Philip Roth

Dossier_312
Philip Roth, al lange tijd kluizenaar, is wel de geschiedschrijver van de moderne erotiek genoemd. Maar seks is niet zijn enige obsessie: zijn romans handelen over liefde, literatuur, dood en het Amerikaanse bewustzijn.
    • 14-10-2009Ik tegen de massagratisJOOST DE VRIESDe twee interessantste Amerikaanse romans over Koude-Oorlogparanoia verschillen als dag en nacht; toch hebben Don DeLillo’s Underworld en Philip Roth’s I Married a Communist iets gemeen.The future belongs to crowds. In de proloog van Don DeLillo’s Mao II (1991) kijken twee Amerikaanse ouders met groeiende vervreemding toe hoe hun dochter deelneemt aan een massahuwelijk in een honkbalstadion, ingezegend door reverend Moon. Terwijl de duizenden jonge echtparen zichzelf in trance zingen, zoekt de vader vanaf de tribune naar het gezicht van zijn dochter, maar hij weet dat hij haar verloren heeft aan de kracht van de massa. Ze zingen voor een nieuw leven, voor eeuwige vrede; ze zingen voor één taal, één woord, voor de tijd waarin namen overbodig zijn: ‘The future belongs to crowds.’Het is de omineuze boodschap waar vrijwel het hele oeuvre van DeLillo om draait. De Amerikaanse schrijver, geboren in 1936, mengt altijd verschillende thema’s door elkaar –
    • 03-10-2007Jongleren met lust en nuchter levengratisPHILIP ROTHGraa Boomsmatekening: PJ RoggebandPHILIP ROTHEXIT GHOSTJonathan Cape, 292 blz., € 25,75In de laatste week van oktober 2004, vlak voor de herverkiezing van George Bush, keert Nathan Zuckerman, op de eerste bladzijde van Philip Roths Exit Ghost, terug naar New York. Maar Zuckerman – voor de trouwe Roth-lezer een oude bekende uit The Human Stain en zeven oudere romans – heeft elf jaar als een kluizenaar geleefd in de Berkshires, New England en weet amper dat er verkiezingen zijn. Het wereldnieuws is voor hem achtergrond geworden, de politiek en 9/11 houdt hij op afstand. Naast het schrijven van zijn boeken wekken alleen sport (honkbal) en muziek zijn belangstelling op. De rest is ruis. Hij, genezen van prostaatkanker, is waarnemer en buitenstaander op Manhattan en verbaast zich over de New Yorkers, die onophoudelijk mobiel bellen. Zuckerman zoekt de stad weer op om een lichte ingreep tegen zijn incontinentie te ondergaan. Met zijn impotentie
    • 09-12-2005«Ik mis het leven»gratisInterview: Philip RothMARTIN KRASNIK
    • 15-09-2001Tussen ‹De Ander› en ‹Het Ik›gratisPhilip RothGraa BoomsmaPhilip Roth, The Dying Animal. Uitg. Jonathan Cape, 156 blz., ƒ39,50De Philip Roth-lezer kende David Kepesh al uit twee vorige romans: hij was de erotomane literatuurdocent en cultuurliefhebber met een borstencomplex dat zo ver doorschoot dat hij zélf een vrouwenborst werd (The Breast); in The Professor of Desire werd die grote seksuele honger naar vrouwenvlees voortgezet. En nu, een jaar na The Human Stain, keert Kepesh terug, zeventig jaar oud en gelukkig niet in de gaten gehouden door Roths alter ego Nathan Zuckerman. The Dying Animal is opgebouwd als monoloog, uitgesproken door een wanhopige Kepesh, die bekend is van radio en tv door zijn professorale praatjes over literatuur en moderne cultuur. Het verhaal speelt zich af op een avond eind januari 2000. In zijn appartement richt Kepesh zich tot een onbekende «jij», die soms iets terugzegt, en vertelt hij over de Werdegang van hemzelf en die van een van zijn
    • 04-11-2000Amok in AmerikagratisPhilip RothGraa BoomsmaIn Philip Roth's trilogie tracht Nathan Zuckerman de andere personages en de Amerikaanse historie te doorgronden. De beste passages zijn echter die waarin zijn commentaar ontbreekt. Philip Roth, De menselijke smet Vertaald door Else Hoog Uitg. Meulenhoff, 415 blz., ƒ45,-Waar is het debat over zedelijke schande als publieksvermaak? Waar is de taal die de mens en de maatschappij door meeslepende vertellingen tot op het bot analyseert? Waar is de hongerkunstenaar die de literatuur als verlossing predikt en de werkelijkheid dankzij zijn verbeelding tot indringende levenservaring weet om te smeden Het zijn belangwekkende vragen die Philip Roth stelt in een recent interview met Die Zeit naar aanleiding van de verschijning van The Human Stain. Hij gaat aangenaam tekeer tegen het autobiografisme in de literatuur — die verveling en leegte oproept —; bekritiseert de Big Brother-mentaliteit van de Amerikaanse media die als quasi-fatsoens rakkers, puriteinen met een dubbele moraal of politiek correcte
    • 07-01-1998Joodse liefdegratis Philip RothRene Zwaap'JODEN ZIJN voor geschiedenis wat eskimo's zijn voor sneeuw', schreef Philip Roth eens. Het monumentale oeuvre dat hij sinds 1959 - het jaar waarin zijn debuut Goodbye, Columbus verscheen - met ijzeren discipline bij elkaar schreef, tussen de bedrijven door van slopende ziekten, bijna-doodervaringen, een catastrofaal huwelijk en nog catastrofalere echtscheidingen, een driedubbele bypass-operatie en farmaceutisch aangestuurde psychosen, is bijna exclusief gewijd aan de bestudering van de joodse identiteit, en dan vooral die van hemzelf, uitgesmeerd in alle mogelijke variaties, gebruik makend van een serie alter ego's die meestal net als de schrijver in 1933 zijn geboren in Newark, New Jersey, opgegroeid in een bijkans geheel joodse omgeving, worstelend met overprotectieve joodse moeders, en zich van de weeromstuit vervolgens obsessief verwikkelend met zo neurotisch mogelijke niet-joodse vrouwen.Als geen andere schrijver voor of na hem heeft Philip Roth zijn eigen geschiedenis geëxploiteerd, van de hilarische karikatuur ervan in Portnoy's Complaint uit
    • 15-02-1995Het rustgevende ritme van de geschiedenisGraa BoomsmaPHILIP ROTHS roman Operatie Shylock (1993) begint met een beschrijving van een hopeloos gespleten hoofdpersoon - niet toevallig met dezelfde naam als de schrijver - als iemand die met serieuze zelfmoordplannen rondloopt. Waar komen die suicidale neigingen vandaan? Het antwoord is een ultrakorte verhandeling over chemie, lichaam en geest. 'Het schijnt dat alle ellende die ik zojuist heb beschreven werd veroorzaakt door de slaappil die ik iedere avond innam, de stof benzodiazepine triazolam, die verkocht wordt onder de naam Halcion, de pil die er de laatste tijd van wordt beschuldigd dat hij over de hele wereld mensen krankzinnig maakt.'William Styron waarschuwt in Darkness Visible (1990), zijn persoonlijke verslag van een depressie die hem in 1985 overviel, tegen dezelfde Halcion-waanzin, die hem bijna het leven kostte. En evenals Roth is hij verbijsterd over het feit dat hem dit 'rustgevende middel' werd voorgeschreven jaren nadat het, in elk geval in Nederland, vanwege
    • 17-09-2008Verleider en misleidergratisGRAA BOOMSMAVerontwaardiging, de nieuwe roman van Philip Roth, is bovenal een satire op de verstikkende fatsoensregels en seksuele hypocrisie die halverwege de vorige eeuw heersten in het provinciaalse Amerika.PHILIP ROTH VERONTWAARDIGING Uit het Engels (Indignation, 2008) vertaald door Babet Mossel, De Bezige Bij, 254 blz., € 16,50Wie Winesburg, Ohio wil opzoeken in de Times-atlas vindt die provinciestad in de midden-westelijke staat Ohio nergens. Toch is dat stadje, inclusief Winesburg College met campus, het decor van Philip Roth’s nieuwe roman Indignation (de Nederlandse vertaling Verontwaardiging verscheen tegelijkertijd). De achttienjarige Newarkse slagerszoon en modelstudent Marcus Messner is daar naartoe gevlucht omdat hij gek werd van zijn al te zorgelijke vader. Het is najaar 1951 en de Korea-oorlog is in volle gang. De Amerikanen hebben al zeer grote verliezen geleden, maar een wapenstilstand is nog niet in zicht. Aan het slot van Verontwaardiging blijkt dat Korea een grotere rol speelt dan de lezer aanvankelijk
    • 03-05-2006Aarde proeven in je mondgratisPhilip Roth, AllemanGraa Boomsma Philip Roth Alleman Vertaald door Ko Kooman De Bezige Bij, 208 blz., € 17,50 In het begin van de jaren zestig publiceerde Philip Roth (1933) een opvallend krantenartikel waarin hij de wrange en bizarre bijzonderheden rond een moord in Chicago belichtte. Daar had hij een bedoeling mee. De moderne Amerikaanse schrijver zat namelijk met een dilemma. Hij had zijn handen veel te vol aan het begrijpen en beschrijven van de gewelddadige Amerikaanse realiteit. Die overweldigende aanwezigheid maakte hem niet alleen misselijk of monddood, zijn eigen verbeelding begon er bleekjes bij af te steken. En als de schrijver dat als een tekortschieten ervaart, waar moet hij dan over schrijven: over wat de grote wereld met het kleine individu doet of hoe een onthecht personage psychisch in elkaar steekt zonder de boze buitenwereld erbij te betrekken? Philip Roth heeft nooit echt gekozen: soms pakt hij breed uit (The Plot Against America) en
    • 15-10-2004Familie als oorlog en vredegratisPhilip Roth, The Plot Against AmericaGraa Boomsma Philip Roth The Plot Against America Jonathan Cape, 391 blz., € 24,50«De jood kijkt niet langer vanuit de coulissen naar het geweld van onze eeuw, en hij is ook niet het lievelingsslachtoffer van de eeuw; hij is nu deelnemer. Mooi zo. Welkom aan boord.» In 1961 sprak de pas publicerende schrijver Philip Roth tijdens een lezing in Chicago deze gedenkwaardige woorden, die veertig jaar na dato actueel blijven en nog steeds tegen vele haren instrijken. Al vóór die lezing was hij door rabbijnen en brave, «politiek correct» denkende collega’s als Leon Uris beticht van zelfhaat, dat wil zeggen van het bevuilen van het eigen nest en het aanwakkeren van antisemitisme door in zijn verhalen joden «negatief» af te schilderen. Roth reageerde op dat moralisme door uit te leggen dat de literaire kunst er niet was om «het goede» te propageren. En tot en met zijn meest recente roman, The Plot
    • 14-07-2001«We zijn allemaal stervende dieren»Interview met Philip RothBart VanegerenPhilip Roth, al lange tijd kluizenaar, is wel de geschiedschrijver van de moderne erotiek genoemd. Maar seks is niet zijn enige obsessie: zijn romans handelen over liefde, literatuur, dood en het Amerikaanse bewustzijn. Een interview met de schrijver die zich niet laat interviewen.Acht uur in de ochtend. Geheel volgens afspraak neemt de kluizende Nobelprijskandidaat Philip Roth (68) de telefoon op. Roth heeft zich lang geleden uit het openbare leven teruggetrokken. Als een monnik wijdt hij zich aan de letteren in een studio naast zijn huis in Connecticut. Hij had met de masturbatoire schandaalroman Portnoy's klacht (1969) en de vijf boeken over zijn alter ego Nathan Zuckerman (1979-1986) al het beste proza van het naoorlogse Amerika afgeleverd, maar tot tevredenheid van onder meer het Nobelcomité zagen in de jaren negentig zes ijzersterke romans het licht: het ontroerende vaderboek Patrimonium, de joodse comedy of errors Operatie Shylock, het in woede en lust
    • 07-01-1998Speelbal van de geschiedenisgratisXandra SchutteWILLEM DE Kooning, de Amerikaanse schilder van Nederlandse komaf, schijnt ooit te hebben gezegd: 'Het is een soort last, Amerikaan te zijn. Als je uit een klein land komt, heb je dat niet... Ik heb soms het gevoel dat een Amerikaanse kunstenaar zich als een honkbalspeler moet voelen, of iets dergelijks - als een lid van een team dat de Amerikaanse geschiedenis schrijft.'Het citaat van De Kooning staat in het essay over de macht van de geschiedenis dat de schrijver Don DeLillo vorig jaar in The New York Times Magazine publiceerde. Hij beschrijft daarin hoe een halfvergeten historische gebeurtenis, als hij er nader onderzoek naar doet, weer andere halfvergeten gebeurtenissen oproept, en hoe zijn verbeelding op feiten gedijt. Zo bladerde hij bij de ochtendkoffie in een dagblad en viel zijn oog op een bericht over de veertigste verjaardag van een vermaarde honkbalwedstrijd in New York in 1951. Even fladderden zijn
    • 07-01-1998Philip Roth een brave stoute jongengratisMarja PruisSINDS HIJ publiceert weet Philip Roth zich verzekerd van een even grote stroom agressieve beschuldigingen als aanhankelijkheidsbetuigingen aan zijn adres. Het feit dat bij hem als bij geen ander schrijver en werk lijken samen te vallen blijkt extreme reacties uit te lokken. Hij raakt slaags na een literair forum ('Meneer Roth, zou u deze verhalen ook hebben geschreven als u in Hitler-Duitsland woonde?') en ontvangt brieven van vrouwen die een foto van zichzelf bijsluiten, gehuld in bikini of zwart ondergoed. 'Dit is het boek waarop antisemieten hebben gewacht', wordt vanuit orthodox-joodse hoek geroepen na het enorme succes van Portnoy's klacht (1969), terwijl Roth in de boulevardpers een hartstochtelijke relatie met Barbra Streisand wordt toegedicht.Roths lustvolle beschrijvingen van alle soorten vrouwenlichamen brengen de fantasie van menigeen op hol. 'De geschiedschrijver van de moderne erotiek' noemt Milan Kundera hem. Het is een al te academische kwalificatie voor iemand die zo ruikend, tastend
Meest_gelezen