap de beer07-02-2010
Van oktober 1986 t/m mei 1998 woonden mijn familie en ik in australie (sydney). vanaf de eerste dag was ik verbaasd over de manier waarop de "echte" australier over de aboriginals dacht en sprak. later tijdens ons verblijf veranderde de verbaasdheid in ergernis. in dit opzicht heeft australie - in eerste instantie als een gewezen engelse strafkolonie en later als wingewest - hetzelfde lot moeten ondergaan als de rest van de englese kolonien: onder de knoet gehouden door de zwarte schapen van de adelijke families, de kerk en de z.g. keurregimenten van het leger als een allesoverheersende drie-eenheid.
uit de laatste alinea maak ik op dat het nog steeds een janboel is voor de aboriginals. Jammer, maar oude (en veelal slechte) gewoontes zijn moeilijk te veranderen. het siert de heer dodson dat hij zich optimisties blijft opstellen. herinner mij dat tijdens ons verblijf een groep "harde aanpak" aboriginals de zaken trachten te forceren. ik had daar wel begrip voor, het merendeel van mijn australische collegaas niet.
gewoon doorgaan, dan zal het t.z.t. lukken.
mvg/de beer
Ook dit jaar vierde Australië op 26 januari met veel vlagvertoon Australia Day. Maar de datum van de nationale feestdag is omstreden want voor de Aboriginal-bevolking staat hij toch vooral voor het begin was van hun gestage verdrijving. 'Hij markeert het begin van de Britse invasie en de vestiging van een strafkolonie', zegt Aboriginal-activist en jurist prof. Mick Dodson. In 2009 werd hem aan de vooravond van die dag een van de voornaamste onderscheidingen van het land uitgereikt, de Australian of the Year Award.
STEF SPRONCK reageer op dit artikelEen paar dagen na het einde van 'zijn termijn' als Australiër van het jaar is Dodson vooral opgelucht. 'Je staat zó in het voetlicht', zegt hij in zijn kantoor aan het onderzoekscentrum dat hij leidt. Hij geeft toe dat hij in eerste instantie bedenkingen had bij de onderscheiding maar uiteindelijk staat Australië Dag voor hem toch vooral voor het overdenken en herbevestigen van nationale aspiraties. En de award is een onderkenning voor zijn levenswerk: het bevorderen van de rechten van inheemse volken in Australië en daarbuiten.
Zo was hij nauw betrokken bij de uitspraak van het Hooggerechtshof die het in 1992 mogelijk maakte voor Aboriginals om landrechten te krijgen over hun voorouderlijk gebied. Hij was de drijvende kracht achter het rapport dat aan de basis lag van de verontschuldigingsrede die premier Kevin Rudd in 2008 uitsprak aan het adres van gezinnen van om racistische redenen uit huis geplaatste Aboriginal-kinderen, de 'Gestolen Generaties'. En hij adviseert de VN over inheemse kwesties.
Dodson, die als eerste Aboriginal in Australië een studie rechten afrondde, stelde zijn jaar in het teken van onderwijs: 'Ik wil me dit jaar uitputten om de kinderen die nu geen goed onderwijs krijgen een toekomst te geven. En ja, helaas zijn veel daarvan Aboriginals', zei hij in 2009.
Het jaar heeft hem optimistischer gemaakt, hij ziet vooruitgang en werkt aan een langetermijnplan om de kloof tussen witte en zwarte scholen te dichten. Maar ook zag hij vooral in afgelegen gebieden gebrek aan goede leraren en aan lesprogramma's die de eigenheid van Aboriginal-kinderen onderkennen: 'Iedereen moet natuurlijk basisvaardigheden leren en bijdragen aan de maatschappij. Maar wat kinderen echt achterstelt is een gebrek aan waardering in het onderwijssysteem. Op verschillende scholen wordt nu lesgegeven in de lokale Aboriginal-taal, aan alle kinderen. Zodat kinderen hun Aboriginal-klasgenootjes leren waarderen. Het gebeurt, maar nog te weinig.'
Maar vergeleken met andere landen is zijn beeld van Australië somber: 'De onderwerpen zijn internationaal precies hetzelfde. Kolonialisme heeft een enorme impact gehad op inheemse volken wereldwijd en we kampen nog altijd met die erfenis. Maar in alle opzichten presteert Australië slechter dan bijvoorbeeld de andere (voormalige) Britse koloniën.' Zo is de kloof tussen de ziekte- en sterftecijfers van inheemse en niet-inheemse Australiërs groter dan waar ook en kent Australië verschillende wetten die het antiracismeverdrag buiten werking stellen om specifiek op Aboriginals gerichte maatregelen te kunnen nemen. 'Dat vind ik schokkend.'
Tevredenheid over 'zijn jaar' overheerst echter. En heeft het zijn kijk op Australia Day beïnvloed?
'Ik geloof dat de datum uiteindelijk wel zal veranderen, want het is een datum die mensen uitsluit', zegt hij. Dan lachend: 'Maar het is niet het belangrijkste probleem waar dit land voor staat.'
Ik kan me uw irritatie goed voorstellen, meneer De Beer, en uw opmerking is helaas maar al te terecht. Professor Dodson realiseert zich dat het verbeteren van de leefomstandigheden van de Aboriginalbevolking een lange adem vergt: zijn onderwijsplan omspant 25 jaar en een vergelijkbaar 25-jarenplan bestaat al m.b.t. het verbeteren van de gezondheid van Aboriginals (het verlengen van de gemiddelde levensduur en het uitbannen van ziektes waar niet-Aboriginal Australiërs niet meer aan lijden, laat staan sterven).
Tot die tijd zijn mensen als Dodson onmisbaar. En zijn uitverkiezing tot Australiër van het Jaar is te interpreten als een mentaliteitsomslag.
Een langzaam proces inderdaad. Maar anderzijds is er een lange weg te gaan: Aboriginals zijn pas zo’n 40 jaar officieel burgers van Australië (sinds 1967). Onvoorstelbaar kort.
Van oktober 1986 t/m mei 1998 woonden mijn familie en ik in australie (sydney). vanaf de eerste dag was ik verbaasd over de manier waarop de "echte" australier over de aboriginals dacht en sprak. later tijdens ons verblijf veranderde de verbaasdheid in ergernis. in dit opzicht heeft australie - in eerste instantie als een gewezen engelse strafkolonie en later als wingewest - hetzelfde lot moeten ondergaan als de rest van de englese kolonien: onder de knoet gehouden door de zwarte schapen van de adelijke families, de kerk en de z.g. keurregimenten van het leger als een allesoverheersende drie-eenheid.
uit de laatste alinea maak ik op dat het nog steeds een janboel is voor de aboriginals. Jammer, maar oude (en veelal slechte) gewoontes zijn moeilijk te veranderen. het siert de heer dodson dat hij zich optimisties blijft opstellen. herinner mij dat tijdens ons verblijf een groep "harde aanpak" aboriginals de zaken trachten te forceren. ik had daar wel begrip voor, het merendeel van mijn australische collegaas niet.
gewoon doorgaan, dan zal het t.z.t. lukken.
mvg/de beer