Groene Business Bibliotheek

Honderd dertig jaar geleden is De Groene Amsterdammer opgericht als weekblad voor handel, industrie en kunst. Dat is De Groene Amsterdammer nog steeds, al is er intussen ook veel politiek bijgekomen. Je hoeft geen marxist te zijn om te zien dat het geld nog steeds de geest beinvloedt, niet voor honderd procent maar significant. Follow the money blijft na 130 jaar nog steeds een nuttige methode om de maatschappelijke ontwikkelingen te begrijpen. In de Groene Business Bibliotheek alle relevante artikelen, beschouwingen en columns over mens en bedrijf.
    • 16-05-2008De eeuw van Azië begintgratisVERRASSENDE LESSEN UIT DE KREDIETCRISISEWALD ENGELENDe buitenlandse investeringsfondsen die Amerikaanse en Europese banken te hulp schieten, zijn zwa-luwen van de nakende Aziatische zomer. Laten we blij zijn met hun inmenging. Het kan een wereld-brand voorkomen.2007 WAS EEN JAAR met twee gezichten. Tot augustus reikten de koersnoteringen tot in de hemel, waanden financiële handelaren zich in een risicovrij paradijs, en staarden bestuurders met hebzuchtige blik naar de onstuimige groei van financiële centra en hun markten. Vanaf augustus kwam dat alles ech-ter in zijn tegendeel te verkeren. Markten droogden op, banken boekten af en financiële centra verloren werkgelegenheid. Net als zeven jaar eerder lijkt aan een nieuwe ronde van financiële overmoed een dramatisch einde te zijn gekomen. Wat zijn de lessen die uit de kredietcrisis moeten worden getrokken? Rond het midden van het jaar bereikten de financiële markten hun historisch hoogtepunt. Op internatio-nale valutamarkten – wereldwijd de grootste financiële markt – is de waarde van de handel
    • 27-07-2007‘Het is niet geheel hopeloos’gratisInterview met Nout Wellink Pieter van Os en Hubert SmeetsDe liberalisatie van het kapitaalverkeer is een quantumsprong, met onvoorzienbare gevolgen. Ook toezichthouders zijn de sporen bijster. Dat is ‘fascinerend’ maar ook ‘niet bemoedigend’ en ‘verontrustend’. De president van De Nederlandsche Bank spreekt.Zelfs de baas van De Nederlandsche Bank heeft geen vaste grond meer onder de voeten. Sinds de quantumsprong in het internationale kapitaalverkeer in het afgelopen decennium beweegt alles permanent. Een centraal bankier kan de ontwikkelingen analyseren. Maar de oude pretentie dat hij ook direct kan interveniëren is langzamerhand een illusie aan het worden. Zelfs de normen en waarden veranderen bijna dagelijks. Wie vandaag nog met zijn ogen knippert, wordt morgen achterhaald door nieuwe feiten. Kort voor het vraaggesprek met president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (dnb) wordt bijvoorbeeld bekend dat chief executive officer Jan Bennink van voedingconcern Numico een bedrag van circa tachtig miljoen euro tegemoet kan zien als dank voor bewezen diensten bij de overname door
    • 11-07-2007Dubai in BrabantgratisDrieste hervormingsvoorstellenKoen Haegens en Pieter van OsVakbonden en linkse partijen vinden dat de vorige regering de verzorgingsstaat heeft gesloopt. De voorvechters van de economische vrijheid zien slechts halfbakken maatregelen. Vijf thema’s om door te pakken.Fiscaal egalitarisme Terwijl Harry Mens begin jaren negentig binnen de vvd nog als radicaal werd weggezet, is zijn pleidooi voor afschaffing van de vermogensbelasting al enige jaren realiteit. Zelfs mainstream economen bepleiten vandaag de dag verder gaande maatregelen, zoals een vlaktaks. De Raad van Economisch Adviseurs (rea), die ten dienste staat van de Tweede Kamer, stelde in een rapport eind 2005 een belastingstelsel voor met ‘één laag en uniform tarief’. Willem Buiter, professor aan de London School of Economics en tot maart dit jaar voorzitter van de rea, ziet vooral praktische voordelen: ‘Als je tegelijk allerlei aftrekposten afschaft, zoals de hypotheekrente, bestrijd je er ook belastingontduiking en -ontwijking mee. Nu betaalt iemand die tonnen verdient in private equity soms minder belasting dan de vrouw die zijn
    • 29-06-2007Boom + bubbel = boemgratisVijf scenario's voor de wereldeconomieKoen HaegensDe Nederlandse economie zit met drie procent groei volgens waarnemers op de top van de cyclus. Maar voorbij de landsgrenzen tekenen zich alweer doemscenario’s af. Vijf ingrediënten voor een nieuwe crisis.1) Als  de dollar valt.... Stel je een gemeenschap voor waarin één persoon alles uitgeeft en opeet wat de rest spaart en maakt. Het is de vaak getrokken vergelijking met de wereldeconomie, waarin de Verenigde Staten al jarenlang meer goederen importeren dan uitvoeren. De grootste economie ter wereld kampt hierdoor met reusachtige tekorten op de betalingsbalans en een almaar oplopende buitenlandse schuld. Die wordt voor een belangrijk deel gefinancierd door vlijtig sparende, aanzienlijk minder consumerende Aziatische burgers en bedrijven. De oeso, het imf en de Europese Commissie spreken over een op langere termijn onhoudbare situatie. Vroeg of laat gaan de Aziaten iets anders doen met hun spaargeld, valt de dollar en moeten de Amerikanen bezuinigen. De vraag is of dit
    • 09-05-2007Het corpsballenfiascogratisHoofdcommentaarPieter van OsTerwijl in Nederland het wanbeleid van de top van ABN Amro wordt betreurd en de stemmingmakerij tegen ‘activistische aandeelhouders’ nieuwe hoogten bereikt, wordt er, ver weg in Afrika, gejuicht door kinderen. Inderdaad, door arme kinderen in Afrika, want niet alleen de aandeelhouders van ABN Amro, maar ook zij zijn gebaat bij de uitspraak van de Ondernemingskamer in Amsterdam van vorige week donderdag. Het hedgefonds TCI, oftewel het ‘Children’s Investment Fund Management’, schreef op 20 februari een brief aan ABN Amro waarmee het bestuursvoorzitter Rijkman Groenink de stuipen op het lijf joeg. De topman stond direct met knikkende knieën op de stoep bij controleur Nout Wellink van De Nederlandsche Bank. In de brief uitte TCI kritiek op de strategie, de ondermaatse prestaties van de bank en de navenant lage waardering van het aandeel. Het kinderfonds bewees terloops dat de beleggers inderdaad weinig vertrouwen hadden in het huidige management. Binnen een dag
    • 04-05-2007Al vijftien jaar stuurloosgratisHoofdcommentaarHubert Smeetsreageer online: klik hierFormeel is de PVDA nu pas een weekje stuurloos. Er is immers alleen nog interim-management. Voorzitter Michiel van Hulten bleek achteraf ad interim. Opvolger Ruud Koole is het op voorhand. En partijleider Wouter Bos kan interim worden, omdat hij de nukkige weerbarstigheid mist die Wim Kok vijftien jaar geleden wel had toen de PVDA ook een dood vogeltje was. Het voortijdige vertrek van Van Hulten onthult echter meer dan een individueel fiasco. Het is dat de PVDA nog betaalde functionarissen in dienst heeft, anders zou zelfs de contributie niet meer worden ingeboekt. Voor het overige moet de partij zich erop voorbereiden dat ze haar feitelijke monopolie op machtsvorming ter linkerzijde kwijt raakt. En nog deerniswekkender is het dat dit Latijnse perspectief – in Italië heeft de sociaal-democratie sinds Pietro Nenni een zieltogend óf corrupt bestaan geleid totdat ze in rook opging – niet echt wil postvatten. Peilingen
    • 09-03-2007Nieuwe hypocrisie van oud kapitaalgratisHoofdcommentaarPieter van Os
    • 13-12-2006God, geld en gemeenschapgratisBert Heemskerk, bestuursvoorzitter van de RabobankHubert SmeetsTien jaar geleden was Rabo het lachertje der haute finance. Wie niet naar de beurs ging en geen ‘geld kon ophalen’, was gedoemd tot stagnatie. Het tij is nu gekeerd. Gesprek met een theoloog die geen priester maar bankier werd: over God, geld en gemeenschap.De hormonen lagen op het kritieke moment dwars. Anders zou Bert Heemskerk misschien bisschop van Stockholm zijn geworden. De huidige bestuursvoorzitter van de Rabobank wilde veertig jaar geleden, na een studie Zweeds, namelijk intellectueel priester worden. Maar het celibaat bleek geen wenkend perspectief. Waarna hij in 1969 bankier werd: eerst bij Amro respectievelijk ABN Amro en in 1991 bij Van Lanschot. Eén eigenschap hadden deze banken gemeen: ze waren bolwerken van het Angelsaksische shareholdersmodel, dat vooral in de jaren negentig niet kapot te krijgen leek. Eind 2002 stapte Heemskerk over naar Rabo, de uit de kluiten gewassen boerenleenbank van weleer die juist Rijnlandse stakeholders heeft. Het
    • 06-12-2005Bekijk ook het PCM dossiergratis
    • 21-10-2005De Burke Stichting staat paraatgratisDe Burke Stichting staat paraatPieter van Os en Hubert SmeetsEind april 2005 schreef Bart Jan Spruyt in een interne beleidsnotitie dat de Edmund Burke Stichting zich moet voorbereiden op het moment dat «de ultieme provocatie of een crisis het systeem doet imploderen en on-gekende politieke ruimte schept». Op dat uur U zou de Burke Stichting dan als enig geloofwaardig alternatief «klaar» moeten staan. De toestand van Nederland volgens de «herstichte» Edmund Burke Stichting.WASHINGTON/AMSTERDAM – In januari 2005 maakte kamerlid Geert Wilders een korte reis door de Verenigde Staten om in contact te komen met geestverwanten uit de Amerikaanse journalistiek, politiek en wetenschap. De reis was mede georganiseerd door directeur Bart Jan Spruyt van de Edmund Burke Stichting. De Amerikaanse multinational Pfizer gaf in New York ook acte de présence. Pfizer was toen een van de sponsors van de Edmund Burke Stichting, de conservatieve denktank die daarover discreet zweeg, totdat De Groene Amsterdammer vorige week de naam van Pfizer bekendmaakte.
    • 23-09-2005Armoede is onze creatiegratisDe bedenker van het microkrediet: «Armoede wordt gecreëerd» HANS VAN SCHAREN Het armoedeprobleem kan wel degelijk worden opgelost, maar dan moeten er eerst enkele heilige huisjes sneuvelen, stelt econoom Muhammad Yunus, de bedenker van het microkrediet en directeur van de Grameen Bank in Bangladesh.Hij heeft in zijn eentje al meer mensen uit de armoedeval ge haald dan de hele Wereldbank bij elkaar. «De beste armoede bestrijder ter wereld», noemde het tijdschrift Ode deze innemende Aziaat niet voor niets. Hij hanteert een onorthodoxe mix van liberale standpunten, maar gaat daarbij altijd uit van het belang en de leefwereld van de miljarden have-nots. Yunus reist onvermoeibaar de wereld rond om politici, technocraten, ngo’s en wereldleiders te overtuigen van zijn vernieuwende concepten in de strijd tegen het nog altijd enorme armoedeprobleem. Aan de vooravond van de VN-top over ar moedebestrijding, de volgens vele waarnemers beschamende vertoning van vorige week in New York, waarschuwde hij nog voor een mislukking. Muhammad Yunus: «De wereld leiders hebben
    • 01-05-2004De Shell-baas met het groene hartgratisProfiel Jeroen van der VeerMatanja Pinto en Peter Vermaas
    • 14-06-2003Onbescheiden durfkapitalistgratisProfiel: Roel PieperAart Brouwer en Hubert Smeets
    • 22-03-2003«De oorlog gaat in de cijfers kruipen»gratisInterview president Nout Wellink van de Nederlandsche BankHubert SmeetsDe teerling is geworpen. De beurzen reageren enthousiast. De beleggers speculeren erop dat een snelle overwinning op Irak de economie uit de huidige «milde» recessie zal trekken. Maar als de oorlog niet snel tot stabielere verhoudingen in het Midden-Oosten leidt, zijn de gevolgen niet te overzien. President Nout Wellink van de Nederlandsche Bank heeft maanden gezwegen. Nu spreekt hij.In zijn werkkamer aan het West einde in Amsterdam blijft dr. Nout Wellink trouw aan de CAO voor centrale bankiers. Gaat het goed met de economie, dan dient de president van de Nederlandsche Bank te waarschuwen voor hoogmoed en kooplust. Gaat het slecht, dan moet hij optimistischer zijn om het vertrouwen niet verder naar beneden te praten. Als de meute aan de ene kant van de boot feest viert, gaat hij dus aan de andere kant hangen. En omgekeerd. Deze evenwichtskunst is zijn vak. Maar het wordt met de dag moeilijker. Twee
    • 15-09-1999'rijk? wat is rijk?'gratisAan Deze Reportage Werkten Mee: Joris van Casteren, Robert Dulmers, Rob van Erkelens En Sander PleijHet kan werkelijk niet op. Dankzij de hoogconjunctuur blijven bomen de hemel ingroeien. Nederland heeft definitief met het calvinisme gebroken. Zowel in Laren als in Amsterdam, zowel in Aerdenhout als op de luchthaven Schiphol. Houdt deze extreme welvaart stand of sluimert er onder het volk al iets van onbehagen?NA VIJF UUR vliegen stijgt gemor op onder de inzittenden van de Martinair Boeing 747. 'Vorig jaar waren we na drie uur al in Spanje', klaagt een passagier. De vierhonderd vakantiegangers van touroperator Q International worden onrustig. Ze hebben allemaal 799 gulden betaald voor een vakantieweek aan de buitenlandse kust, all-in sun and fun, met drie maaltijden per dag en onbeperkt bier en wijn. Ze hebben geboekt voor Isla Margarita.Een andere passagier windt zich op: vijf uur vliegen naar Spanje is ook haar te lang. Er ontstaat een twistgesprek wanneer een derde passagier meent dat Margarita honderd kilometer ten zuidwesten van Spanje
    • 11-02-1998Multinationals aller landengratisMichiel BussinkRUIM BAAN VOOR investeerders, is het motto van het Multilateraal Akkoord inzake Investeringen (MAI). Dit voorjaar moet het MAI worden ondertekend door de lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso), de club van 29 rijke westerse landen waaronder Nederland. 'We schrijven een grondwet voor de hele wereldeconomie', zei een internationale topambtenaar over het MAI. Tot vreugde van multinationals en tot verontrusting van internationale vakbonds-, milieu- en ontwikkelingsorganisaties. De laatste vinden dat het MAI de beleidsvrijheid van overheden veel te veel inperkt, met alle sociale en milieugevolgen vandien.Het uitgangspunt van het MAI is simpel: investeringen moeten onderhevig zijn aan onbeperkte internationale concurrentie. Binnenlandse ondernemingen mogen niet op de een of andere manier bevoordeeld worden ten opzichte van buitenlandse. Niet langer mag een gemeente bijvoorbeeld de voorkeur geven aan afvalverwerking door een lokaal bedrijf boven een Amerikaanse afvalmultinational. Ook al heeft het lokale bedrijf een betere staat van dienst
    • 14-02-1996Nooit meer loonslaafgratisStella Braam; Eveline BrandtDe joepie: Jong, Ondernemer, Eigenzinnig en Prestatiegericht. Ze borrelen en netwerken in grachtengordelcafe Dante en hebben maar een ideaal: rijk worden. Bert (30): 'Ik lul mijn produkt wel naar binnen.' VRIJDAG, rond middernacht. Cafe-galerie Dante in de Amsterdamse Spuistraat is stampvol. Veel blond, zonnebank-bruin en parfum. Onze colbertjes hebben een krijtstreep, onze haren zijn opgestoken en ons verhaal gaat als volgt: wij willen voor onszelf beginnen, wij dromen van een eigen reclamebureau en wij komen hier adviezen inwinnen, want het gerucht gaat dat hier veel jonge, geslaagde ondernemers samen het glas heffen.We klampen Bert aan, dertig jaar, grijze lamswollen trui met een bierbuikje erin. Bert heeft niet alleen een interessante bril, maar ook een eigen zaak, iets met trainingen en opleidingen. Maar wat zijn 'produkt' nu precies is, kan-ie ons nauwelijks uitleggen. 'Ik moet binnenkort met bouwvakkers gaan communiceren', lacht hij wat gegeneerd. Hij traint, begrijpen wij, in alles. Zijn
    • 16-05-2008Voorbij de risicomaatschappijgratisDE LANGE GESCHIEDENIS VAN DE KREDIETCRISISKOEN HAEGENSDe kredietcrisis van 2008 is als de remake van King Kong: andere acteurs, zelfde verhaal, zelfde gorilla. De oorzaken gaan dan ook dieper dan de slechte hypotheken en risicovolle financiële producten van vandaag.DE BEELDSPRAAK in een getekend commentaar van Johan Braakensiek in dit blad uit 1907 vertoont opvallende gelijkenis met de huidige kredietcrisis. In Braakensieks prent zweven Amerikaanse aasgie-ren, met namen als Morgan (bank) en Harriman (ondernemer), boven de Amsterdamse beurs. Wat was er aan de hand, in 1907? Na een razendsnelle groei van de Amerikaanse industrie, handel en transport heerste er krapte op de geldmarkt. Lenen werd steeds duurder. Toen daar een reeks schandalen rond grote bedrijven bovenop kwam – door Braakensiek in zijn tekening gehekeld als ‘Amerikaansche praktij-ken’ – verloor het publiek alle vertrouwen. De ‘1907 Bankers’ panic’ was een feit. Als ingrediënten voor de bankers’ panic van 2008 worden het verstrekken van subprime hypotheken aan armlastige huishoudens
    • 27-07-2007Op weg naar de wereldtopgratisDe Universiteit van Amsterdam en ABN AmroRutger van der HoevenDe UvA pronkt met het reclameaanbod van Barclays Bank als ware het de sleutel naar de academische wereldtop. De reacties zijn gemengd. En er is onduidelijkheid over de besteding.Wie door de Haas Business School van de Universiteit van Californië in Berkeley loopt, gaat van naamkaartje naar naamkaartje. De gangen, lokalen en zithoeken in het perfect geoutilleerde gebouw zijn genoemd naar vrijgevige bedrijven en alumni. De school zelf is genoemd naar de weldoenersfamilie die haar fortuin maakte met spijkerbroekenmerk Levi’s. In de gangen van andere opleidingen in Berkeley, zoals politicologie, geschiedenis en talen, loop je over linoleum in plaats van tapijt, het interieur is in de regel grijs en niet in zijn eerste levensjaren, de airco is slechter opgewassen tegen de Californische zomer, menige onderzoeker heeft een werkkamer zonder ramen en een hoogleraar verdient er minder dan een beginnende docent bij de Haas Business School. Wetenschappen die geen geld in het
    • 29-06-2007Schuld en boetegratisEconomische trend: aasgierfondsenPieter van OsStrafbaar zijn ze niet. Lelijk zijn ze zeker: de aasgierkapitalisten. Maar vormen ze als deurwaarders van het internationale kredietwezen de handhavers van de discipline of zijn het de parasieten in het systeem?De beeldspraak is niet slecht. Als gieren (‘vultures’) hangen ze boven landen en bedrijven die nog ternauwernood in leven zijn. Als eenmaal duidelijk is dat hun prooi niet meer aan schuldverplichtingen kan voldoen en aanstuurt op een regeling met zijn schuldeisers, slaan ze toe. Voor een schijntje vreten ze zich vol met de restanten van hun prooi. Enkele maanden geleden kreeg het grote publiek goed zicht op de werkwijze van aasgierfondsen, toen het bedrijf Donegal Corporation de staat Zambia voor de Britse rechter sleepte. Terwijl Zambia twee jaar geleden nog in aanmerking probeerde te komen voor schuldsanering – wat werd toegezegd door de G8 in Gleneagles (juli 2005) en sindsdien werd uitgevoerd door de Wereldbank – probeerde Donegal, van
    • 10-05-2007In het eigen mesgratisDubbel fiasco: Paul Wolfowitz en de WereldbankPieter van OsDe dagen lijken geteld voor de man die van president Bush de bijnaam ‘Wolfie’ kreeg. Zijn gezag wankelt, net als dat van zijn instelling.In de jaren negentig zag het er allemaal zo anders uit. Het grote experiment van de centraal geleide economie was door de hoeven gezakt. Daardoor kwam er ruimte voor imf en Wereldbank, ’s werelds meest roemruchte internationaal georganiseerde publiek-private samenwerkingsverbanden, om de gehele Derde Wereld eens stevig onder handen te nemen. Het devies was helder: privatiseren, liberaliseren en monetair stabiliseren. Het beeld dat critici – en een spijtoptant als Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz – van die jaren schetsten, laat zelfverzekerde woestelingen zien die, in krijtstreep, de wereld rondreizen met telkens dezelfde hamer in de hand. Alles wat zij tegenkwamen leek op een spijker die op de kop moest worden geslagen. Vooral onder president Clinton schaarde ook het Witte Huis zich enthousiast achter beide instellingen. Omdat de hoofdkantoren even
    • 07-05-2007ABN AmrogratisCijferologie: de data van de weekPieter van Os
    • 16-03-2007De politiek als eigendomgratisHedgefondsen in de politiekAart BrouwerVorige maand riepen ministers en centrale-bankpresidenten van de G7 op tot ‘waakzaamheid’ voor de invloed van hedgefondsen op de financiële markten. Het pikantste nieuws is echter dat hedgefondsen zich ook toenemend manifesteren in de politiek.Het was een klein berichtje dat persbureau Reuters op woensdag 14 februari op het net zette. Maar het kan grote consequenties hebben voor het presidentschap van George Bush en voor de verkiezing van zijn opvolger in 2008. Volgens Reuters bleek uit de maandelijkse rapportage van de New Yorkse beurs dat Soros Fund Management, het belangrijkste beleggingsfonds van George Soros, eind vorig jaar 1,9 miljoen aandelen van bouwbedrijf Halliburton had gekocht. De waarde van het pakket bedroeg 62 miljoen dollar. Dat staat gelijk aan ongeveer zeven procent van Soros’ geschatte portefeuille van 8,5 miljard. Die schatting (van het zakenblad Forbes) berust overigens op drijfzand. Soros Fund Management is een zogenaamd hedgefonds en hoeft zijn vastgoed, portefeuille, leningen
    • 30-12-2006Ondernemer van de oude stempelgratisShirley HaasnootPaul Fentener van Vlissingen * 21 maart 1941 shv, Koninklijke/Shell, Unilever, Philips, klm en Heineken: er is geen enkel klein land waar zo veel wereldconcerns zijn ontstaan als Nederland. Deze bedrijven ontstonden rond de overgang van de negentiende naar de twintigste eeuw. In een enorm tempo trad Nederland toe tot de moderne tijd met spoorlijnen, havens, telefoonlijnen en een snel groeiende, internationaal gerichte economie. De handel bloeide, de overheid hield zich afzijdig en the sky was the limit voor mannen die hun kansen wisten te grijpen. Met energie, optimisme, wilskracht, creativiteit en keihard zakendoen wisten zij het niet zelden van krantenjongen tot miljonair te schoppen. Zonder winst wordt geen bedrijf groot, maar voor veel van deze handige jongens ging het niet in de eerste plaats om het geld. Zij zagen het ondernemen vooral als sport. ‘Het bereiken van zijn doel ging hem boven alles’, zegt biograaf Arie van der Zwan
    • 05-05-2006De ondergang van de Amerikaanse arbeidergratisDe maatschappelijke gevolgen van de krimpende industriële sectorPieter van OsKan een economie blijven groeien zonder arbeiders en bij een dalend modaal inkomen? Amerika lijkt het te bewijzen, maar betaalt er een morele prijs voor.WASHINGTON – Dietmar Ostermann schat de kans vijftig procent dat autogigant General Motors binnen afzienbare tijd failliet is. Ostermann is een expert in de auto-industrie en een senior partner bij prtm, een internationaal bedrijf van managementconsultants. Zijn collega Edward Altman van New York University denkt zelfs dat de kans dat GM dit jaar nog zijn deuren moet sluiten twintig procent is: «En misschien is het maar beter. Eenmaal failliet kan het bedrijf de contracten met de vakbond American Auto Workers verscheuren en kan uit de as misschien weer iets nieuw verrijzen.» Het ziet er voor GM inderdaad allerbelabberdst uit. Als je langs de lege fabriekshallen, uitgebrande auto’s en dichtgetimmerde huizen in de troosteloze achterwijken van Detroit rijdt, of oude GM-stadjes als Flint bezoekt, is het moeilijk
    • 11-11-2005De kakofonie der economengratiself theorieën over geld en machtUdo Kock en Pieter van OsKeynes zei ooit: «Zolang economen leven worden ze genegeerd, en als ze dood zijn richten ze grote schade aan.» Dat is wellicht de reden dat steeds meer economen boeken schrijven voor een breed publiek. Om het lezersvolk te overtuigen van analyses en diagnoses. Een selectie uit de belangrijkste populariserende economieboeken van de afgelopen twee jaar.Toen Paul Krugman vijf jaar geleden als columnist in dienst trad van The New York Times markeerde dat een opvallende ommezwaai in zijn carrière. Een van ’s werelds meest gerespecteerde economen werd stukjesschrijver. Een selectie van de columns van Krugman verscheen in boekvorm onder de titel The Great Unraveling: Losing Our Way in the New Century. Het boek be vestigt opnieuw Krugmans gave om complexe theorie uit te leggen in lekentaal. Maar het boek maakt ook duidelijk waarom Krugman inmiddels een reputatie heeft verworven als partijdig commentator. Hoewel de krant hem had aangenomen om te schrijven
    • 14-10-2005De Amerikaanse lobbygratisHoe amerikaanse lobby Hoe Pfizer en Microsoft Nederland beïnvloedenPIETER VAN OS Hoe Pfizer en Microsoft het Nederlandse politieke klimaat op een koopje beïnvloeden. De scheuring binnen de neoconservatieve Edmund Burke Stichting is mede veroorzaakt door het Amerikaanse farmaceutische concern Pfizer. Dat bedrijf financierde de stichting met in totaal 470.000 dollar, in de hoop dat ze het politieke klimaat in Nederland in gunstige zin zou beïnvloeden. Maar toen directeur Bart Jan Spruyt zich verbond met de uitgetreden VVD’er Wilders besloot Pfizer afgelopen zomer de betalingen te staken. Pfizer overweegt nu over te stappen naar het European Independent Institute, een afsplitsing van de Burke Stichting. Een reconstructie.WASHINGTON – Het begon allemaal veelbelovend. Sa men met een groep sympathisanten begonnen Joshua Livestro, de toenmalige me de werker van eurocommissaris Frits Bolke stein, en Bart Jan Spruyt, voormalig politiek redacteur van het Reformatorisch Dagblad, een denktank naar model van de Amerikaanse Heritage Foundation. Naam: de Edmund Burke Stichting. Doel: het verspreiden van het conservatieve gedachtegoed
    • 29-04-2005Ons racisme schaadt de economiegratisInterview: Sweder van Wijnbergen, econoomRutger van der Hoeven Econoom Sweder van Wijnbergen heeft forse kritiek op het huidige kabinet: de ministersploeg wil erg veel veranderen en creëert met radicale uitlatingen onrust. Maar waar het aankomt op doordacht beleid en werkelijk begrijpen van de onderliggende economische werkelijkheid schiet het kabinet-Balkenende te kort.Voor een econoom als Sweder van Wijnbergen, die moeilijk kan toekijken hoe anderen beslissen en bijna overal een mening over heeft, is het tweede kabinet-Balkenende een lastige tijd. Na een promotie in de Verenigde Staten, dertien jaar werk bij de Wereldbank, waar hij eindigde als hoofd van de Oost-Europa-afdeling, en vijf jaar als hoogleraar aan de London School of Economics is de baron uit de socialistische stal nu al weer acht jaar in Nederland. Daarvan werkte hij de eerste twee jaar als secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken en daarna als ondernemer bij het door hemzelf opgerichte bedrijf Infomedics. Bovendien is hij (deeltijd-)hoogleraar staatshuishoudkunde aan de Universiteit
    • 17-01-2004De echte argumenten tegen de WereldbankgratisVoorbij de clichésPieter van Os Antiglobalisten hebben het nog steeds gemunt op de Wereldbank als handlanger van het grootkapitaal. Onzin. Toch is serieuze kritiek wel degelijk mogelijk. Op de keper beschouwd financiert de Wereldbank de Derde Wereld met geld uit de Tweede. Daarmee verstoort zij de internationale kapitaalmarkt.WASHINGTON — «We are the good guys!» Martin Gurría wordt nog altijd witheet dat ook de Wereldbank kop van Jut is van de antiglobalisten. Gurría, een dertig jarige Spanjaard die nu werkt voor de Zuid-Amerika Bank, was tot voor kort consultant bij de Wereldbank. «Het ontbreekt die antiglobalisten aan intellectueel begrip waar het in de wereld om gaat. Ik hoor het niet te zeggen, maar laten we eerlijk zijn: het zijn domme rukkers», aldus Gurría. «Eigenlijk komt het door de naam. Banken zijn slecht, want instituties van het kapitalisme. Wereldbank klinkt als bank der banken. Die is dus superslecht. Dat is larie. De Wereldbank verstrekt leningen waar gewone
    • 10-05-2003Vadermoord bij het IMFgratisEx-topman IMF versus ex-topman WereldbankPieter van Os Kenneth Rogoff, net vertrokken bij het IMF, is volgens Joseph Stiglitz, ex-topman van de Wereldbank, een «markfundamentalist». Reconstructie van een herenruzie.«Heb jij je ooit afgevraagd, al was het maar heel even, of het soms mogelijk is dat jij zelf, Joe Stiglitz, de boel in het honderd liet lopen? Dat je misschien deel bent van het probleem en niet van de oplossing?» Het is 28 juni 2002. De chef-econoom van het Internationaal Monetair Fonds Kenneth Rogoff richt zich rechtstreeks tot collega-econoom Joseph Stiglitz, voormalig topman van de Wereldbank, Nobelprijswinnaar in de economie en auteur van de bestseller Globalization and Its Discontents, in Nederland verschenen onder de omineuze titel Perverse globalisering. Chef-econoom van het IMF Rogoff wil Stiglitz een lesje leren in nederigheid en zegt dat ook met zoveel woorden. «Ik heb niet één enkel geval gevonden waarin jij, Joe Stiglitz, toegeeft dat je het ook zelfs maar een heel klein beetje
    • 30-09-2000Achter de coulissen van het IMFgratisEssay: Een chef-econoom over de rampzalige ingrepenJoseph StiglitzPraag is deze week het toneel van massabetogingen tegen het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. Joseph Stiglitz, van 1997 tot eind 1999 chef-econoom van de Wereldbank, begrijpt een flink deel van de woede van de betogers. Hij heeft zelf bikkelharde kritiek op het IMF en wijst op de rampzalige gevolgen van het IMF-beleid in Oost-Azië en Rusland.De vergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), midden april 2000, bracht veel van de demonstranten die in de voorbije herfst de bijeenkomst van de Wereldhandels organisatie in Seattle verstoorden, naar Washington DC. De betogers beweerden dat het IMF arrogant is, dat het niet echt luistert naar de ontwikkelingslanden die het verondersteld wordt te helpen, dat het gesloten is en afgeschermd van democratische verantwoording. Ze vinden dat de economische remedies van het IMF de zaken vaak alleen maar erger maken en vertraging ombuigen naar recessie, en recessie naar depressie. Ergens hadden ze gelijk.
    • 30-09-1998De wereld valt om tien vragen over de crisisgratisRobert WentTurbulentie op de financiële markten. Winstwaarschuwingen van gerenommeerde(multinationals. Scherp naar beneden bijgestelde groeiverwachtingen voor de hele wereldeconomie. Duisenbergs Europese Centrale Bank ziet echter geen reden tot paniek. Tien vragen en tien antwoorden over de ernstigste economische crisis in 25 jaar.1. Dit was toch slechts een financiële crisis in Azië, die aan de rest van de wereld voorbij zou gaan?(Dat was inderdaad het verhaal. Begin juli 1997 brak de crisis in Zuidoost-Azië uit toen Thailand de vaste wisselkoers van de baht losliet. En sindsdien bezworen ministers, internationale instellingen en centrale bankiers dat de problemen tot dat deel van de wereld beperkt zouden blijven. Een zwakke financiële infrastructuur was de oorzaak voor deze regionale crisis, en omdat de fundamenten van de rest van de mondiale economie gezond waren, zouden de effecten op andere landen minimaal zijn.Inmiddels weten we beter. De crisis is allang niet meer beperkt tot Azië en heeft zich bovendien
    • 07-01-1998Tegen de transnationale hebzuchtgratisJan PronkONTWIKKELINGSSAMENWERKING, zo stelde ik in 1992, kan in dit decennium niet goed van de grond komen. Op het moment dat ik deze conclusie trok, laaiden overal ter wereld bloedige conflicten op, greep de instorting van de natie-staat om zich heen en bleek de internationale gemeenschap geen antwoord te hebben. Er kon pas weer een solide basis voor ontwikkelingssamenwerking zijn, zo voorzag ik toen, als er een werkbare strategie was om conflicten op te lossen en er nieuwe publieke organen zouden zijn die vrede en ontwikkeling konden integreren. In de jaren negentig, gekenmerkt door de overgang van autoritaire naar democratische regimes en van het dichotome Koude-Oorlogsdenken naar nieuwe internationale constellaties, zou ontwikkelingssamenwerking niet meer dan een doekje voor het bloeden kunnen zijn.Ik was dus behoorlijk pessimistisch. In zekere zin terecht. Hoewel na 1992 sommige conflicten tot een einde kwamen (Zuid-Afrika, Mozambique, Mali, Guatemala), waren er ook talrijke nieuwe of opnieuw oplaaiende
Meest_gelezen