Arnon Grunberg

Dossier_310
    • 16-06-2010ExtaseHet menselijk onvermogenARNON GRUNBERGDe mens wordt gedreven door begeerte, sadomasochisme en vernietiging. Alleen in stilte kunnen deze driften gedijen. Maar de mens spreekt, en ontheiligt daarmee zichzelf. EEN VAN DE INTRIGERENDE bijfiguren in Don Quichot is de herderin Marcela.Een herder genaamd Grisóstomo is verliefd op Marcela. Hij maakt een eind aan zijn leven omdat hij haar niet kan krijgen.Over hem beweert zijn vriend Ambrosio: 'Hij had lief maar werd verguisd; hij aanbad maar werd versmaad; (...) [hij] diende de ondankbaarheid, en de beloning die hij daarvoor kreeg, was dat hij de dood ten prooi viel op de helft van zijn leven, een leven waaraan een eind werd gemaakt door een herderin die hij wilde vereeuwigen om haar te laten voortleven in de menselijke herinnering.'Ambrosio suggereert dat aanbidden een verdienste is. De aanbidder Grisóstomo wil het object van zijn begeerte niet voor zichzelf, nee hij wil haar slechts vereeuwigen, de herinnering aan haar doen
    • 06-05-2009Citeerbare pretentiesHENK BROERSOp 11 mei wordt de Libris Literatuurprijs 2009 uitgereikt. Een goede kanshebber is Onze oom van Arnon Grunberg. Dat is niet geheel terecht.ARNON GRUNBERG ONZE OOM Lebowski, 639 blz., € 19,90 In het land der letteren is de grunbergiaanse herhaling inmiddels een bekend verschijnsel. Niet alleen Grunberg bedient zich ervan, er zijn ook al navolgers. Volgens Hugo Brandt Corstius heeft deze herhalingsvorm de functie een woord ‘nader te bepalen, tegen te spreken, belachelijk te maken’. Ook de veelvuldige toepassing ervan maakt deze stijlfiguur zo grunbergiaans. Op bijna iedere pagina van zijn proza tref je wel een zin aan als: ‘Bent u dan een beest? Is dat wat u mij probeert te vertellen, dat u een beest bent, vermomd als architect, dat er boven mijn familie een beest woont? Dat ik het beste plekje van Amsterdam verhuurd heb aan een beest?’ Dat er met de grunbergiaanse herhaling vooral veel belachelijk wordt
    • 03-09-2008De dood en de verkoopgratisOPKOMST EN ONDERGANG VAN EEN UITGEVERIJARNON GRUNBERGOver de oorlog die handel in boeken heet Arnon Grunberg werd op zijn negentiende uitgever. Uit eerzucht, om zijn eigen werk. De boeken van zijn uitgeverij – Kasimir, voor niet-Arische Duitse literatuur – bracht hij onder in de garage van zijn moeder, waar zij tot op heden liggen. Zo is het gegaan. De jaren tachtig van Arnon Grunberg.‘Uitgevers verkopen geen boeken. Dat doen boekhandelaren. Ze drukken ze niet, dat doen drukkers. Ze schrijven ze niet, dat doen schrijvers. Net als diplomaten, hoeren en makelaars verkopen ze service.’Zo begon het stuk over mijn leven als uitgever, dat op 26 april 1996 in NRC Handelsblad verscheen, en er is geen woord van gelogen.Al zou ik dat van die service niet meer zo opschrijven.Uitgevers die service verkopen, dat is tegenwoordig nauwelijks meer een provocatie te noemen, en waarschijnlijk was het dat ook al niet in 1996. De klacht is juist dat ze niet
    • 17-09-2004DuivelsverzengratisArnon Grunberg, De joodse messiasMarja Pruis Arnon Grunberg De joodse messias Vassallucci, 500 blz., € 22,50Arnon Grunberg is bezig met een soort literaire rondedans. De lezer zal het verder een worst wezen – wat maakt het uit wie zijn uitgever is, wie gééft hem eigenlijk uit? – maar het zegt wel iets over zijn toenemende ongrijpbaarheid. Dat begon een paar jaar geleden toen hij als Marek van der Jagt bij uitgeverij De Geus debuteerde met De geschiedenis van mijn kaalheid. Inmiddels heeft hij ook in die hoedanigheid zijn reputatie gevestigd. Nu verschijnt, onder zijn eigen naam, een kloeke roman bij uitgeverij Vassallucci in plaats van bij zijn thuisbasis Nijgh & Van Ditmar. Een gelegenheidsproject, ter opluistering van Vassallucci’s Jiddische reeks. Nijgh & Van Ditmar hoeft dus nog niet in paniek te raken, en heeft sowieso verder weinig reden tot klagen: De asielzoeker ligt nog vers in het geheugen, werd onlangs bekroond met de Bordewijkprijs en staat
    • 14-06-2003«Geluk is sadistisch van aard»gratisInterview Arnon GrunbergBart VanegerenVanuit het onder een terreuralarm zuchtende New York komt het heuglijkste literaire nieuws van het voorjaar: met ‹De asielzoeker› heeft Arnon Grunberg (32) zijn beste boek tot nog toe afgeleverd. Om dat te vieren praat de maestro over melancholie, geluk, het huwelijk, de maskerade, angst, roem en geitenkaas. NEW YORK — we zijn neergestreken in een Koreaans theehuis, vervuld van gezoem dat af en toe doorbroken wordt door rituele gongslagen, en drinken Plum Tea. Die blijkt volgens het menu verstopping en voedselvergiftiging tegen te gaan. «Een beloftevolle opmaat voor de rest van de avond», grijnst Arnon Grunberg. ‹De asielzoeker› is je meest ontroerende boek. Heeft dat met durf te maken? Arnon Grunberg: «Ik hoop dat het mijn meest ontroerende boek is, want dat wilde ik ook. Het heeft mij in elk geval ontroerd — je bent toch altijd zelf je eerste lezer — en dan hoop je dat anderen dezelfde
    • 05-04-2000OerschlemielgratisArnon Grunberg, FantoompijnMarja Pruis‘Fantoompijn’ is een verhaal over fictie, waarheid, leugens en liefde. Hoewel het onweerstaanbaar grappig en gekmakend is, is het Grunbergs zwartste boek tot nog toe. DE NIEUWE ROMAN van Arnon Grunberg leunt op een beproefde negentiende-eeuwse formule, namelijk die van het manuscript-gevonden-op-zolder. De zolder is in Fantoompijn een hutkoffer, waarin ene Harpo een dik pakket papier aantreft. Het is het magnum opus van zijn vader, Robert G. Mehlman. De body van Fantoompijn bestaat uit dit werk van Robert Mehlman, Het lege vat en andere parels. In de kleinere delen die deze roman-in-een-roman omsluiten, is zijn zoon Harpo Saul Mehlman aan het woord. Deze vertelt over zijn vader die hem vanaf zijn zesde op sleeptouw nam naar cafés, bars, koffiehuizen en hotels, voornamelijk om vrouwen te ontmoeten. Harpo’s moeder, ‘Prinses Sprookje’ voor Robert, werkte ondertussen als psychiater in een inrichting. Het boek waarmee de vader bekend is geworden, gaat weer over
    • 14-05-1997Hij-eruit-of-ik-eruit!gratisMartin van AmerongenDe recensie van Grunbergs Figuranten in NRC Handelsblad was nèt wat minder positief dan elders. De criticus, Hans Goedkoop, sprak weliswaar over 'een weldoordacht en aardig boek', intrigerend, vol humor, springerig geschreven en met een eigen timbre. Maar juist dat timbre beviel Goedkoop niet zo erg. Dat was hem, tegen de achtergrond van de wanhoop van Grunbergs hoofdpersonen, te gedistantieerd. 'Het gevolg van zijn distantie is dat hij zich buiten de wereld van zijn personages plaatst', concludeert Goedkoop tot slot. 'Hij noemt hun wanhoop wel, maar maakt die niet meer voelbaar, en zo valt de bodem weg onder zijn humor.'Aldus Hans Goedkoop over Arnon Grunberg.Misschien heeft hij wel ongelijk. Recensenten hebben altijd ongelijk, althans in de ogen van bekritiseerde schrijvers. In elk geval was het een keurig stuk, waarop in alle redelijkheid niets valt aan te merken.Behalve door Grunberg. Hij heeft zich, blijkt uit de VPRO-gids van deze week, met
    • 18-05-1994Arnon Grunberg: 'uiteindelijk voel ik best tederheid een gesprek met de schrijver van blauwe maandagen.gratisDaphne MeijerArnon Grunberg Blauwe maandagen. Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, Jessica Durlacher (red.), De olifant en het joodse probleem. Uitgeverij Arena,ALS BIJ DONDERSLAG was hij er opeens: Arnon Grunberg, de 23-jarige schrijver van de roman Blauwe maandagen. De eerste druk van zijn debuut was binnen twee weken uitverkocht. Vorige week verscheen de bundel De olifant en het joodse probleem, waarin twaalf joodse auteurs die na 1945 zijn geboren, een verhaal publiceerden over wat het voor hen betekent joods te zijn in de schaduw van het recente verleden. Grunbergs bijdrage is het verhaal 'Het interview', de weerslag van een vraaggesprek dat hij voor het boekenprogramma van de VPRO-radio voerde.'Natuurlijk herken ik me wel in de boeken over de tweede generatie. Maar als ik een boek lees over schizofrenen, herken ik mezelf daar weer in. Maar ik hoor bij geen van beide groepen. Ik heb ook absoluut geen behoefte om in groepsverband over
    • 03-03-20101. Tirza Arnon GrunbergMARJA PRUISArnon Grunberg, Tirza (2006) (e-book) Voelen is geen morele verplichting, schrijft Arnon Grunberg deze week bij monde van een van zijn alter ego's, de wekelijkse columnist Yasha in de VPRO Gids. Het zou een uitspraak kunnen zijn van Jörgen Hofmeester, de tragische antiheld in Tirza, de man die zowel thuis als op zijn werk overbodig wordt verklaard en bij alle rampspoed niet meer aan voelen toekomt. 'Gevoelens, het is een woord waarbij hij even stil blijft staan als bij een attractie langs de weg.' Tirza (2006) van Arnon Grunberg is volgens de literaire kenners van Nederland de belangrijkste roman van de 21ste eeuw. Een opvallende uitslag, en toch ook weer niet. Om met dat laatste te beginnen: al jarenlang is het duidelijk dat als Grunberg een nieuwe roman publiceert zijn collega's hun kansen om in aanmerking te komen voor een literaire prijs aanzienlijk zien dalen. Zou dat de reden zijn
    • 03-10-2008O, o, o, wat is ie slechtgratisKEES ’T HARTARNON GRUNBERG ONZE OOM Lebowski, 633 blz., € 19,90Een paar weken geleden hield Yra van Dijk als opmaat voor het nieuwe ‘literaire seizoen’ in NRC Handelsblad een eigenaardig pleidooi tegen de vrijblijvende geëngageerdheid van schrijvers als Adriaan van Dis, P.F. Thomése en Nelleke Noordervliet. Te veel ironie en geschipper, het moet allemaal duidelijker. Ze pleitte serieus voor boeken waarin ‘de weg van het geweld’ wordt bewandeld. Grunberg noemde ze als lichtend voorbeeld omdat hij ‘het mysterie van de werkelijkheid’ (?) als ‘een slachthuis’ ziet. Ten slotte stelde ze dat het de taak van de schrijver is ‘om het woord zo dicht mogelijk bij de daad te brengen’. Het staat er echt en het klinkt krachtig en stoer, maar wat bedoelt ze precies? Moeten we als schrijver fascist of terrorist worden? De daad bij het woord voegen? Had Robespierre, die zijn carrière als dichter begon, dan toch gelijk toen hij via
    • 24-02-2006VerslindersgratisAngst overwint alles: De beste verhalen uit het nieuwe EuropaJACQ VOGELAARAngst overwint alles: De beste verhalen uit het nieuwe Europa Samengesteld en ingeleid door Arnon Grunberg Meulenhoff, 397 blz., e 17,50 Wat houdt dat in, de beste verhalen, als de keurmeester zelf toegeeft van de Oost-Europese literaturen niets te weten? En wat is het «nieuwe Europa»? Een toespeling op de door Meulenhoff in de jaren tachtig uitgebrachte reeks Schrijvers van het andere Europa? Daarin verscheen een reader, Polen: Verhalen van deze tijd. Zes van de negen Poolse verhalen die Grunberg in zijn bundel heeft opgenomen, kwamen uit dat boek. Maar vertaler Karol Lesman had die keuze zelf gemaakt en uitvoerig toegelicht met de bedoeling lezers in een nagenoeg onbekend taalgebied wegwijs te maken. Grunberg vermeldt niet eens welke vertalingen van de gekozen auteurs voorhanden zijn. Het andere Europa van voor 1989 is nu het nieuwe Europa, zoals Rumsfeld het noemde. Grunbergs keuze blijft geografisch beperkt tot negen auteurs uit Polen,
    • 14-06-2003Scènes uit een huwelijkgratisArnon Grünberg, De asielzoekerMarja PruisArnon Grünberg De asielzoeker Uitg. Nijgh & Van Ditmar, 352 p., Ä 17,50Sterker nog dan met zijn laatste roman, Fantoompijn (2000), presenteert Arnon Grunberg zich met De asielzoeker als een schrijver-zonder-pardon. In een voor zijn doen kale vertelling, getoonzet in de onvervreemdbare Grunberg-mix van parmantige deviezen en absurde wendingen, verkondigt hij de onontkoombare waarheid: er is geen hoop. Meer dan ooit lopen zijn personages over van de goede bedoelingen, en minder dan ooit leiden die tot iets, behalve dan tot een besef van verlies. Christian Beck is vertaler van gebruiksaanwijzingen uit het Engels in het Duits, en woont in Göttingen met zijn vrouw, die wetenschappelijk onderzoek doet. De beschrijving van hun bedaagde huwelijksleven in het eerste hoofdstuk, waarin zijn vrouw — die geen naam zal krijgen — aankondigt dat ze ziek is, doet vermoeden dat het hier om een bejaard echtpaar gaat dat de rituelen van het kleine, niet-fysieke, geluk
    • 21-10-2000Van der JagtgratisWisselcolumnJoris van Casteren
    • 11-03-1998Ik weet het nietgratisRob van ErkelensArnon GrunbergDe troost van de slapstick: EssaysUitg. Nijgh & Van Ditmar, 216 blz.,  39,90; De heilige Antonio. Boekenweekgeschenk CPNB, gratis bij 19,50 aan boeken ..Voordat Arnon Grunberg een boek gaat lezen, steekt hij een gebed af: 'Lieve schrijver, / Geef mij toch niet de tijd na te denken over uw curieuze taalgebruik, uw sterk gekruide metaforen, de bladspiegel en het gebruikte lettertype. Geef mij toch niet de tijd mij af te vragen wie dit allemaal heeft bedacht en waarom in godsnaam. Lieve schrijver, sleep mij toch mee in uw verhaal, vanaf de eerste bladzijde tot de laatste. Laat uw boek toch niet het equivalent zijn van een op te lossen cryptogram. Een boek is geen cryptogram en een cryptogram is geen boek. Beleer mij niet, want ik ben niet meer te beleren. Dwing mij niet te geloven dat geschminkte apen mensen zijn. Ook ik ben slechts gematigd enthousiast over de
    • 07-05-1997Operatie-brandogratisMarc ReugebrinkArnon GrunbergFigurantenNijgh & Van Ditmar39,90 ARNON GRUNBERG is sinds de verschijning van zijn roman Blauwe maandagen voor mij een van de voorbeelden geworden van de afstand die er kan bestaan tussen de schrijver als mediaverschijnsel en de schrijver als... ja, als schrijver van literair werk. Wie de diverse min of meer culturele programma's op tv heeft gevolgd de laatste weken, moet wel de indruk hebben gekregen dat de Grote Meester van de Hollandse Literatuur even vanuit zijn huidige verblijfplaats New York was overgekomen om de verschijning van zijn nieuwste, en nog voordat iemand deze ook maar had kunnen lezen al tot onverbiddelijk meesterwerk gebombardeerde roman Figuranten, met zijn aanwezigheid wat op te luisteren.Gemeten naar de hoeveelheid zendtijd en paginaruimte die voor zijn persoon werd vrijgemaakt, kon men bijna niet anders dan veronderstellen dat hier nu dan toch eindelijk die reus was opgestaan die zonder de geringste moeite in zijn eentje
Meest_gelezen