De hoofddoek is in enkele jaren tijd zo gepolitiseerd dat iedere uitspraak voor ideologische opwinding zorgt. En dat versluiert - helaas - de ware intentie van zowel degene die hierover een mening heeft als het oogmerk van de islamitische vrouw die haar haardos tot de laatste piek wegstopt.
Toen Femke Halsema vorig jaar in een interview met De Pers zei 'moeite met de hoofddoek' te hebben en dat ze'niet kan wachten totdat de vrouwen die er een dragen in vrijheid hun hoofddoek zullen afslingeren' tuimelden mensen uit haar eigen progressieve kring over haar heen. Het viel haar als feministe moeilijk dat zij op de school van haar kinderen in Amsterdam-Oost 'tussen allerlei gesluierde vrouwen zit'. Ook al zei ze luid en duidelijk dat ze vanwege de vrijheid van godsdienst nooit voor een verbod van hoofddoeken was, tot in de rechtbank aan toe, haar oprechte en vanuit haar perspectief als soevereine vrouw onweerlegbare motivatie kreeg geen genade.
Geert Wilders staat daar diametraal tegenover. Hij kondigde vorige week aan om het dragen van hoofddoekjes te verbieden bij gemeentelijke instellingen en bij stichtingen en verenigingen die subsidie krijgen van de gemeente. Zijn overtuiging is dat je met een verbod van dit islamitische symbool de geest zelf in de fles kan stoppen.
Met als gevolg het tegenovergestelde effect. De hoofddoek is voor veel moslimvrouwen een politiek statement van identiteit geworden. Geuzenvlag of niet, het vertroebelt een eerlijke discussie over in hoeverre de keuze voor de hoofddoek werkelijk vrijwillig is of vooral voorkomt uit een door de gemeenschap opgelegde dwingende norm: de vrouw die zichzelf als een diamant moet behoeden tegen het slechte van buitenaf, zoals een lichamelijke bedekking wordt aangeprezen op een de vele islamitische sites. 'Beschouw jezelf als een diamant mijn moslimzuster, jouw waarde zal alleen maar stijgen, je trots en eer zullen niet benadeeld kunnen worden en respect naar jou toe zal buitengewoon zijn'.
Het antifeministische aspect is bij Wilders zeker niet de crux. In reactie op zijn beleidsvoornemen zeiden juristen dat een verbod op de hoofddoek juridisch onhaalbaar is. Het is in strijd met het gelijkheidsbeginsel en met de vrijheid van godsdienst. Jenny Goldschmidt verwees vorige week in NRC-Handelsblad naar 'het recht op gelijke behandeling tussen man en vrouw. Het verbod zou niet alleen discrimineren tussen godsdiensten maar ook tussen de seksen, omdat het alleen vrouwen zou treffen.'
Haar uitspraak geeft aan hoe het discours over de hoofddoek inmiddels is weg gezongen van de sekseongelijkheid waar de dracht oorspronkelijk van getuigt. Met als hilarisch gevolg dat Jos Baijens, leraar Nederlands van het Sint Joriscollege in Eindhoven, uit protest tegen Wilders afgelopen maandag met een hoofddoek, geleend van zij Somalische echtgenote, voor de klas verscheen. De school heeft hem een verbod opgelegd. Want in de klas is geen plaats voor politiek activisme. Jos ziet er trouwens belachelijk uit.
Ik zie die Jos Baijens er voor aan als zoogvader op te treden tijdens de overblijf. Wist u trouwens dat wetgeving kan worden aangepast of geheel gewijzigd? Gelijkheidsbeginsel? Het gaat er toch om wat het symboliseert? Het secululiere tot in uiterste consequentie doorgevoerd graag. Het begrip "Geuzenvlag" vind ik een nogal komische typering. Heeft daar natuurlijk niets mee te maken. Niet bij benadering een vorm van bevrijding. Volgens Halsema mag een vrouw, geboeid per boerka naar buiten, want dan komt ze tenminste nog ergens, anders blijft ze binnen en dat is veel erger. Zelf uit haar mond gehoord bij P&Witteman dinsdagavond 2 maart jl. Hoe bedonderd politiek correct durf je te zijn. Een wereldbeschouwing vanachter het gaasdoek. Een mobiele harem vindt ze ook wel oké! Heb in Londen een tiental geheel gesluierden het Victoria Westminster en Fenwick binnen zien gaan. Zo kom je nog eens ergens dames! Nee, Mevrouw Fogteloo, weer geen meevaller dit artikel. Noopt me tot reactie wegens boosheid.
Martin E. C. Roos04 mrt 10:24
Niet alleen Jos ziet er trouwens belachelijk uit. Vertel de mensen in Nederland hierover.
We kunnen anno 2010 ook in Nederland, binnen de islam minsten 23 verschillende stromingen van vroomheid en symboliek onderscheiden, met of zonder hoofddoek, en we kennen 190 nationaliteiten, met hun eigen talen.
Sommigen trachten oosterse religieuze legendes of rituelen of symbolieken of culturen van elders te voorzien van een diepere interpretatie of een magisch realistisch karakter. Anderen beschouwen ze als sprookjes of als poëzie of als een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid en voedsel voor theologen, leraren, kinderen en gelovigen. John Brough (1917-1984) in leven professor in Sanskriet in Londen en hoofd van het Department of Languages and Cultures of India, Pakistan (na Indonesië de grootste moslimlanden ter wereld) and Ceylon zag in zijn wetenschappelijke loopbaan: ‘[…] een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid van de vroomheid.’
‘Je zou je schamen je hoofd te bedekken als je wist waar dat gebruik vandaan kwam.’ Deze regel uit een gedicht van de Turkse archeologe Muazzez Ilmiye Çig vertelt dat niets menselijks ons vreemd is. De Soemeriërs hebben drie grote uitvindingen op hun naam staan. Leerkracht Jos laat vanuit verschillende invalshoeken zijn leerlingen kritisch kijken naar een van deze uitvindingen in onze samenleving, lijkt me. Zij leren over achterliggende waarden en normen. De oorsprong van de hoofddoek ligt volgens de archeologe in de cultuur van de Soemeriërs. (ca. 3500 - 2006 v. Chr.) In het zuiden van Mesopotamië, in Soemer droegen prostituees in tempels een hoofddoek. Het was een symbool dat verwijst naar prostituees.
De Turkse archeologe Muazzez Ilmiye Çig heeft een boodschap: vertel de mensen in Nederland hierover. Met haar gedicht en verzameling foto’s stimuleert ze de leerlingen van Jos om eerlijk en onomwonden hun mening te vormen en te geven. Een foto is uit 1925 in Bursa gemaakt en toont een school waar jongens en meisjes gezamenlijk onderwijs kregen. Andere foto’s, ook uit de jaren twintig, laat de gymles zien: de meisjes hebben gympakjes aan. Een hoofddoek is niet te bekennen en ook de tot ontroeren brengende islamitische jas, die meisjes en jongens en vrouwen en mannen tot aan de enkel bedekt, is afwezig. Trotse tekenen van de revolutie die zich in Turkije voltrok.
Jos en zijn reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid van de vroomheid mag binnenkort de schoolinspectie ontvangen. En de medische dienst. Reeds in het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw, zag Nederland een opleving van Engelse ziekte, of rachites. Het VU-ziekenhuis, bij monde van de arts dr. Lips had daar een ‘religieuze’ verklaring voor gegeven. ‘De Nederlandse zon is ontoereikend om door te dringen in een donkere huid en dat betekent gebrek aan vitamine D, waardoor rachites wordt veroorzaakt.’ In de voorlichting aan migranten werd erop gewezen, dat dit natuurlijk tekort met vitamine D kan worden goedgemaakt, bijvoorbeeld door naakt te gaan zwemmen als de zon schijnt en gaan zwemmen waar de zon wat vaker schijnt. In je ‘thuisland’. Ik mag regelmatig in mijn thuisland met zon verblijven: op Bali een bereikbaar paradijs op aarde (nog) zonder hoofdoeken. Mijn verblijven in Nederland roept telkens vragen op. Zouden ziektekostenverzekeringen niet kunnen ingrijpen en 'preventieve religeuze' premieverhoging kunnen invoeren: voor risicogroepen? Als alternatief voor de nieuwe belasting van Geert Wilders?
Het zou toch passen binnen onze traditionele zorgcultuur?
AVe04 mrt 12:57
In Nederland heeft iedereen inmiddels wel een mening over het symbool de (islamitische) hoofddoek. Die meningen houden meestal, en in toenemende mate, uiteenlopende zotte excuses in voor de introductie van het malle ding. Maar wat vindt een historicus, een wetenschapper die een 'allesomvattende wereldgeschiedenis' schreef ('de maatschappij van jagers en verzamelaars', 2 delen, deel 3 verschijnt in 2011) van de introductie van de hoofddoek?
In EOS, maandblad over wetenschap, staat in het februari-nummer een interview met historicus Marc Vermeersch.
Interviewer Peter Dupont stelt de volgende vraag aan Vermeersch:
Nooit is de gelijkheid tussen man en vrouw zo groot geweest als in onze maatschappij. Begrijpt u vanuit de geschiedenis het begrip voor de herintroductie van de vrouwelijke hoofddoek?
Vermeersch:
'Zeker. De strijd voor vrouwen is nooit gestreden. Mannelijke dominantie is een biologisch feit dat cultureel verpakt wordt. De vrouw is lang het bezit geweest van de man. De hoofddoek kan je dan ook niet anders interpreteren dan als het teken dat de vrouw voor een groot stuk aan de man toebehoort. Via de islam komt die ongelijkheid onze maatschappij opnieuw binnen. Dat dit zo gemakkelijk geaccepteerd wordt, bewijst hoe gemakkelijk het voor sommige mensen is om die atavistische ongelijkheid opnieuw te aanvaarden.'
Leuk om vanuit het perspectief van deze wetenschapper een onderbouwde mening te horen over dit onderwerp.
Frans Vliegenberg04 mrt 13:37
Beste AVe,
"Mannelijke dominantie is een biologisch feit dat dat cultureel verpakt wordt" Leuke stelling, maar waar is de onderbouwing? Waar is in dit kader het matriarchaat een culturele verpakking van?
Verder wil ik u de volgende casus voorleggen. Ik ken een moslima met hoofddoek waarvan zowel de vader als de echtgenoot het maar niks vinden dat ze "dragend" is. Maar daar trekt zij zich niets van aan. Ik krijg het niet voor elkaar om dit te duiden vanuit de theorie van de culturele verpakking van de mannelijke dominatie. U wel?
AVe04 mrt 13:48
Leuk hoor, zo'n symbool waar een selecte groep in Nederland in alle vrijheid voor kan kiezen maar dat op wereldschaal wel degelijk een teken van onderdrukking is! Dat is een feit dat is geen mening. Hoe egoïstisch kun je zijn?
@Frans V. Graag verwijs ik u naar deze tekst:
"De hoofddoek in Nederland promoten als teken van vrijheid is gedoemd te mislukken"
De hoofddoek als vrije, autonome keuze. Hoe vaak heb ik dat de afgelopen dagen niet gelezen? En hoe vaak zal de elite deze onzinnige stelling de komende dagen, maanden, jaren nog herhalen?
Natuurlijk is een vrouw in Nederland vrij een hoofddoek te dragen en dat:
Zo, allemaal reacties geplaatst die passen in het plaatje?
Nogal selectief redactie. Vooral volhouden, wordt je een weekblad voor de inner cirle.
Cogito04 mrt 18:02
Het feit dat een vrouw soms tegen de zin van de ouders / man een hoofddoek draagt, maakt het symbool niet minder onderdrukkend, want de indoctrinatie vanuit de islam is zo sterk dat ze hun eigen onderdrukking verdedigen zelfs
tegen de advies van een andere man in. En in de islam is men duidelijk over de rol van de vrouw: namelijk traditioneel en gehoorzaam aan de man met daarbij als enige de verantwoordelijkheid voor de seksuele zelfbeheersing van de man. De hoofddoek is daarvan het symbool.
Frans Vliegenberg04 mrt 20:05
Natuurlijk zie ik - meestal oudere - vrouwen met hoofddoek waarbij je je kunt afvragen of dat vrijwillig is, maar waarbij het ook gewoon traditie kan zijn. Niet iedereen is in de jaren 60 groot gegroeid met de minirok en de hotpants.
Ik zie ook moslima's zonder hoofddoek. Ik zie ook vriendinnen waarbij de een een hoofddoek draagt en de ander niet. Soms zie ik mannen meekomen naar een sollicitatiegesprek. Dat zijn altijd heel korte gesprekken. Ik zie ook zelfstandige en zelfbewuste moslima's, met en zonder hoofddoek. Ik zie moderne mannelijke moslims (ik hoor u al zeggen dat dit een onmogelijke combinatie is) en ik zie heel conservatieve zelfs fundamentalistische moslims.
Waar ik me aan stoor is het beeld dat (door sommingen bewust) wordt geschapen alsof vrouwen met hoofddoek per definitie onderdrukt worden en alsof of alle moslim mannen onderdrukkers zijn. Zie in dit verband ook de link van AVe waarin het dragen van een hoofddoek wordt gekoppeld aan een hele waslijst van onderdrukkende ver- en geboden.
Vraag: moet je de hoofddoek in naam van de vrijheid verbieden, waardoor dit ook verboden wordt voor vrouwen die uit eigen overtuiging in alle vrijheid een hoofddoek dragen? Dat zou toch wel heel erg bizar zijn.
Nap. (realist)04 mrt 22:56
Ik las vanochtend in de Telegraaf een uitspraak van Greta Duisenberg; het is een eer antisemiet te zijn.Dat word allemaal getollereerd,de journalistiek en politiek heeft het druk met demoniseren van de heer Wilders er is geselecteerde verontwaardiging.Ook deze reactie zal wel niet in het plaatje passen.
Roel Determeijer05 mrt 02:32
Ik verbaas me over mensen die durven te reppen over onderdrukking van vrouwen, en tegelijkertijd vrouwen een recht willen ontzeggen. Het fenomeen van gedwongen "kuisheid" is iets wat los staat van de vrijheid om uiting te geven aan je religieuze overtuiging of culturele identiteit (om van kledingvoorkeur nog niet eens te reppen, er zijn ook niet-moslima's die hoofddoekjes dragen).
Dhr.F.Smedema05 mrt 10:40
De hoofddoek is een symbool van onderdrukking. Het is niet zomaar een lapje stof, het is een statement van een cultuur die zegt dat 'de vrouw zich moet bedekken om er voor te zorgen dat mannen zich kunnen beheersen'.
Wie voor vrouwenemancipatie is, is tegen de hoofddoek.
Frans Vliegenberg05 mrt 19:36
Beste heer Smedema,
Trap er toch niet in. De hoofddoek is tot symbool van onderdrukking gebombardeerd. Met een verbod los je onderdrukking niet op. Integendeel zou ik willen zeggen. Want met een verbod ontstaat er een dubbele onderdrukking. Plus natuurlijk verzet tegen het verbod.
Emancipatie is een proces van de lange adem. En ja dat kan beginnen met gescheiden zwemmen en beweegactiviteiten voor allochtone vrouwen, gekoppeld aan informatie, advies en voorlichting. En dan kan er veel. In mijn vorige functie heb ik zelfs als man voorlichting gegeven aan een groep Marokkaanse oudere vrouwen. Een geweldige ervaring.
En zeg nou niet dat gescheiden zwemmen onderdeel is van onderdrukking, want dan moet je ook de vrouwenuuurtjes bij sauna's - populair bij autochtone vrouwen - als zodanig typeren.
Martin E. C. Roos06 mrt 10:33
Geen moeite met de doctrinaire orthodoxie.
Toen Ali A. Allawi, voormalig minister van defensie in Irak, gelovig sjiiet, in 2010 docerend te Princeton, USA o.a. zei ‘moeite met de hoofddoek’ te hebben bevestigden zijn studenten dit met goedkeurende blikken. Hij is van mening dat de huidige islamitische cultuur ten dode is opgeschreven: vanwege de platheid ervan. Allawi zou graag niet alleen in de VS maar een wereldwijde herbezinning willen zien op bijna uitgeroeide islamitische tradities die minder dogmatisch zijn en resistent tegen oliegelden uit kleine islamlanden en missioneringsdrang. Uit onze voormalige kolonie Indonesië, het grootste islamland ter wereld en mijn geboorteland met een eigen islambeleving, vernemen we gelijkluidige berichten. Toen Femke Halsema vorig jaar in een interview met De Pers zei 'moeite met de hoofddoek' te hebben en dat ze 'niet kan wachten totdat de vrouwen die er een dragen in vrijheid hun hoofddoek zullen afslingeren' werd het met name binnen de PvdA muisstil.
De toenmalige staatssecretaris van Justitie gaf PvdA-politiek-correct niet haar hanafitische ondersteuning aan Femke Halsema. Terwijl ze zoveel vrouwen ‘die moeite met de hoofddoek’ hebben persoonlijk kent. De volgende woorden van haar: ‘De manier waarop er in een wijk waar veel allochtonen wonen, wordt omgegaan met leerlingen, is heel beperkend’ speelden door mijn hoofd.
We duiken even terug in onze recente politieke geschiedenis. De integratienota van voormalig minister Hans Wiegel (VVD) heette de “Nota Minderheden”. Hierin werd het behoud van eigen cultuur en taal- en wel zich grotendeels beperkend tot die van de hanafiten en malikiten - tot uitgangspunt van het overheidbeleid gekozen. Het werkstuk werd in 1981 met name geproduceerd voor ongeveer 190.000 Turken (hanafiten, soefi’s en alaviten en koerden) en 160.000 Marokkanen (malikiten) en wat minder voor 200.000 Nederlanders (soefí’s, Javaanse soennieten, aanhangers van de Ahmadiyyya- en Qadiani-beweging, sjiieten en een twintigtal andere stromingen) afkomstig ondermeer uit Suriname. De meer dan 100.000 gevluchte christenen uit de islamlanden werden min of meer vergeten. 1981: zes jaar nadat de actieve werving van buitenlanders of ‘gastarbeiders’ uit Turkije en Marokko was beëindigd. Mede door de economische teruggang en oliecrisis.
Het bleek, wat later, in 1999 dat: ‘Hun is vaak een verkeerd perspectief voorgehouden door organisaties (hanafitische en malikitische) die belang hebben bij zoveel mogelijk migratie.’ Aldus voormalig minister van Justitie. Winnie Sorgdrager. Ook ‘van elders’.
We kunnen anno 2010 ook in Nederland, binnen de islam minstens 25 verschillende stromingen van vroomheid onderscheiden, met of zonder hoofddoek, en we kennen 190 nationaliteiten, met hun eigen talen. En we hebben in Nederland bijna een miljoen christenen van elders een wat minder warm welkom geheten.
Sommige politici, ingewijden, wetenschappers, denkers, volgers of filosofen trachten oosterse religieuze legendes of rituelen of culturen van elders te voorzien van een diepere interpretatie of een magisch realistisch karakter. Anderen beschouwen ze als sprookjes of als poëzie of als een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid en voedsel voor imans op mbo-niveau, kinderen en gelovigen. John Brough (1917-1984) in leven professor in Sanskriet in Londen en hoofd van het Department of Languages and Cultures of India, Pakistan (na Indonesië de grootste moslimlanden ter wereld) and Ceylon zag in zijn wetenschappelijke loopbaan: ‘[…] een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid van de vroomheid.’ Geen doellos cynisme lijkt me en er is geen woord Arabisch bij.
Wat zijn de ervaringen met integratie van bijvoorbeeld een soennitische-hanafitische gelovige in Rotterdam? Ze moeten het zelf uitzoeken en ‘ze zijn zo eigenwijs’ aldus de vader (eerste generatie ‘gastarbeider’ met twaalf jaar werkervaring! in Nederland) van onze voormalig staatssecretaris van Justitie.
Ik citeer haar observaties. Ze voelt zichzelf een rolmodel. De vervreemding dreigde. ‘In die buurt woonden veel Turkse mensen (hanafiten, begin negentiger jaren) heel gezellig, maar ook veel sociale controle. We hadden een buurman van wie alle dochters hoofddoeken droegen. Die man zei dag in dag uit tegen mijn vader hoe zondig het was dat hij zijn dochters (zonder hoofddoek) zo vrij liet, en dat het op een dag mis zou gaan met ons. Mijn vader mompelde dan altijd maar wat, hij had toch niks in te brengen, zei hij dan, ze zoeken het zelf uit, ze zijn zo eigenwijs. Ik zat op het (witte) atheneum. Honderd meter verderop bevond zich de (zwarte) huishoudschool, waar je alleen maar Turkse en Marokkaanse meisjes zag (met hoofddoek)’. Aldus Nebahat Albayrak ze studeerde rechten, werd juriste en Tweede Kamerlid voor de PVDA en is onze voormalige staatssecretaris van Justitie. Ze hangt niet aan functies. Ze stelde reeds in 1999 zonder hoofddoek en niet in dubio: als het misgaat ‘dan pak ik mijn koffers, en ga ik naar Amerika, een ander leven beginnen!’
De geschiedenis herhaalt zich. Ook de binnenkort vertrekkende Albayrak en de PvdA in Nederland hebben wederom gekozen voor de zogenaamde moderne islam die ertoe neigt de religie te definiëren aan de hand van de doctrinaire orthodoxie: een (niet)-praktiserende orthodoxe moslim is veel beter af dan een praktiserende niet-orthodoxe.
E. van Sonderen07 mrt 17:22
Ook getrouwde orthodox-Joodse vrouwen bedekken hun haar, vanuit religieuze ingetogenheid("tsniyut"). Met een hoofddoek (die naar achteren toe wordt geknoopt en vaak nog ietsje haar laat zien), met een hoed of met een allesbedekkende pruik (sjeitel). De meeste orthodoxe vrouwen die ik ken kiezen daar zelf voor. In Jeruzalem zie je de meest prachtig gedessineerde hoofddoeken, soms als een soort tulband gedrapeerd, iets uit 1000 en een nacht. Dan kun je ook wel gaan roepen dat dat onderdrukkend is - maar zo ervaren de betreffende vrouwen het zelf niet. Ik denk dat het met de moslima's zo'n beetje hetzelfde is, en ik begrijp niet waarom wij westerse vrouwen onze eigen uiterlijke normen aan hen moeten opleggen. Zo geemancipeerd is ons fashion statement ook niet, wij lopen aan de leiband van wat (mannelijke) modeontwerpers ons voorschrijven.
Janceka08 mrt 18:28
Je kunt de argumenten versus hoofddoek natuurlijk makkelijk wegrelativeren, zoals E. van Sonderen doet, toch zijn er veel mensen die er moeite mee hebben. Een verbod werkt idd niet, want daardoor gaat het een eigen leven als geuzensymbool leiden -- wat ook al gebeurd is.
Wat eigenlijk niet echt klopt, zie je bijvoorbeeld op een warme zomerdag: de vrouw ingepakt in doeken (want dat is het meestal, hoezo prachtig gedessineerde hoofddoeken?) en het mannetje in hippe sportieve casual zomerkleding, niet zelden pronkend met zijn mannelijkheid. Hier manifesteert zich duidelijk de ongelijkheid, dunkt me.
En ja, het kan zijn dat de vrouw dat zelf wil, SM zal overal wel voorkomen.
Maar toch, in de koran staat er niets over de hoofddoek. Het lijkt mij meer een uitvinding van de moslimman die een vrouw voor zichzelf wil houden en de islam weet te gebruiken om dit idee te vestigen. Onderschat niet dat veel vrouwen zich schamen of angst hebben om er tegen in te gaan.
Jammer trouwens dat Femke Halsema zich heeft laten terugfluiten door de politiek-correcte dogmatici. Ik zou bij links wat meer voortschreidend inzicht willen zien.
Stuur «De hoofddoek» door
De hoofddoek is in enkele jaren tijd zo gepolitiseerd dat iedere uitspraak voor ideologische opwinding zorgt. En dat versluiert - helaas - de ware intentie van zowel degene die hierover een mening heeft als het oogmerk van de islamitische vrouw die haar haardos tot de laatste piek wegstopt.
MARGREET FOGTELOOToen Femke Halsema vorig jaar in een interview met De Pers zei 'moeite met de hoofddoek' te hebben en dat ze 'niet kan wachten totdat de vrouwen die er een dragen in vrijheid hun hoofddoek zullen afslingeren' tuimelden mensen uit haar eigen progressieve kring over haar heen. Het viel haar als feministe moeilijk dat zij op de school van haar kinderen in Amsterdam-Oost 'tussen allerlei gesluierde vrouwen zit'. Ook al zei ze luid en duidelijk dat ze vanwege de vrijheid van godsdienst nooit voor een verbod van hoofddoeken was, tot in de rechtbank aan toe, haar oprechte en vanuit haar perspectief als soevereine vrouw onweerlegbare motivatie kreeg geen genade.
Geert Wilders staat daar diametraal tegenover. Hij kondigde vorige week aan om het dragen van hoofddoekjes te verbieden bij gemeentelijke instellingen en bij stichtingen en verenigingen die subsidie krijgen van de gemeente. Zijn overtuiging is dat je met een verbod van dit islamitische symbool de geest zelf in de fles kan stoppen.
Met als gevolg het tegenovergestelde effect. De hoofddoek is voor veel moslimvrouwen een politiek statement van identiteit geworden. Geuzenvlag of niet, het vertroebelt een eerlijke discussie over in hoeverre de keuze voor de hoofddoek werkelijk vrijwillig is of vooral voorkomt uit een door de gemeenschap opgelegde dwingende norm: de vrouw die zichzelf als een diamant moet behoeden tegen het slechte van buitenaf, zoals een lichamelijke bedekking wordt aangeprezen op een de vele islamitische sites. 'Beschouw jezelf als een diamant mijn moslimzuster, jouw waarde zal alleen maar stijgen, je trots en eer zullen niet benadeeld kunnen worden en respect naar jou toe zal buitengewoon zijn'.
Het antifeministische aspect is bij Wilders zeker niet de crux. In reactie op zijn beleidsvoornemen zeiden juristen dat een verbod op de hoofddoek juridisch onhaalbaar is. Het is in strijd met het gelijkheidsbeginsel en met de vrijheid van godsdienst. Jenny Goldschmidt verwees vorige week in NRC-Handelsblad naar 'het recht op gelijke behandeling tussen man en vrouw. Het verbod zou niet alleen discrimineren tussen godsdiensten maar ook tussen de seksen, omdat het alleen vrouwen zou treffen.'
Haar uitspraak geeft aan hoe het discours over de hoofddoek inmiddels is weg gezongen van de sekseongelijkheid waar de dracht oorspronkelijk van getuigt. Met als hilarisch gevolg dat Jos Baijens, leraar Nederlands van het Sint Joriscollege in Eindhoven, uit protest tegen Wilders afgelopen maandag met een hoofddoek, geleend van zij Somalische echtgenote, voor de klas verscheen. De school heeft hem een verbod opgelegd. Want in de klas is geen plaats voor politiek activisme. Jos ziet er trouwens belachelijk uit.
Ik zie die Jos Baijens er voor aan als zoogvader op te treden tijdens de overblijf. Wist u trouwens dat wetgeving kan worden aangepast of geheel gewijzigd? Gelijkheidsbeginsel? Het gaat er toch om wat het symboliseert? Het secululiere tot in uiterste consequentie doorgevoerd graag. Het begrip "Geuzenvlag" vind ik een nogal komische typering. Heeft daar natuurlijk niets mee te maken. Niet bij benadering een vorm van bevrijding. Volgens Halsema mag een vrouw, geboeid per boerka naar buiten, want dan komt ze tenminste nog ergens, anders blijft ze binnen en dat is veel erger. Zelf uit haar mond gehoord bij P&Witteman dinsdagavond 2 maart jl. Hoe bedonderd politiek correct durf je te zijn. Een wereldbeschouwing vanachter het gaasdoek. Een mobiele harem vindt ze ook wel oké! Heb in Londen een tiental geheel gesluierden het Victoria Westminster en Fenwick binnen zien gaan. Zo kom je nog eens ergens dames! Nee, Mevrouw Fogteloo, weer geen meevaller dit artikel. Noopt me tot reactie wegens boosheid.
Niet alleen Jos ziet er trouwens belachelijk uit. Vertel de mensen in Nederland hierover.
We kunnen anno 2010 ook in Nederland, binnen de islam minsten 23 verschillende stromingen van vroomheid en symboliek onderscheiden, met of zonder hoofddoek, en we kennen 190 nationaliteiten, met hun eigen talen.
Sommigen trachten oosterse religieuze legendes of rituelen of symbolieken of culturen van elders te voorzien van een diepere interpretatie of een magisch realistisch karakter. Anderen beschouwen ze als sprookjes of als poëzie of als een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid en voedsel voor theologen, leraren, kinderen en gelovigen. John Brough (1917-1984) in leven professor in Sanskriet in Londen en hoofd van het Department of Languages and Cultures of India, Pakistan (na Indonesië de grootste moslimlanden ter wereld) and Ceylon zag in zijn wetenschappelijke loopbaan: ‘[…] een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid van de vroomheid.’
‘Je zou je schamen je hoofd te bedekken als je wist waar dat gebruik vandaan kwam.’ Deze regel uit een gedicht van de Turkse archeologe Muazzez Ilmiye Çig vertelt dat niets menselijks ons vreemd is. De Soemeriërs hebben drie grote uitvindingen op hun naam staan. Leerkracht Jos laat vanuit verschillende invalshoeken zijn leerlingen kritisch kijken naar een van deze uitvindingen in onze samenleving, lijkt me. Zij leren over achterliggende waarden en normen. De oorsprong van de hoofddoek ligt volgens de archeologe in de cultuur van de Soemeriërs. (ca. 3500 - 2006 v. Chr.) In het zuiden van Mesopotamië, in Soemer droegen prostituees in tempels een hoofddoek. Het was een symbool dat verwijst naar prostituees.
De Turkse archeologe Muazzez Ilmiye Çig heeft een boodschap: vertel de mensen in Nederland hierover. Met haar gedicht en verzameling foto’s stimuleert ze de leerlingen van Jos om eerlijk en onomwonden hun mening te vormen en te geven. Een foto is uit 1925 in Bursa gemaakt en toont een school waar jongens en meisjes gezamenlijk onderwijs kregen. Andere foto’s, ook uit de jaren twintig, laat de gymles zien: de meisjes hebben gympakjes aan. Een hoofddoek is niet te bekennen en ook de tot ontroeren brengende islamitische jas, die meisjes en jongens en vrouwen en mannen tot aan de enkel bedekt, is afwezig. Trotse tekenen van de revolutie die zich in Turkije voltrok.
Jos en zijn reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid van de vroomheid mag binnenkort de schoolinspectie ontvangen. En de medische dienst. Reeds in het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw, zag Nederland een opleving van Engelse ziekte, of rachites. Het VU-ziekenhuis, bij monde van de arts dr. Lips had daar een ‘religieuze’ verklaring voor gegeven. ‘De Nederlandse zon is ontoereikend om door te dringen in een donkere huid en dat betekent gebrek aan vitamine D, waardoor rachites wordt veroorzaakt.’ In de voorlichting aan migranten werd erop gewezen, dat dit natuurlijk tekort met vitamine D kan worden goedgemaakt, bijvoorbeeld door naakt te gaan zwemmen als de zon schijnt en gaan zwemmen waar de zon wat vaker schijnt. In je ‘thuisland’. Ik mag regelmatig in mijn thuisland met zon verblijven: op Bali een bereikbaar paradijs op aarde (nog) zonder hoofdoeken. Mijn verblijven in Nederland roept telkens vragen op. Zouden ziektekostenverzekeringen niet kunnen ingrijpen en 'preventieve religeuze' premieverhoging kunnen invoeren: voor risicogroepen? Als alternatief voor de nieuwe belasting van Geert Wilders?
Het zou toch passen binnen onze traditionele zorgcultuur?
In Nederland heeft iedereen inmiddels wel een mening over het symbool de (islamitische) hoofddoek. Die meningen houden meestal, en in toenemende mate, uiteenlopende zotte excuses in voor de introductie van het malle ding. Maar wat vindt een historicus, een wetenschapper die een 'allesomvattende wereldgeschiedenis' schreef ('de maatschappij van jagers en verzamelaars', 2 delen, deel 3 verschijnt in 2011) van de introductie van de hoofddoek?
In EOS, maandblad over wetenschap, staat in het februari-nummer een interview met historicus Marc Vermeersch.
Interviewer Peter Dupont stelt de volgende vraag aan Vermeersch:
Nooit is de gelijkheid tussen man en vrouw zo groot geweest als in onze maatschappij. Begrijpt u vanuit de geschiedenis het begrip voor de herintroductie van de vrouwelijke hoofddoek?
Vermeersch:
'Zeker. De strijd voor vrouwen is nooit gestreden. Mannelijke dominantie is een biologisch feit dat cultureel verpakt wordt. De vrouw is lang het bezit geweest van de man. De hoofddoek kan je dan ook niet anders interpreteren dan als het teken dat de vrouw voor een groot stuk aan de man toebehoort. Via de islam komt die ongelijkheid onze maatschappij opnieuw binnen. Dat dit zo gemakkelijk geaccepteerd wordt, bewijst hoe gemakkelijk het voor sommige mensen is om die atavistische ongelijkheid opnieuw te aanvaarden.'
Leuk om vanuit het perspectief van deze wetenschapper een onderbouwde mening te horen over dit onderwerp.
Beste AVe,
"Mannelijke dominantie is een biologisch feit dat dat cultureel verpakt wordt" Leuke stelling, maar waar is de onderbouwing? Waar is in dit kader het matriarchaat een culturele verpakking van?
Verder wil ik u de volgende casus voorleggen. Ik ken een moslima met hoofddoek waarvan zowel de vader als de echtgenoot het maar niks vinden dat ze "dragend" is. Maar daar trekt zij zich niets van aan. Ik krijg het niet voor elkaar om dit te duiden vanuit de theorie van de culturele verpakking van de mannelijke dominatie. U wel?
Leuk hoor, zo'n symbool waar een selecte groep in Nederland in alle vrijheid voor kan kiezen maar dat op wereldschaal wel degelijk een teken van onderdrukking is! Dat is een feit dat is geen mening. Hoe egoïstisch kun je zijn?
@Frans V. Graag verwijs ik u naar deze tekst:
"De hoofddoek in Nederland promoten als teken van vrijheid is gedoemd te mislukken"
De hoofddoek als vrije, autonome keuze. Hoe vaak heb ik dat de afgelopen dagen niet gelezen? En hoe vaak zal de elite deze onzinnige stelling de komende dagen, maanden, jaren nog herhalen?
Natuurlijk is een vrouw in Nederland vrij een hoofddoek te dragen en dat:
lees hier verder:
http://www.hoeiboei.blogspot.com/2009/09/de-hoo...
Zo, allemaal reacties geplaatst die passen in het plaatje?
Nogal selectief redactie. Vooral volhouden, wordt je een weekblad voor de inner cirle.
Het feit dat een vrouw soms tegen de zin van de ouders / man een hoofddoek draagt, maakt het symbool niet minder onderdrukkend, want de indoctrinatie vanuit de islam is zo sterk dat ze hun eigen onderdrukking verdedigen zelfs
tegen de advies van een andere man in. En in de islam is men duidelijk over de rol van de vrouw: namelijk traditioneel en gehoorzaam aan de man met daarbij als enige de verantwoordelijkheid voor de seksuele zelfbeheersing van de man. De hoofddoek is daarvan het symbool.
Natuurlijk zie ik - meestal oudere - vrouwen met hoofddoek waarbij je je kunt afvragen of dat vrijwillig is, maar waarbij het ook gewoon traditie kan zijn. Niet iedereen is in de jaren 60 groot gegroeid met de minirok en de hotpants.
Ik zie ook moslima's zonder hoofddoek. Ik zie ook vriendinnen waarbij de een een hoofddoek draagt en de ander niet. Soms zie ik mannen meekomen naar een sollicitatiegesprek. Dat zijn altijd heel korte gesprekken. Ik zie ook zelfstandige en zelfbewuste moslima's, met en zonder hoofddoek. Ik zie moderne mannelijke moslims (ik hoor u al zeggen dat dit een onmogelijke combinatie is) en ik zie heel conservatieve zelfs fundamentalistische moslims.
Waar ik me aan stoor is het beeld dat (door sommingen bewust) wordt geschapen alsof vrouwen met hoofddoek per definitie onderdrukt worden en alsof of alle moslim mannen onderdrukkers zijn. Zie in dit verband ook de link van AVe waarin het dragen van een hoofddoek wordt gekoppeld aan een hele waslijst van onderdrukkende ver- en geboden.
Vraag: moet je de hoofddoek in naam van de vrijheid verbieden, waardoor dit ook verboden wordt voor vrouwen die uit eigen overtuiging in alle vrijheid een hoofddoek dragen? Dat zou toch wel heel erg bizar zijn.
Ik las vanochtend in de Telegraaf een uitspraak van Greta Duisenberg; het is een eer antisemiet te zijn.Dat word allemaal getollereerd,de journalistiek en politiek heeft het druk met demoniseren van de heer Wilders er is geselecteerde verontwaardiging.Ook deze reactie zal wel niet in het plaatje passen.
Ik verbaas me over mensen die durven te reppen over onderdrukking van vrouwen, en tegelijkertijd vrouwen een recht willen ontzeggen. Het fenomeen van gedwongen "kuisheid" is iets wat los staat van de vrijheid om uiting te geven aan je religieuze overtuiging of culturele identiteit (om van kledingvoorkeur nog niet eens te reppen, er zijn ook niet-moslima's die hoofddoekjes dragen).
De hoofddoek is een symbool van onderdrukking. Het is niet zomaar een lapje stof, het is een statement van een cultuur die zegt dat 'de vrouw zich moet bedekken om er voor te zorgen dat mannen zich kunnen beheersen'.
Wie voor vrouwenemancipatie is, is tegen de hoofddoek.
Beste heer Smedema,
Trap er toch niet in. De hoofddoek is tot symbool van onderdrukking gebombardeerd. Met een verbod los je onderdrukking niet op. Integendeel zou ik willen zeggen. Want met een verbod ontstaat er een dubbele onderdrukking. Plus natuurlijk verzet tegen het verbod.
Emancipatie is een proces van de lange adem. En ja dat kan beginnen met gescheiden zwemmen en beweegactiviteiten voor allochtone vrouwen, gekoppeld aan informatie, advies en voorlichting. En dan kan er veel. In mijn vorige functie heb ik zelfs als man voorlichting gegeven aan een groep Marokkaanse oudere vrouwen. Een geweldige ervaring.
En zeg nou niet dat gescheiden zwemmen onderdeel is van onderdrukking, want dan moet je ook de vrouwenuuurtjes bij sauna's - populair bij autochtone vrouwen - als zodanig typeren.
Geen moeite met de doctrinaire orthodoxie.
Toen Ali A. Allawi, voormalig minister van defensie in Irak, gelovig sjiiet, in 2010 docerend te Princeton, USA o.a. zei ‘moeite met de hoofddoek’ te hebben bevestigden zijn studenten dit met goedkeurende blikken. Hij is van mening dat de huidige islamitische cultuur ten dode is opgeschreven: vanwege de platheid ervan. Allawi zou graag niet alleen in de VS maar een wereldwijde herbezinning willen zien op bijna uitgeroeide islamitische tradities die minder dogmatisch zijn en resistent tegen oliegelden uit kleine islamlanden en missioneringsdrang. Uit onze voormalige kolonie Indonesië, het grootste islamland ter wereld en mijn geboorteland met een eigen islambeleving, vernemen we gelijkluidige berichten. Toen Femke Halsema vorig jaar in een interview met De Pers zei 'moeite met de hoofddoek' te hebben en dat ze 'niet kan wachten totdat de vrouwen die er een dragen in vrijheid hun hoofddoek zullen afslingeren' werd het met name binnen de PvdA muisstil.
De toenmalige staatssecretaris van Justitie gaf PvdA-politiek-correct niet haar hanafitische ondersteuning aan Femke Halsema. Terwijl ze zoveel vrouwen ‘die moeite met de hoofddoek’ hebben persoonlijk kent. De volgende woorden van haar: ‘De manier waarop er in een wijk waar veel allochtonen wonen, wordt omgegaan met leerlingen, is heel beperkend’ speelden door mijn hoofd.
We duiken even terug in onze recente politieke geschiedenis. De integratienota van voormalig minister Hans Wiegel (VVD) heette de “Nota Minderheden”. Hierin werd het behoud van eigen cultuur en taal- en wel zich grotendeels beperkend tot die van de hanafiten en malikiten - tot uitgangspunt van het overheidbeleid gekozen. Het werkstuk werd in 1981 met name geproduceerd voor ongeveer 190.000 Turken (hanafiten, soefi’s en alaviten en koerden) en 160.000 Marokkanen (malikiten) en wat minder voor 200.000 Nederlanders (soefí’s, Javaanse soennieten, aanhangers van de Ahmadiyyya- en Qadiani-beweging, sjiieten en een twintigtal andere stromingen) afkomstig ondermeer uit Suriname. De meer dan 100.000 gevluchte christenen uit de islamlanden werden min of meer vergeten. 1981: zes jaar nadat de actieve werving van buitenlanders of ‘gastarbeiders’ uit Turkije en Marokko was beëindigd. Mede door de economische teruggang en oliecrisis.
Het bleek, wat later, in 1999 dat: ‘Hun is vaak een verkeerd perspectief voorgehouden door organisaties (hanafitische en malikitische) die belang hebben bij zoveel mogelijk migratie.’ Aldus voormalig minister van Justitie. Winnie Sorgdrager. Ook ‘van elders’.
We kunnen anno 2010 ook in Nederland, binnen de islam minstens 25 verschillende stromingen van vroomheid onderscheiden, met of zonder hoofddoek, en we kennen 190 nationaliteiten, met hun eigen talen. En we hebben in Nederland bijna een miljoen christenen van elders een wat minder warm welkom geheten.
Sommige politici, ingewijden, wetenschappers, denkers, volgers of filosofen trachten oosterse religieuze legendes of rituelen of culturen van elders te voorzien van een diepere interpretatie of een magisch realistisch karakter. Anderen beschouwen ze als sprookjes of als poëzie of als een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid en voedsel voor imans op mbo-niveau, kinderen en gelovigen. John Brough (1917-1984) in leven professor in Sanskriet in Londen en hoofd van het Department of Languages and Cultures of India, Pakistan (na Indonesië de grootste moslimlanden ter wereld) and Ceylon zag in zijn wetenschappelijke loopbaan: ‘[…] een reusachtige verzameling smakeloze middelmatigheid van de vroomheid.’ Geen doellos cynisme lijkt me en er is geen woord Arabisch bij.
Wat zijn de ervaringen met integratie van bijvoorbeeld een soennitische-hanafitische gelovige in Rotterdam? Ze moeten het zelf uitzoeken en ‘ze zijn zo eigenwijs’ aldus de vader (eerste generatie ‘gastarbeider’ met twaalf jaar werkervaring! in Nederland) van onze voormalig staatssecretaris van Justitie.
Ik citeer haar observaties. Ze voelt zichzelf een rolmodel. De vervreemding dreigde. ‘In die buurt woonden veel Turkse mensen (hanafiten, begin negentiger jaren) heel gezellig, maar ook veel sociale controle. We hadden een buurman van wie alle dochters hoofddoeken droegen. Die man zei dag in dag uit tegen mijn vader hoe zondig het was dat hij zijn dochters (zonder hoofddoek) zo vrij liet, en dat het op een dag mis zou gaan met ons. Mijn vader mompelde dan altijd maar wat, hij had toch niks in te brengen, zei hij dan, ze zoeken het zelf uit, ze zijn zo eigenwijs. Ik zat op het (witte) atheneum. Honderd meter verderop bevond zich de (zwarte) huishoudschool, waar je alleen maar Turkse en Marokkaanse meisjes zag (met hoofddoek)’. Aldus Nebahat Albayrak ze studeerde rechten, werd juriste en Tweede Kamerlid voor de PVDA en is onze voormalige staatssecretaris van Justitie. Ze hangt niet aan functies. Ze stelde reeds in 1999 zonder hoofddoek en niet in dubio: als het misgaat ‘dan pak ik mijn koffers, en ga ik naar Amerika, een ander leven beginnen!’
De geschiedenis herhaalt zich. Ook de binnenkort vertrekkende Albayrak en de PvdA in Nederland hebben wederom gekozen voor de zogenaamde moderne islam die ertoe neigt de religie te definiëren aan de hand van de doctrinaire orthodoxie: een (niet)-praktiserende orthodoxe moslim is veel beter af dan een praktiserende niet-orthodoxe.
Ook getrouwde orthodox-Joodse vrouwen bedekken hun haar, vanuit religieuze ingetogenheid("tsniyut"). Met een hoofddoek (die naar achteren toe wordt geknoopt en vaak nog ietsje haar laat zien), met een hoed of met een allesbedekkende pruik (sjeitel). De meeste orthodoxe vrouwen die ik ken kiezen daar zelf voor. In Jeruzalem zie je de meest prachtig gedessineerde hoofddoeken, soms als een soort tulband gedrapeerd, iets uit 1000 en een nacht. Dan kun je ook wel gaan roepen dat dat onderdrukkend is - maar zo ervaren de betreffende vrouwen het zelf niet. Ik denk dat het met de moslima's zo'n beetje hetzelfde is, en ik begrijp niet waarom wij westerse vrouwen onze eigen uiterlijke normen aan hen moeten opleggen. Zo geemancipeerd is ons fashion statement ook niet, wij lopen aan de leiband van wat (mannelijke) modeontwerpers ons voorschrijven.
Je kunt de argumenten versus hoofddoek natuurlijk makkelijk wegrelativeren, zoals E. van Sonderen doet, toch zijn er veel mensen die er moeite mee hebben. Een verbod werkt idd niet, want daardoor gaat het een eigen leven als geuzensymbool leiden -- wat ook al gebeurd is.
Wat eigenlijk niet echt klopt, zie je bijvoorbeeld op een warme zomerdag: de vrouw ingepakt in doeken (want dat is het meestal, hoezo prachtig gedessineerde hoofddoeken?) en het mannetje in hippe sportieve casual zomerkleding, niet zelden pronkend met zijn mannelijkheid. Hier manifesteert zich duidelijk de ongelijkheid, dunkt me.
En ja, het kan zijn dat de vrouw dat zelf wil, SM zal overal wel voorkomen.
Maar toch, in de koran staat er niets over de hoofddoek. Het lijkt mij meer een uitvinding van de moslimman die een vrouw voor zichzelf wil houden en de islam weet te gebruiken om dit idee te vestigen. Onderschat niet dat veel vrouwen zich schamen of angst hebben om er tegen in te gaan.
Jammer trouwens dat Femke Halsema zich heeft laten terugfluiten door de politiek-correcte dogmatici. Ik zou bij links wat meer voortschreidend inzicht willen zien.