De smaak van de grote leeskudde wordt steeds ondoorgrondelijker. In Duitsland schoot een boek van een Poolse poetsvrouw in één klap naar de hoogste regionen van de hitparades. In Unter deutschen Betten tekent de auteur, Justyna Polanska, op wat ze zoal tijdens haar werk meemaakt en aantreft.
Bij drie verschillende Nederlandse radioprogramma's en in evenzoveel bladen heb ik dezelfde voorbeelden al horen langskomen, gniffelend becommentarieerd. Het blad Bild heeft een top-tien van smerigste vondsten uit het boek geplaatst. Op plaats één: een dode hamster. Hi-la-risch natuurlijk. Plaats negen: een... beschimmeld stuk pizza! Nee, écht? Plaats vier: een complete teennagel! Waan-zin-nig! Zoiets verzín je toch niet? Dit is met afstand de meest raadselachtige bestsellerraket die ik ooit de dampkring heb zien doorkruisen. Wie wil dit in hemelsnaam lezen? Nou, heel Duitsland om te beginnen, en inmiddels ook allerlei buurlanden. Maar het is helemaal niet grappig! Uit wat ik begrijp uit alle beschouwingen, interviews en fragmenten die ik op internet heb kunnen vinden, excelleert het boek met name in stompzinnigheid. Mein Name ist Justyna. Ich komme aus Polen. Ich bin Putzfrau. Ich sehe, wie es wirklich aussieht im Leben der Leute. Und was mir da manchmal begegnet, hätte ich nicht für möglich gehalten... Aanvankelijk dacht ik nog: aha, maar hier zit natuurlijk meer achter. Dit boek is vast een zedenschets van BMW-rijdend Duitsland, subtiel gesausd met reflecties op arbeidsimmigratie, de moeizame relatie met Polen, misschien nog wat naspel uit de Tweede Wereldoorlog. Maar dat is allemaal niet aan de orde. Het is precies wat het lijkt, een onbenullig werk dat misschien als schoolbladrubriek niet onaardig was geweest. Het enige wat er eventueel aan relevants over gezegd kan worden is dat het 'afrekent' met het beeld van de nette, ordentelijke Duitser. Maar bij wie bestond dat beeld dan? Over het algemeen beschouwt de rest van Europa Duitsers gewoon als grove braadworsten die je zoveel mogelijk geld moet zien af te troggelen. Net als Nederlanders dus. Wij hebben Justyna Polanska niet nodig om dat te constateren. Wij kunnen gewoon thuisblijven, en in de paasvakantie een strandwandeling maken. Dan is het eigenlijk heel verbazend dat die dode hamster het toppunt van smerigheid bleek. Is Polanska wel in Duitsland geweest, en niet per ongeluk na een verkeerde afslag in een bergdorpje in het Zwitserse Wallis beland? Nu kun je zeggen: slim gedaan van die papierpooier (of uitgever van 'unterhaltsame Romane', zoals Droemer-Knaur zichzelf omschrijft). Die heeft blijkbaar een geslaagde campagne gevoerd. Ergens hoop ik nog dat dit waar is, dat je met slimme marketing zelfs lege wc-rollen in recordoplagen uit het Centraal Boekhuis kunt jagen. Ik vrees alleen dat het niet zo is, dat aan het succes wel degelijk een honger naar het product schuilt. In dit geval: dat de wereld wel degelijk geïnteresseerd is in wat mensen voor vuilnis onder hun bed hebben. Het is niet eens plat, niet eens ranzig, niet eens ordinair, het is juist een oertruttig soort voyeurisme. Volksentertainment is werk dat nooit echt schokt of ontregelt, maar altijd binnen de kaders van het burgerlijke blijft. Dat verklaart ook het succes van series als Oh, oh Cherso, Benidorm Bastards of Boer zoekt vrouw. Het doet je verrast 'so hee!' of 'o la là!' uitroepen. Het exces en het buitenissige hebben er iets schalks. Ze zetten misschien twee tenen of een hele voet over fatsoensnormen of verwachtingspatronen, maar hun uitwerking is altijd juist een versteviging van het hart van die normen. In de tijd van Goethe stonden poetsvrouwen ook in de kroegen te bazelen over de vuiligheid die ze onder bedden vonden. En de jongeren zopen even hard en neukten even driftig in hooischuren in de tijd dat Stendhal Le rouge et le noir schreef. Goethe en Stendhal hoefden ook niet op warme belangstelling van het volk te rekenen. Ze schreven geen unterhaltsame Romane. Het geval van de Poolse poetsvrouw bevestigt iets wat ik al wist maar in nuchtere toestand tot nu toe nooit graag hardop zei. Toch is het tijd om het maar gewoon te verklappen: literatuur is een elitaire aangelegenheid. Literair werk kan alleen door een relatief kleine groep op waarde geschat worden. Het elitaire karakter van literatuur brengt ook met zich mee dat het hoogstaander is dan andere gedrukte talige uitingen, die minderwaardig zijn. Literatuur is complexer, belangwekkender, mooier, en dringt dieper tot iemands bestaan door. Het vereist een zenuwstelsel dat gevoeliger is dan dat van de meeste andere mensen, een sterkere intellectuele vorming en een levendiger verbeeldingskracht dan het gros van de mensen. Net doen alsof er geen waardeonderscheid is tussen hoge en lage kunst is een tijdje in de mode geweest, uit politieke of commerciële motieven, maar we mogen er gelukkig weer mee ophouden. Lezers van literaire werken kunnen zich met recht superieur noemen.
en op die gedachte komt u nu pas, je meet 't? sinds jaar en dag worden de toptien-lijstjes vervuilt door tinnef, nonsens, flauwekul, kunstmatigheid, oppervlakkigheid, meligheid, ranzigheid. middelmatigheid viert hoogtij, engagement heeft afgedaan, boekjes schrijven gebeurt als op afroep, op recept, in format.
en hebben ze een bestseller, dan lijkt elk vervolg op, wel, op het volgende deel nokvol middelmatige nietszeggendheid. ergo: dat Poolse poetsvrouwtje kent vele, vele voorgangers. voorbeelden te over, daar ga ik me even niet mee vermoeien.
ge-luk-kig krioelt het van de goeie schrijvers (m/v), vaker wel dan niet van buitenlandse origine, niet meer dan logisch gezien het feit dat er tegenover 16.000.000 Neder- en medelanders pakweg 7.000.000.000 buitenlanders bestaan.
(en trouwens, waarom zouden er geen boekjes over poestvrouwtjes verschijnen? zonder hen en zonder vuilnismannen valt de ellende niet te overzien)
mandy08 sept 11:09
Maak je toch niet zo druk, lees wat anders;)
(en wees er trots op)
zenoni29 apr 01:49
In dit artikel wordt maar gelijk wat geschreven als het blad maar vol geraakt, zou je bijna durven denken.Ik heb het niet over het boek van de Poolse poetsvrouw,want ik heb dit boek niet gelezen.Maar ik heb het over de bedenkingen die de schrijver van het artikel maakt over literatuur.Hij besluit zijn artikel met de bewering dat lezers van literaire werken zich met recht superieur kunnen voelen. Ja, iedereen KAN zich superieur voelen, maar of lezers superieur zijn omdat ze een literair werk lezen is een andere kwestie.Het feit dat iemand een literair werk leest is nog geen garantie dat hij met recht zich superieur kan voelen.Voor mij is de ene talige uiting soms veel mooier dan de andere, de ene geeft mij veel plezier en genot, de andere maar zeer weinig of helemaal niet.En deze die mij het meest plezier,genot geeft is voor mij de meest waardevolle.Maar wat heb ik eraan mij superieur te voelen omdat ik denk, ik overtuigd ben dat ik een literair werk aan het lezen ben of omdat de literaire wereld dit werk als een "hoogstaand" literair werk heeft gedeclareerd ? Ik lees gewoon om het plezier dat ik heb aan "goede" literatuur.Plezier dat ik kan vinden in de vorm en/of de inhoud van het literair werk.Een superieur gevoel is een zo "eenzaam" gevoel en ik ga juist "goede" boeken lezen omdat ik echt goed gezelschap opzoek en dat zal ik moeilijk vinden met mijn superieur gevoel. Dat literair werk alleen door een relatief kleine groep KAN op waarde geschat worden geloof ik niet, wat ik uit ervaring misschien kan zeggen is dat literatuur door relatief weinig mensen wordt gelezen en daar zijn verschillende redenen voor.Ik betwijfel sterk dat het karakter van alle literatuur elitair is en dat elitair( of wat elitair benoemd wordt) per se hoogstaander is
( en wat betekent "hoogstaander" eigenlijk?)zoals ik betwijfel dat "literatuur hoogstaander is dan andere gedrukte talige uitingen" want wat doe je dan met de wiskundetaal bvb.? En is literatuur altijd complexer??? De schrijver beweert ook dat literatuur belangwekkender is. Dat zou dan betekenen dat het meer mensen aantrekt dan andere gedrukte talige uitingen wat in tegenspraak is met het elitair karakter dat hij op literatuur wil kleven. En dan de volgende nonsens: "Het vereist een zenuwstelsel dat gevoeliger is dan dat van de meeste andere mensen..." Het is dus alleen maar die zogenaamde elitaire literaire activiteit die een hoge gevoeligheid, een sterke intellectuele vorming en een levendiger verbeeldingskracht vraagt!!!!!??????
Ja, hij heeft het blad kunnen vol schrijven .....!?
Nap29 apr 13:28
Ieder heeft wellicht zijn eigen iedee wat voor hem of haar literatuur is.
Ik las in een ruk uit,"de vliegenvanger" van Ravelli.
Onlangs las ik ook veel boeken van Martin Bril,is dit literatuur?,wellicht niet,maar het leest prettig en is uit het leven gegrepen en vrij recent van deze eeuw.
Mijn vrouw leest misdaad romans,een oud directeur van het GVB strips van Olie B Bommel.
Het is maar wat je leuk vind om te lezen,en inteligentie heeft daar niet inpliciet mee te maken.
Zij opgemerkt dat de Bommellezer een Amsterdams vervoerbedrijf gered heeft van de ondergang!
Boeken uit de serie prive domein van AP is in mijn beleving geen literatuur,maar van een hoog gehalte betreft kwaliteit.
Er valt veel uit te leren,het geeft een beeld van hoe men dacht,handelde in het verleden.
De gebroeders de Concourt die leefde in Parijs rond 1775
ik heb deze wel drie keer gelezen.(AP-prive domein)
zenoni01 mei 00:29
Nog even over de stelling van het elitair karakter van literatuur: "Literair werk KAN ALLEEN door een relatief kleine groep op waarde worden geschat"
Zijn de werken van Shakespeare niet literair? Werden ze bvb. alleen gehoord door een elite ten tijde van Shakespeare?
Nap01 mei 08:50
Ik denk dat Shakespeare door een kleine groep werd gelezen.
Weinige konden lezen en schrijven.
In zijn tijd voor een kleine groep,thans kan elke Europeaan
lezen,edoch de laatste generatie houd zich met de PC en PC
spelletjes bezig.
Het lezen van boeken en mondeling communiceren schiet erbij in.
Bedenk ook dat de leerplicht na 1880 is ingevoerd nadat
de wet van Houten op de kinderarbeid werd aangenomen.
zenoni02 mei 13:33
@Nap :Ja, ik denk ook dat Shakespeare door een kleine groep werd gelezen.Voor wat betreft de theaterstukken is het maar na de dood van de auteur dat het meeste werd neergepend. Maar zou hij niet door een veel grotere groep zijn beluisterd die ging kijken naar zijn toneelvoorstellingen? En de Shakespeare Audience zou hebben bestaan uit een publiek dat kwam uit bijna alle laden van de maatschappij!?
Nap02 mei 16:05
Er waren een acteurs die Shakespeare met overtuiging konden spelen,Han Bents van den Berg en Ko van Dijk.
De jaren 60,70,veel mooie stukken op de TV,thans pulp.
Nog even over het lezen van Shakespeare,je kunt intelligent zijn en het begrijpen,maar als je er geen interesse in hebt gaat het langs je heen.
Navenant met Plato.
In oude panden te Amsterdam,Dordrecht,Haastrecht alwaar de gegoede burgerij in de 16e 17e en 18e eeuw woonde zie je vaak in hun bibliotheek Shakespeare,Beets van Lennep,Potgieter,Bilderdijk,uiteraard de laatst genoemde na 1750.
Bert Olsson03 mei 03:20
Dag Nab, leuk U weer tegen te komen. De leukste en de meest directe reactie is voor mij die van Mandy. Prachtig.
Maar hoe kan een mens zich nu superieur noemen t.o.z van zijn medemens, om dat hij literatuur leest. Erg vreemd en eigenlijk zielig zo`n instelling. In het Universum zijn we maar een stofje. OK, dan is Christiaan een superieur stofje.
Ik benijd jullie allen dat je zo maar over boeken kunt beschikken. Ik woon namelijk op de Filipijnen en ik kan er alleen maar van boeken dromen.
Maar ik heb goede herinneringen, van af Ot en sien, Pietje Bel, Dik Trom, Olie B. Bommel, langs Simeon, Henry Miller(Kolos of Morousi), Fritjof Capra (The Turning Point) enz enz Lezen is super geconcentreerd deelnemen aan het leven en als je het geluk hebt de juiste boeken te treffen, een verrijking.
Ik heb ook veel troost van een gedicht dat een goede vriend mij stuurde, omdat hij dacht dat het op mijn leven van toepassing was.
Treden Herman Hesse.
Zoals de bloesem valt en iedere gloed
van jeugd verbleekt, bloeit iedere levenstrede.
Ook iedere wijsheid, iedere deugd bloeit
Op zijn tijd, en kan niet eeuwig duren.
Het harte moet bij elke roep van `t leven
Bereid tot afscheidnemen zijn en tot een nieuw begin
Met onverschrokkenheid en zonder treuren
Opnieuw zich binden kunnen en zich willen geven
En de betovering daarin
Zal ons beschermen en ons helpen leven.
Gaan met een licht gemoed, waar de opdracht leiden moge
En van `t volvoerde vrij weer verder werken
De geest van het heelal wil binden, noch beperken
Maar tree voor tree ons wijden en vehogen.
Ternauwernood is ons een levenswijze
Vertrouwd tehuis, daar dreigt verval.
Slechts wie bereid is tot vertrekken en reizen
Zich aan gezapigheid ontrukken zal.
Misschien kan zelfs de stervensnacht
Ons nieuwe vergezichten wijzen,
Des levensroep blijft van ons eisen....
Hart, neem dan afscheid en verzamel kracht.
Vertaald uit het Duits.
Nap03 mei 08:15
Een mooi gedicht Bert,ja boeken...Niet relevant wellicht te weten hoe ik aan twee kamers vol boeken kom.
Dat is het resultaat van 43 jaar boeken kopen,niet drie keer per jaar op vakantie,geen kroegloper,hoerenloper,voetbalbezoeker.
Ik kom uit een arbeiders gezin,in de jaren 50 wilde ik blokfluit spelen edoch die 25 cent kon mijn moeder niet missen.Boeken bezaten wij niet,op die leeftijd mijmerde ik
dat ik later wel een eigen bibliotheek en bureau/schrijftafel wilde bezitten.
Ik heb dit waar kunnen maken,het is maar waar je de prioriteit legt in het leven.
De serie prive domein van AP vind ik super!.Ik las eens een boek van Victor Hugo over de opstand in Parijs van 1848;op de barricade stond een vrouw,zij ontblootte haar borst en riep tegen de soldaat schiet dan,de soldaat schoot en zij zakte bloedend in elkaar terwijl het bloed uit haar droop.
Ik ben 37 jaar trambestuurder/kaartcontroleur geweest
mijn kijk op de medemens...laat maar...
Daardoor hield ik meer van mijn boeken dan...
Godfried Bomans heeft geschreven;"vakantie is thuiskomen
naar en tussen mijn boeken".
Ik snap Godfried.
"Slaapkamertjes zonde" van Herman Heijerman las ik wel drie keer..Het roept een beeld op in welke omstandigheden
mijn grootouders leefde.
En uhh,Bert de Nederlandse vrouw is behoorlijk geemancipeerd,ten eerste door haar scholing,zij kan een baan vinden en heeft daardoor haar eigen inkomen.
Is minder gauw afhankelijk van haar partner als de relatie niet goed loopt stapt zij op.
Ten tijde van het Rijke Roomse leven scheidde een vrouw minder snel,thans loopt van de drie huwelijken een uit op scheiding.
Bert,geloof mij de vrouw is behoorlijk mondig,en zo hoort het ook!!In de jaren 70 verdiende een vrouw voor de zelfde arbeid als haar mannelijke collega beduidend minder.
Ik meen dat de PVDA onder de heer Den Uyl hier verandering heeft gebracht.
Als ik naar Albert Heijn ga draag ik de boodschappen tassen voor mijn vrouw.Een moslim man van de wat oudere generatie doet dit niet,zijn vrouw draagt de tassen hij loopt er achter.
Ik zal maar niet zeggen wat ik hier van vind,bij de groene zijn ze ....
Mvg,
Nap.
Bert Olsson03 mei 14:10
Nap, Ik ben te lang uit Nederland weg om de richtingen van de verschillende dagbladen te kennen. Waar de Groene Amsterdammer voor staat weet ik dus eigenlijk niet. Ik zelf denk niet rechts of links, ik probeer zo menselijk mogelijk te zijn en een ieder in zijn waarde laten, zolang ze mij dit ook toestaan.
Maar goed, we kunnen reageren op bovenstaand artikel en de Groene Amsterdaammer steld ons daarnaast in de legenheid om ook wat persoonlijks toe te voegen, Ik stel dat zeer op prijs.
Uiteindelijk gaat het net als in het artikel om boeken en hoe belangrijk deze zijn voor de ontwikkeling van een mens. Ik kreeg altijd op het juiste moment de juiste boeken in mijn handen en dat was een grote steun voor me.
Ik kom ook uit een arbeiders gezin en door het talent wat ik meegekregen had, ben ik in de Opera terecht gekomen en heb als Bariton de meest uiteenlopende belangrijke rollen mogen zingen. Rigoletto en Simone Boccanegra waren mijn lievelings rollen.
Ik hoor ook nog altijd lijn 11 knarsend en schurend de bocht om komen, wanneer hij ven de 1ste van Swindenstraat bij Jamin het Dapperplein opdraaide. Misschien was jij wel bestuuder. Ik woonde op het Dapperplein als jongen en ik ben er eens terug geweest, ik dacht dat ik in Marokko was. Triest.
Ik ben door omstandigheden mijn boeken die ik lief had kwijtgeraakt, als ook mijn herinneringen aan de jaren in het Theater.
Maar om terug te komen op het artikel, ik begrijp die Christiaan Weijts niet hoe hij het over Superieur kan hebben in verband met lezen van literatuur. Zenoni heeft voortreffelijk in zijn reactie laten weten dat er met de instelling van Christiaan iets niet klopt. Ik ben het daar helemaal mee eens.
Rudolf Steiner had het in zijn geschriften al over de scheidingen die nu plaats vinden, hij schreef die toe aan de bewustwording van de vrouw. Ook het drugs gebruik werd door hem voorspeld, het was volgens hem het zoeken naar bewustheid. Maar hij zei ook dat dit niet de juiste weg was, bewustheid komt niet via de maag, maar via de hersenen.
Een ode aan de poetsvrouwen, vuilnis mannen. Wouter heeft gelijk, zonder hen zijn we nergens.
Nap03 mei 21:23
Bert,ik prik erdoor heen met wat Christiaan schrijft,ik neem niet alles voor waar en serieus.
Toen ik nog tram reed werd ik niet altijd begroet,in vakjargon spraken wij van sombies.
Na een paar ritten had ik heel wat studenten vervoerd,op de halte Spui wenkte ik naar een student opdat hij nog even bij mij zou komen.
Ik vertelde hem dat ik al een honderdtal van zijn soort vervoerbewijzen had gezien,en of dit van een doofstommen school was.
Toen viel bij hem het muntje en met een rood aangelopen hoofd werd ik alsnog begroet.
Een medewerker van de gemeente reiniging stapte in en bij het groeten kreeg ik een handdruk.
Beschaving zit in je en niet in maatschappelijke status
en diploma's.
Een goed geklede en beschaafd sprekende heer die vertelde advocaat te zijn,maakte mij uit voor rotte vis
toen ik constateerde dat hij niet in het bezit was van een geldig vervoer bewijs.
Mijn grootvader sprak tegen mij als kind;
Al draagt een aap een gouden ring,het is en blijft een lelijk ding.
Anderzijds de praktijk wijst het uit,de Nederlandse graai en bonus cultuur.
Bij TNT bonussen voor de top ,personeel met 35 jaren dienst verband werden ontslagen.
Ik ga niet op vakantie naar het buitenland,als ik de sfeer wil proeven,een rit met de metro en een bezoek aan de Dappermarkt/Albert cuypstr. volstaat.
IK heb de route van lijn 11 wel gekend,en lijn 5 door de Wibautstraat,de tijd van gemoedelijk Nederland,saamhorigheid,respect voor de medemens en diens eigendommen.
En als je hier iemand in koele bloede vermoord,is er wel een goede advocaat die je probeert te matsen, door te suggereren dat het verkregen bewijs niet rechtmatig is.
Rika Jansen zong"Ámsterdam huilt waar het eens heeft gelachen" je kunt van Amsterdam Nederland maken.
Stuur «Oertruttig voyeurisme» door
De smaak van de grote leeskudde wordt steeds ondoorgrondelijker. In Duitsland schoot een boek van een Poolse poetsvrouw in één klap naar de hoogste regionen van de hitparades. In Unter deutschen Betten tekent de auteur, Justyna Polanska, op wat ze zoal tijdens haar werk meemaakt en aantreft.
Christiaan WeijtsBij drie verschillende Nederlandse radioprogramma's en in evenzoveel bladen heb ik dezelfde voorbeelden al horen langskomen, gniffelend becommentarieerd. Het blad Bild heeft een top-tien van smerigste vondsten uit het boek geplaatst. Op plaats één: een dode hamster. Hi-la-risch natuurlijk. Plaats negen: een... beschimmeld stuk pizza! Nee, écht? Plaats vier: een complete teennagel!
Waan-zin-nig! Zoiets verzín je toch niet?
Dit is met afstand de meest raadselachtige bestsellerraket die ik ooit de dampkring heb zien doorkruisen. Wie wil dit in hemelsnaam lezen? Nou, heel Duitsland om te beginnen, en inmiddels ook allerlei buurlanden. Maar het is helemaal niet grappig! Uit wat ik begrijp uit alle beschouwingen, interviews en fragmenten die ik op internet heb kunnen vinden, excelleert het boek met name in stompzinnigheid.
Mein Name ist Justyna. Ich komme aus Polen. Ich bin Putzfrau. Ich sehe, wie es wirklich aussieht im Leben der Leute. Und was mir da manchmal begegnet, hätte ich nicht für möglich gehalten...
Aanvankelijk dacht ik nog: aha, maar hier zit natuurlijk meer achter. Dit boek is vast een zedenschets van BMW-rijdend Duitsland, subtiel gesausd met reflecties op arbeidsimmigratie, de moeizame relatie met Polen, misschien nog wat naspel uit de Tweede Wereldoorlog. Maar dat is allemaal niet aan de orde. Het is precies wat het lijkt, een onbenullig werk dat misschien als schoolbladrubriek niet onaardig was geweest.
Het enige wat er eventueel aan relevants over gezegd kan worden is dat het 'afrekent' met het beeld van de nette, ordentelijke Duitser. Maar bij wie bestond dat beeld dan? Over het algemeen beschouwt de rest van Europa Duitsers gewoon als grove braadworsten die je zoveel mogelijk geld moet zien af te troggelen. Net als Nederlanders dus.
Wij hebben Justyna Polanska niet nodig om dat te constateren. Wij kunnen gewoon thuisblijven, en in de paasvakantie een strandwandeling maken. Dan is het eigenlijk heel verbazend dat die dode hamster het toppunt van smerigheid bleek. Is Polanska wel in Duitsland geweest, en niet per ongeluk na een verkeerde afslag in een bergdorpje in het Zwitserse Wallis beland?
Nu kun je zeggen: slim gedaan van die papierpooier (of uitgever van 'unterhaltsame Romane', zoals Droemer-Knaur zichzelf omschrijft). Die heeft blijkbaar een geslaagde campagne gevoerd. Ergens hoop ik nog dat dit waar is, dat je met slimme marketing zelfs lege wc-rollen in recordoplagen uit het Centraal Boekhuis kunt jagen. Ik vrees alleen dat het niet zo is, dat aan het succes wel degelijk een honger naar het product schuilt.
In dit geval: dat de wereld wel degelijk geïnteresseerd is in wat mensen voor vuilnis onder hun bed hebben. Het is niet eens plat, niet eens ranzig, niet eens ordinair, het is juist een oertruttig soort voyeurisme. Volksentertainment is werk dat nooit echt schokt of ontregelt, maar altijd binnen de kaders van het burgerlijke blijft. Dat verklaart ook het succes van series als Oh, oh Cherso, Benidorm Bastards of Boer zoekt vrouw. Het doet je verrast 'so hee!' of 'o la là!' uitroepen. Het exces en het buitenissige hebben er iets schalks. Ze zetten misschien twee tenen of een hele voet over fatsoensnormen of verwachtingspatronen, maar hun uitwerking is altijd juist een versteviging van het hart van die normen.
In de tijd van Goethe stonden poetsvrouwen ook in de kroegen te bazelen over de vuiligheid die ze onder bedden vonden. En de jongeren zopen even hard en neukten even driftig in hooischuren in de tijd dat Stendhal Le rouge et le noir schreef. Goethe en Stendhal hoefden ook niet op warme belangstelling van het volk te rekenen. Ze schreven geen unterhaltsame Romane.
Het geval van de Poolse poetsvrouw bevestigt iets wat ik al wist maar in nuchtere toestand tot nu toe nooit graag hardop zei. Toch is het tijd om het maar gewoon te verklappen: literatuur is een elitaire aangelegenheid. Literair werk kan alleen door een relatief kleine groep op waarde geschat worden. Het elitaire karakter van literatuur brengt ook met zich mee dat het hoogstaander is dan andere gedrukte talige uitingen, die minderwaardig zijn. Literatuur is complexer, belangwekkender, mooier, en dringt dieper tot iemands bestaan door. Het vereist een zenuwstelsel dat gevoeliger is dan dat van de meeste andere mensen, een sterkere intellectuele vorming en een levendiger verbeeldingskracht dan het gros van de mensen.
Net doen alsof er geen waardeonderscheid is tussen hoge en lage kunst is een tijdje in de mode geweest, uit politieke of commerciële motieven, maar we mogen er gelukkig weer mee ophouden. Lezers van literaire werken kunnen zich met recht superieur noemen.
en op die gedachte komt u nu pas, je meet 't? sinds jaar en dag worden de toptien-lijstjes vervuilt door tinnef, nonsens, flauwekul, kunstmatigheid, oppervlakkigheid, meligheid, ranzigheid. middelmatigheid viert hoogtij, engagement heeft afgedaan, boekjes schrijven gebeurt als op afroep, op recept, in format.
en hebben ze een bestseller, dan lijkt elk vervolg op, wel, op het volgende deel nokvol middelmatige nietszeggendheid. ergo: dat Poolse poetsvrouwtje kent vele, vele voorgangers. voorbeelden te over, daar ga ik me even niet mee vermoeien.
ge-luk-kig krioelt het van de goeie schrijvers (m/v), vaker wel dan niet van buitenlandse origine, niet meer dan logisch gezien het feit dat er tegenover 16.000.000 Neder- en medelanders pakweg 7.000.000.000 buitenlanders bestaan.
(en trouwens, waarom zouden er geen boekjes over poestvrouwtjes verschijnen? zonder hen en zonder vuilnismannen valt de ellende niet te overzien)
Maak je toch niet zo druk, lees wat anders;)
(en wees er trots op)
In dit artikel wordt maar gelijk wat geschreven als het blad maar vol geraakt, zou je bijna durven denken.Ik heb het niet over het boek van de Poolse poetsvrouw,want ik heb dit boek niet gelezen.Maar ik heb het over de bedenkingen die de schrijver van het artikel maakt over literatuur.Hij besluit zijn artikel met de bewering dat lezers van literaire werken zich met recht superieur kunnen voelen. Ja, iedereen KAN zich superieur voelen, maar of lezers superieur zijn omdat ze een literair werk lezen is een andere kwestie.Het feit dat iemand een literair werk leest is nog geen garantie dat hij met recht zich superieur kan voelen.Voor mij is de ene talige uiting soms veel mooier dan de andere, de ene geeft mij veel plezier en genot, de andere maar zeer weinig of helemaal niet.En deze die mij het meest plezier,genot geeft is voor mij de meest waardevolle.Maar wat heb ik eraan mij superieur te voelen omdat ik denk, ik overtuigd ben dat ik een literair werk aan het lezen ben of omdat de literaire wereld dit werk als een "hoogstaand" literair werk heeft gedeclareerd ? Ik lees gewoon om het plezier dat ik heb aan "goede" literatuur.Plezier dat ik kan vinden in de vorm en/of de inhoud van het literair werk.Een superieur gevoel is een zo "eenzaam" gevoel en ik ga juist "goede" boeken lezen omdat ik echt goed gezelschap opzoek en dat zal ik moeilijk vinden met mijn superieur gevoel. Dat literair werk alleen door een relatief kleine groep KAN op waarde geschat worden geloof ik niet, wat ik uit ervaring misschien kan zeggen is dat literatuur door relatief weinig mensen wordt gelezen en daar zijn verschillende redenen voor.Ik betwijfel sterk dat het karakter van alle literatuur elitair is en dat elitair( of wat elitair benoemd wordt) per se hoogstaander is
( en wat betekent "hoogstaander" eigenlijk?)zoals ik betwijfel dat "literatuur hoogstaander is dan andere gedrukte talige uitingen" want wat doe je dan met de wiskundetaal bvb.? En is literatuur altijd complexer??? De schrijver beweert ook dat literatuur belangwekkender is. Dat zou dan betekenen dat het meer mensen aantrekt dan andere gedrukte talige uitingen wat in tegenspraak is met het elitair karakter dat hij op literatuur wil kleven. En dan de volgende nonsens: "Het vereist een zenuwstelsel dat gevoeliger is dan dat van de meeste andere mensen..." Het is dus alleen maar die zogenaamde elitaire literaire activiteit die een hoge gevoeligheid, een sterke intellectuele vorming en een levendiger verbeeldingskracht vraagt!!!!!??????
Ja, hij heeft het blad kunnen vol schrijven .....!?
Ieder heeft wellicht zijn eigen iedee wat voor hem of haar literatuur is.
Ik las in een ruk uit,"de vliegenvanger" van Ravelli.
Onlangs las ik ook veel boeken van Martin Bril,is dit literatuur?,wellicht niet,maar het leest prettig en is uit het leven gegrepen en vrij recent van deze eeuw.
Mijn vrouw leest misdaad romans,een oud directeur van het GVB strips van Olie B Bommel.
Het is maar wat je leuk vind om te lezen,en inteligentie heeft daar niet inpliciet mee te maken.
Zij opgemerkt dat de Bommellezer een Amsterdams vervoerbedrijf gered heeft van de ondergang!
Boeken uit de serie prive domein van AP is in mijn beleving geen literatuur,maar van een hoog gehalte betreft kwaliteit.
Er valt veel uit te leren,het geeft een beeld van hoe men dacht,handelde in het verleden.
De gebroeders de Concourt die leefde in Parijs rond 1775
ik heb deze wel drie keer gelezen.(AP-prive domein)
Nog even over de stelling van het elitair karakter van literatuur: "Literair werk KAN ALLEEN door een relatief kleine groep op waarde worden geschat"
Zijn de werken van Shakespeare niet literair? Werden ze bvb. alleen gehoord door een elite ten tijde van Shakespeare?
Ik denk dat Shakespeare door een kleine groep werd gelezen.
Weinige konden lezen en schrijven.
In zijn tijd voor een kleine groep,thans kan elke Europeaan
lezen,edoch de laatste generatie houd zich met de PC en PC
spelletjes bezig.
Het lezen van boeken en mondeling communiceren schiet erbij in.
Bedenk ook dat de leerplicht na 1880 is ingevoerd nadat
de wet van Houten op de kinderarbeid werd aangenomen.
@Nap :Ja, ik denk ook dat Shakespeare door een kleine groep werd gelezen.Voor wat betreft de theaterstukken is het maar na de dood van de auteur dat het meeste werd neergepend. Maar zou hij niet door een veel grotere groep zijn beluisterd die ging kijken naar zijn toneelvoorstellingen? En de Shakespeare Audience zou hebben bestaan uit een publiek dat kwam uit bijna alle laden van de maatschappij!?
Er waren een acteurs die Shakespeare met overtuiging konden spelen,Han Bents van den Berg en Ko van Dijk.
De jaren 60,70,veel mooie stukken op de TV,thans pulp.
Nog even over het lezen van Shakespeare,je kunt intelligent zijn en het begrijpen,maar als je er geen interesse in hebt gaat het langs je heen.
Navenant met Plato.
In oude panden te Amsterdam,Dordrecht,Haastrecht alwaar de gegoede burgerij in de 16e 17e en 18e eeuw woonde zie je vaak in hun bibliotheek Shakespeare,Beets van Lennep,Potgieter,Bilderdijk,uiteraard de laatst genoemde na 1750.
Dag Nab, leuk U weer tegen te komen. De leukste en de meest directe reactie is voor mij die van Mandy. Prachtig.
Maar hoe kan een mens zich nu superieur noemen t.o.z van zijn medemens, om dat hij literatuur leest. Erg vreemd en eigenlijk zielig zo`n instelling. In het Universum zijn we maar een stofje. OK, dan is Christiaan een superieur stofje.
Ik benijd jullie allen dat je zo maar over boeken kunt beschikken. Ik woon namelijk op de Filipijnen en ik kan er alleen maar van boeken dromen.
Maar ik heb goede herinneringen, van af Ot en sien, Pietje Bel, Dik Trom, Olie B. Bommel, langs Simeon, Henry Miller(Kolos of Morousi), Fritjof Capra (The Turning Point) enz enz Lezen is super geconcentreerd deelnemen aan het leven en als je het geluk hebt de juiste boeken te treffen, een verrijking.
Ik heb ook veel troost van een gedicht dat een goede vriend mij stuurde, omdat hij dacht dat het op mijn leven van toepassing was.
Treden Herman Hesse.
Zoals de bloesem valt en iedere gloed
van jeugd verbleekt, bloeit iedere levenstrede.
Ook iedere wijsheid, iedere deugd bloeit
Op zijn tijd, en kan niet eeuwig duren.
Het harte moet bij elke roep van `t leven
Bereid tot afscheidnemen zijn en tot een nieuw begin
Met onverschrokkenheid en zonder treuren
Opnieuw zich binden kunnen en zich willen geven
En de betovering daarin
Zal ons beschermen en ons helpen leven.
Gaan met een licht gemoed, waar de opdracht leiden moge
En van `t volvoerde vrij weer verder werken
De geest van het heelal wil binden, noch beperken
Maar tree voor tree ons wijden en vehogen.
Ternauwernood is ons een levenswijze
Vertrouwd tehuis, daar dreigt verval.
Slechts wie bereid is tot vertrekken en reizen
Zich aan gezapigheid ontrukken zal.
Misschien kan zelfs de stervensnacht
Ons nieuwe vergezichten wijzen,
Des levensroep blijft van ons eisen....
Hart, neem dan afscheid en verzamel kracht.
Vertaald uit het Duits.
Een mooi gedicht Bert,ja boeken...Niet relevant wellicht te weten hoe ik aan twee kamers vol boeken kom.
Dat is het resultaat van 43 jaar boeken kopen,niet drie keer per jaar op vakantie,geen kroegloper,hoerenloper,voetbalbezoeker.
Ik kom uit een arbeiders gezin,in de jaren 50 wilde ik blokfluit spelen edoch die 25 cent kon mijn moeder niet missen.Boeken bezaten wij niet,op die leeftijd mijmerde ik
dat ik later wel een eigen bibliotheek en bureau/schrijftafel wilde bezitten.
Ik heb dit waar kunnen maken,het is maar waar je de prioriteit legt in het leven.
De serie prive domein van AP vind ik super!.Ik las eens een boek van Victor Hugo over de opstand in Parijs van 1848;op de barricade stond een vrouw,zij ontblootte haar borst en riep tegen de soldaat schiet dan,de soldaat schoot en zij zakte bloedend in elkaar terwijl het bloed uit haar droop.
Ik ben 37 jaar trambestuurder/kaartcontroleur geweest
mijn kijk op de medemens...laat maar...
Daardoor hield ik meer van mijn boeken dan...
Godfried Bomans heeft geschreven;"vakantie is thuiskomen
naar en tussen mijn boeken".
Ik snap Godfried.
"Slaapkamertjes zonde" van Herman Heijerman las ik wel drie keer..Het roept een beeld op in welke omstandigheden
mijn grootouders leefde.
En uhh,Bert de Nederlandse vrouw is behoorlijk geemancipeerd,ten eerste door haar scholing,zij kan een baan vinden en heeft daardoor haar eigen inkomen.
Is minder gauw afhankelijk van haar partner als de relatie niet goed loopt stapt zij op.
Ten tijde van het Rijke Roomse leven scheidde een vrouw minder snel,thans loopt van de drie huwelijken een uit op scheiding.
Bert,geloof mij de vrouw is behoorlijk mondig,en zo hoort het ook!!In de jaren 70 verdiende een vrouw voor de zelfde arbeid als haar mannelijke collega beduidend minder.
Ik meen dat de PVDA onder de heer Den Uyl hier verandering heeft gebracht.
Als ik naar Albert Heijn ga draag ik de boodschappen tassen voor mijn vrouw.Een moslim man van de wat oudere generatie doet dit niet,zijn vrouw draagt de tassen hij loopt er achter.
Ik zal maar niet zeggen wat ik hier van vind,bij de groene zijn ze ....
Mvg,
Nap.
Nap, Ik ben te lang uit Nederland weg om de richtingen van de verschillende dagbladen te kennen. Waar de Groene Amsterdammer voor staat weet ik dus eigenlijk niet. Ik zelf denk niet rechts of links, ik probeer zo menselijk mogelijk te zijn en een ieder in zijn waarde laten, zolang ze mij dit ook toestaan.
Maar goed, we kunnen reageren op bovenstaand artikel en de Groene Amsterdaammer steld ons daarnaast in de legenheid om ook wat persoonlijks toe te voegen, Ik stel dat zeer op prijs.
Uiteindelijk gaat het net als in het artikel om boeken en hoe belangrijk deze zijn voor de ontwikkeling van een mens. Ik kreeg altijd op het juiste moment de juiste boeken in mijn handen en dat was een grote steun voor me.
Ik kom ook uit een arbeiders gezin en door het talent wat ik meegekregen had, ben ik in de Opera terecht gekomen en heb als Bariton de meest uiteenlopende belangrijke rollen mogen zingen. Rigoletto en Simone Boccanegra waren mijn lievelings rollen.
Ik hoor ook nog altijd lijn 11 knarsend en schurend de bocht om komen, wanneer hij ven de 1ste van Swindenstraat bij Jamin het Dapperplein opdraaide. Misschien was jij wel bestuuder. Ik woonde op het Dapperplein als jongen en ik ben er eens terug geweest, ik dacht dat ik in Marokko was. Triest.
Ik ben door omstandigheden mijn boeken die ik lief had kwijtgeraakt, als ook mijn herinneringen aan de jaren in het Theater.
Maar om terug te komen op het artikel, ik begrijp die Christiaan Weijts niet hoe hij het over Superieur kan hebben in verband met lezen van literatuur. Zenoni heeft voortreffelijk in zijn reactie laten weten dat er met de instelling van Christiaan iets niet klopt. Ik ben het daar helemaal mee eens.
Rudolf Steiner had het in zijn geschriften al over de scheidingen die nu plaats vinden, hij schreef die toe aan de bewustwording van de vrouw. Ook het drugs gebruik werd door hem voorspeld, het was volgens hem het zoeken naar bewustheid. Maar hij zei ook dat dit niet de juiste weg was, bewustheid komt niet via de maag, maar via de hersenen.
Een ode aan de poetsvrouwen, vuilnis mannen. Wouter heeft gelijk, zonder hen zijn we nergens.
Bert,ik prik erdoor heen met wat Christiaan schrijft,ik neem niet alles voor waar en serieus.
Toen ik nog tram reed werd ik niet altijd begroet,in vakjargon spraken wij van sombies.
Na een paar ritten had ik heel wat studenten vervoerd,op de halte Spui wenkte ik naar een student opdat hij nog even bij mij zou komen.
Ik vertelde hem dat ik al een honderdtal van zijn soort vervoerbewijzen had gezien,en of dit van een doofstommen school was.
Toen viel bij hem het muntje en met een rood aangelopen hoofd werd ik alsnog begroet.
Een medewerker van de gemeente reiniging stapte in en bij het groeten kreeg ik een handdruk.
Beschaving zit in je en niet in maatschappelijke status
en diploma's.
Een goed geklede en beschaafd sprekende heer die vertelde advocaat te zijn,maakte mij uit voor rotte vis
toen ik constateerde dat hij niet in het bezit was van een geldig vervoer bewijs.
Mijn grootvader sprak tegen mij als kind;
Al draagt een aap een gouden ring,het is en blijft een lelijk ding.
Anderzijds de praktijk wijst het uit,de Nederlandse graai en bonus cultuur.
Bij TNT bonussen voor de top ,personeel met 35 jaren dienst verband werden ontslagen.
Ik ga niet op vakantie naar het buitenland,als ik de sfeer wil proeven,een rit met de metro en een bezoek aan de Dappermarkt/Albert cuypstr. volstaat.
IK heb de route van lijn 11 wel gekend,en lijn 5 door de Wibautstraat,de tijd van gemoedelijk Nederland,saamhorigheid,respect voor de medemens en diens eigendommen.
En als je hier iemand in koele bloede vermoord,is er wel een goede advocaat die je probeert te matsen, door te suggereren dat het verkregen bewijs niet rechtmatig is.
Rika Jansen zong"Ámsterdam huilt waar het eens heeft gelachen" je kunt van Amsterdam Nederland maken.