A.F.Th.

Dossier_313
A.F.Th. van der Heijden kreeg de AKO Literatuurprijs voor Het schervengericht. Op de route van Homo duplex, de romancyclus waarvan het einde nog niet in zicht is, was het slechts een tussenstation voor een schrijver die almaar door moet. ‘Als ik iets kies, pak ik dat totaal monomaan aan.’
    • 03-03-20107. Het schervengerichta.f.th. van der heijdenDICK TUINDERA.F.Th. van der Heijden, Het schervengericht (2007)
    • 05-11-2007Het kind en de ambassadricegratisAKO LiteratuurpijsJOOST DE VRIESMaandag werd de winnaar van de AKO Literatuurpijs bekendgemaakt. Het was niet de enige spanningsboog van de avond.APELDOORN – Opeens is hij er. Terwijl de organisatie nog druk bezig is met het testen van geluid en kunstlicht komt A.F.Th van der Heijden, met entourage, de balzaal van Paleis Het Loo binnenwandelen. Tot dan toe was de schrijver de variabele factor in de organisatie rond de uitreiking van de AKO Literatuurprijs. Komt hij wel? Wil hij in de uitzending? Wat als hij wint? Wat als Grunberg wint? Misschien nog wel spannender dan wie maandagavond de prijs wint, is het conflict tussen Arnon Grunberg en A.F.Th. Nadat de eerste, genomineerd voor Tirza, A.F.Th. had bestempeld als ‘een typografische vergissing’, was er een polemiek opgelaaid. Dankbaar stelden de media zich beschikbaar als podium en de afgelopen weken vuurden beide schrijvers hun pijlen op elkaar af. Toen Grunberg vorige week in een open brief
    • 29-11-2006De papyrusrol in de hondenkennelgratisVan Oerboek tot EindboekA.F.Th. van der Heijden«Ik was zeventien en het zou mijn enige roman worden – en blijven. Er moest alles in staan wat ik de wereld te melden had, en dat was, meende ik, niet weinig: men zou ervan lusten. Ik was bereid mijn ziel tot op de bodem uit te putten. Na voltooiing van het boek, in september ’69, zou ik gaan studeren – in schijn dan, want ik had immers het boek der boeken geschreven, zodat het met die studie wel even kon wachten. In de grote stad zou ik voornamelijk, zo stelde ik me voor, in wit pak en liefst ook nog met een witte hoed op, langs de terrassen flaneren, terwijl de mensen me nariepen: ‹Ach, schrijft u toch nog eens zo’n boek…!› Waarop ik beleefd en bescheiden afwerende gebaren zou maken: ‹Sorry, alles staat er al in. Er komt geen tweede boek.›»Er zal wel iets tussen gekomen zijn, want
    • 08-11-2003Apollo meets A3De Movo TapesErik Bindervoet & Robbert-Jan HenkesDe god van het licht vs. het schrijvende michelinmannetje in de maan. In zijn laatste roman ‹De Movo Tapes› voert A.F.Th. van der Heijden Apollo op als armoedige horoscoopschrijver. Apollo is hiervan allerminst gediend.(Toneel: weids perspectief: ergens in de ruimte, tussen de sterren en de constellaties aan de hemel, tussen Hercules en de Zwaan, komt vanuit een baken een radiografische oproep, alsof de metalige muziek der sferen rechtstreeks uit de snaren van de Lier wordt getokkeld: Apollo aan A3 ontvangt u mij... Apollo aan A3, Apollo aan A3... A3 antwoordt niet meer.) Vele manen eerder: - Noem mij Ab. Ab Ollo. - Wat moet je? Sodemieter toch op. - Wat een toon slaat u aan! - Hadjewat, zenuwenlijder, stuk verdriet. - Wat een toon! De verbolgen toon van iemand die goudschatten heeft zien flonkeren maar er zelf niet bij kan. En zo schrijft u ook. - Zoals ik schrijf, daar
    • 22-02-2003«Ik wilde het onbereikbare proberen te bereiken»gratisInterview A.F.Th.Bart VanegerenOp de pagina’s hiervoor wordt de nieuwe roman van A.F.Th. besproken. In de week dat de Nederlandse literatuur is gereduceerd tot dat boek krijgt ook de auteur de aandacht die hij verdient. Een gesprek met de meester zelf. «Het ís natuurlijk een megalomaan project, maar dat vind ik juist aardig.» Toen A.F.Th. van der Heijden zeven jaar geleden zijn romancyclus De tandeloze tijd voorlopig afrondde, turfden statistici 7 boeken, 3163 bladzijden, 422 personages, 56.852 adjectieven en 5 literaire prijzen. U begrijpt: als de vleesgeworden abundantie een nieuw boek, De Movo tapes, en een nieuwe cyclus, Homo duplex, voorstelt, kan men er maar beter even voor gaan zitten. Dat deed een vijftigtal genodigden dan ook vorige week maandag, in het rode pluche van het Amstelhotel in Amsterdam. Ik was erbij — en ergens tussen twee gangen door hoorde ik het Querido-promotiehoofd aan enkele van mijn tafelgenoten ook uitleggen waarom: «We hebben
    • 01-05-1996Nooit meer hamletgratisAnnemieke HendriksDeze maand gaat 'Advocaat van de hanen', de film van Gerrit van Elst naar het boek van A. F. Th. van der Heijden, de Nederlandse bioscopen in. Wat men ook van de film mag vinden, een ding staat vast: Pierre Bokma speelt iedereen van het doek. De acteur over zichzelf: 'Waar is meneer Bokma in godesnaam?' HIJ KOMT Bahasa Indonesia brabbelend binnen. Van de taalcursus voor zijn rol van planter in Gordel van smaragd, een driedelige televisieserie van Orlow Seunke. En onder zijn arm heeft hij de tekst van Ashes to Ashes, het nieuwe theaterstuk van Harold Pinter: 'Het is nog nat, bij wijze van spreken. De wereldpremie`re is in Londen en bij Toneelgroep Amsterdam begint de premie`re officieel een half uur later, maar in het echt een half uur eerder, vanwege de Greenwich-tijd.' Een gulle lach van Pierre Bokma.We zullen zijn toneel- en filmcarrie`re niet langsgaan. Niet al die
    • 02-11-1994Op eigen terrein verslagengratisRob van ErkelensA. F. Th. van der HeijdenAsbestemming. Een requiem. Querido, 307 blz., f49,90 (gebonden), f35,- (ingenaaid)'ZOALS DIE SPELEN kon... nou, jongen, die speelde-n-'t bloed uit z'n vingers.' Met enige bitterheid herinnert de zoon zich hoe zijn vader telkens met diezelfde woorden het uithoudingsvermogen van Frederic Chopin meende te moeten roemen. Als jongeman had de vader eens een film gezien over het leven van de tuberculeuze kunstenaar die ondanks zijn ziekte bleef doorspelen tot hij tijdens een concert bloed opgaf. Ondanks de correcties van zijn zoon - 'Nee, papa, dat bloed kwam uit zijn longen' - houdt hij vol dat het bloed uit zijn gekloofde vingers kwam. Hij wil namelijk helemaal niets weten van Chopins zieke longen, gezien zijn eigen lot: 'Hij was bezig de dood in zichzelf te ontkennen. Geboren met zwakke longen, met chronische bronchitis; roker vanaf zijn elfde; altijd hoestend, niesend, snuitend, fluimen opgevend... Voor zo iemand was dat
    • 02-11-1994VerloederinggratisXandra SchutteVeel meer dan in zijn eerdere boeken is 'Asbestemming', de jongste roman van Adri van der Heijden, gebaseerd op echte levensfeiten. Hij heeft minder gene, meer durf om persoonlijke dingen uit handen te geven. 'Verloedering', noemt hij dat. Een gesprek over feit en fictie, over drank en dood, en over 'De tandeloze tijd'.HALVERWEGE HET GESPREK wist hij zijn voorhoofd af. 'Ik zit te transpireren', legt Van der Heijden uit. 'Ik heb de nasleep van een bronchitis. Dat is idioot natuurlijk: mijn vader is gestorven aan bronchitis en ik kreeg het twee maanden na zijn dood voor het eerst van mijn leven aan m'n longen.'Hij heeft zojuist verteld over de laatste levensweken en het sterven van zijn vader, het onderwerp van zijn nieuwste boek Asbestemming. 'Een requiem', noemde hij het boek, zoals hij in 1986 De sandwich ook die plechtige muzikale ondertitel gaf. Als om aan te geven dat met de
    • 19-12-2007De prijs van het schrijvengratisInterview met A.FTh. van der HeijdenJoost de Vries, foto’s Bob BronshoffA.F.Th. van der Heijden kreeg de AKO Literatuurprijs voor Het schervengericht. Op de route van Homo duplex, de romancyclus waarvan het einde nog niet in zicht is, was het slechts een tussenstation voor een schrijver die almaar door moet. ‘Als ik iets kies, pak ik dat totaal monomaan aan.’‘Neemt u het mij niet kwalijk als ik vijf minuten buiten adem ben als we boven zijn.’ De werkkamer van A.F.Th. van der Heijden bevindt zich op de bovenste verdieping van zijn herenhuis in Amsterdam-Oud-Zuid. Het is drie steile trappen op. Stelt u zich het kantoor van een accountant in de ddr voor. De werkkamer van de schrijver doet in niets denken aan de elegante bibliotheek vol bustes, antieke globes en in leer gebonden overzichtswerken van de grote filosofen, waar hij eerder op de avond De Groene Amsterdammer ontvangt. Op een enkele poster na  – een affiche van de verfilming van zijn
    • 28-03-2007Submission op z’n A.F.Th.’sgratisMarja Pruistekening: Dick TuinderDe hoogmoed waarmee stervelingen denken het per definitie tragisch lot naar hun hand te kunnen zetten, raakt de kern van de thematiek van A.F.Th. van der Heijdens Het schervengericht. A.F.Th. van der HeijdenHet schervengericht: Een transatlantische tragedieQuerido, 1051 blz., € 24,95Alleen een oppermacht kan zoiets bedenken: een beruchte moordenaar – Charles Manson – en diens beroemde slachtoffer – Roman Polanski – gedurende zes weken tot elkaars gezelschap veroordelen en elkaar de tent uit laten vechten. Een Griekse godheid moet eraan te pas komen om van dit gegeven een tot nederigheid stemmende tragedie te bakken, en een vertegenwoordiger op aarde die ons stervelingen dit verhaal in flitsende scènes en speelse taal uitserveert. A.F.Th. van der Heijden flikt ’t ’m in Het schervengericht: een even ingenieus als gewaagd bouwwerk, waarvan het bijna ondoenlijk is het in één greep te willen vatten. Of dat een kwestie van onvermogen (mijnerzijds) is, of
    • 17-12-2004Er zijn steeds meer breed lachende schrijversgratisDe opkomst van cursistenprozaKees 't HartSchrijven ontwikkelt zich de laatste dertig, veertig jaar meer en meer als een vak en minder als een romantische roeping. De Nederlandse literatuur van de laatste jaren levert vooral cursistenproza af.Het fantastische in het alledaagse! De ironische toon! Zo licht, zo ontspannend, en toch ook nog wel complex! Over de Hollandsheid van de Nederlandse literatuur zijn ze in andere landen meer te spreken dan in ons eigen land, en zo hoort het ook natuurlijk – al schijnt dat op zich al weer heel erg Hollands te zijn. Nooit jezelf op de borst kloppen! In eigen land overheerst toch vooral het idee dat de Nederlandse schrijver een wel zeer beperkt blikveld heeft. Zo prees Michaël Zeeman onlangs in zijn column voor de Volkskrant het kosmopolitisme van een jonge Franse schrijver om het provincialisme van diens Nederlandse collega’s andermaal te onderstrepen. Zou een Nederlandse auteur zich ooit eens oprecht in het Midden-Oosten
    • 23-08-2003Uit mijn kop naar het papiergratisA.F.Th. van der Heijden, EngelenplaqueMarja PruisA.F.Th. van der Heijden Engelenplaque: Notities van alledag 1966-2003 Uitg. De Arbeiderspers (Privédomein), 494 blz., € 25,-Een paar jaar geleden was in de New Yorkse Pier Morgan Library een interessante expositie over dagboeken te zien, onder de noemer Private Histories. De volgeschreven notitieboekjes van bekende schrijvers als Charlotte Brontë, Nathaniel Hawthorne en Samuel Pepys lagen in de vitrines zij aan zij met de schriftjes van onbekende dagboekschrijvers, zoals een huisvrouw in het midden van de vorige eeuw. Nauwgezet deed zij verslag van haar dagelijkse werkzaamheden, allemaal in de sfeer van koken, bakken, naaien, breien, slechts één keer onderbroken door een mededeling van andere aard: «Japan attacked Pearl Harbour.» Waar veel dagboeken eenmaal bekeken met vreemde ogen iets vals lijken te hebben, alsof ze al geschreven werden met het oog op publicatie, trof dit op zichzelf onbetekenende document mij opeens recht in het hart. Puurder kan een leven zich niet laten
    • 26-06-1996Leven in razernijgratisYves van KempenA. F. Th. van der Heijden, De tandeloze tijd III. Eerste boek: Het hof van barmhartigheid. Tweede boek: Onder het plaveisel het moeras. Uitgeverij Querido, eerste boek: 656 blz., tweede boek: 768 blz., beide boeken: f72,50 (geb.), f57,50 (paperback)IN DE ZOMER van zijn eindexamenjaar schrijft Albert Egberts aan iets wat een boek der boeken, een nooit meer te evenaren werk moet worden dat de jeugdige schrijver onmiddellijk bekend zal maken als een jong genie. Bejaarden op het dak van de wereld gaat het heten. Hij wil daarin zijn eigen mythologie tegenover die van het christelijke geloof stellen, een ambitie waarin megalomanie en het verlangen naar mythologisering op een fantastische manier met elkaar wedijveren.De wat indolente en lethargische hoofdrolspeler uit A. F. Th. van der Heijdens voortdurend uitdijende romancyclus De tandeloze tijd - de schrijver heeft deel vijf al aangekondigd - heeft dan net Nietzsches Die Geburt der Tragodie gelezen en
    • 02-11-1994AllerzielengratisAnthony MertensHet oeuvre van Van der Heijden mag dan een poging zijn de moderne tijd te pakken, het staat vooral in het teken van oeroude verteltradities. Het schimmenrijk van de dorpsroddel rond Allerzielen.'ECHT BELANGRIJKE ideeen proef je', merkte A. F. Th van der Heijden eens op in een interview, 'je kunt ze bijna grijpen, maar toch ontsnappen ze je omdat ze bijna niet te verwoorden zijn.' Die opmerking is mij bijgebleven omdat ze zowel een aansporing als een waarschuwing inhoudt. De waarschuwing geldt de lezer die een roman of een oeuvre doet samenvallen met de gedachten of oordelen die door de personages worden geventileerd. Of die meent dat alle verhalen gereduceerd kunnen worden tot een basisidee: het werk van Van der Heijden is een uitgesponnen visie op 'het leven in de breedte' of 'de vergankelijke tijd, die alles aantast'. De schrijver wordt op die manier gedegradeerd tot een huisfilosoof die bevattelijke
    • 02-11-1994Heijdens huiskamer'Asbestemming' speelt zich af tegen het alcoholische decor van het Amsterdamse cafe De Zwart. Hoe Adri van der Heijden aan het Spui de donkere herinneringen aan zijn vader heeft doorgespoeld.LAAT IK DE ZWART vangen in een sonnet:De tijd na 't werk lijkt in de zomer langer maar wie niet meezuipt op het overvol terras, of over Maatstaf meelult, vormt een minder ras. Hier blijkt wie stamgast is en wie lul debehanger.En inderdaad: wie Asbestemming leest, zou bijna vergeten dat een cafe ook voor de lol wordt bezocht. De worsteling van de schrijver met de dood van zijn vader doet het bijbelse gevecht met de engel verbleken. Niet alleen letterlijk: terwijl Jacobs gevecht wordt afgerond met een klap op zijn heupgewricht waarna blijkt dat hij met de Allerhoogste heeft geworsteld, gaat Van der Heijden al na een twaalftal bladzijden, in de eerste ronde, knock out in De Zwart door een klap
Meest_gelezen