Irak

De wereld zou veiliger worden met de Amerikaanse invasie van Irak in 2003, maar het liep anders. Het land is een broeinest van terreur geworden. Lees in Dossier Irak de achtergronden bij een kortzichtige oorlog met grote gevolgen, die politiek gesteund werd door Nederland. Met analyses, reportages, interviews en profielen.
    • 01-09-2010Exit 'onbekwame bezetter'George Packer over het einde van de IrakoorlogMARS VAN GRUNSVENNa ruim zeven jaar zijn de laatste Amerikaanse gevechtstroepen uit Irak vertrokken. Maar het woord 'overwinning' is ongepast, zegt schrijver en New Yorker- correspondent George Packer in een terugblik. 'Voor Irakezen is "normaal"  het sleutelwoord.' TOEN OP DE OCHTEND van 19 maart 2003 de eerste bommen op Bagdad vielen, bevond de Amerikaanse journalist en schrijver George Packer zich voor research in Ivoorkust. Zijn eerste gedachte was, zo vertelt hij in zijn buurtcafé in Brooklyn: 'Ja, eindelijk, doe het, maak er een einde aan. Mijn initiële steun voor de invasie was heel emotioneel - er ging geen behoedzame, strategische analyse aan vooraf.'Met de aanwezigheid van massavernietigingswapens had Packers steun in ieder geval niets te maken. 'Daar was ik nooit van overtuigd', zegt hij. 'Mijn gevoelens waren sterk beïnvloed door mijn vriendschap met de Iraakse intellectueel Kanan Makiya, een voorstander van de invasie. Irakezen hadden dertig jaar onder de terreur van een
    • 20-01-2010'Balkenende-bashen is te makkelijk' gratisExperts over het Irak-rapportJOERI BOOMHistoricus Christ Klep en defensiedeskundige Rob de Wijk vinden dat de ophef in Den Haag over het Irak-rapport voorbijgaat aan 'hoe de dingen werken op dit gebied'. NA DE PRESENTATIE van het Irak-rapport van de commissie-Davids reed militair historicus Christ Klep van Den Haag naar Hilversum. Hij zou bij Nova in de uitzending komen. Op de autoradio volgde hij de ontwikkelingen. Hij hoorde de eigenwijze reactie van Balkenende, die de belangrijkste conclusies van tafel veegde, en het onaanvaardbaar dat de PVDA daar ogenblikkelijk over uitsprak. Twee regeringspartijen die al luttele uren na de presentatie van een snoeihard rapport met elkaar in de clinch liggen: dat is smeuïger nieuws dan de ingewikkelde materie van het rapport zelf. Terwijl Klep onderweg was hing Nova aan de lijn om hem af te bestellen. 'Het politieke gevecht gaat nu even voor', was de boodschap. Ook het Kamerdebat de volgende dag ging over de10 reacties
    • 20-03-2009Casus IrakgratisHoe onderzoeksjournalistiek ervoor zorgde dat Balkenende boogJOERI BOOMHet heeft bijna zes jaar geduurd voordat de Nederlandse politieke steun aan de oorlog in Irak een politieke kwestie werd. Wat is er gebeurd met de gedreven onderzoeksjournalistiek? ‘DE VRAAG IS: doen wij in het geheim mee met oorlogen, zonder dat iets aan het parlement wordt voorgelegd? Na 11 september hebben de Amerikanen met hun oorlog tegen het terrorisme een strijd ontketend die onbegrensd is in tijd en geografie. Nederland heeft zich al vóór het begin van de Irak-oorlog heel duidelijk aan de kant van de Amerikanen geschaard zonder de twijfels die de Fransen en de Duitsers hadden, en Nederland doet sinds 2002 volop mee in Afghanistan. Het lijkt mij niet logisch dat Nederland niet meedeed toen Irak werd aangevallen.’ Huub Jaspers, onderzoeksjournalist bij het radioprogramma Argos, is ervan overtuigd dat Nederland militair betrokken was bij de aanval op Irak. Niet met omvangrijke militaire operaties, maar op kleine schaal, in
    • 05-12-2008PetropolitiekgratisDE GEVOLGEN VAN HET OLIETEKORTRUTGER VAN DER HOEVENDe wereld staat aan de vooravond van een structureel olietekort. Dat heeft grote gevolgen voor welvaart, democratie en machtsverhoudingen. Deel I in een serie van twee: de internationale gevolgen.TOEN DE OLIEPRIJS AFGELOPEN zomer doorschoot naar 150 dollar per vat, truckers de snelwegen blokkeerden en het Amerikaanse Congres in allerijl olie-experts ontbood, was energieveiligheid heel even de internationale prioriteit nummer één. Maar met de kredietcrisis en de terugval van de olieprijs verdwenen de zorgen even snel als ze opkwamen. Ten onrechte: de wereld staat aan de vooravond van een olietekort. En door het zakken van de olieprijs gaat dat des te harder aankomen.De gevolgen daarvan gaan verder dan pijn aan de pomp: sommige wetenschappers meten er de loop van de wereldgeschiedenis aan af. In 1986 zakte de olieprijs ineen en bleef daarna dertien jaar laag. In diezelfde periode bezweek de Sovjet-Unie en viel het IJzeren Gordijn, daalde het aantal oorlogen en
    • 21-11-2008Meer geld, meer troepengratisINTERVIEW MET AHMED RASHIDJOERI BOOMDe Pakistaanse journalist Ahmed Rashid schreef een somber boek over de oorlog in Afghanistan. Wordt er niet snel ingegrepen, dan zal het wrede Taliban-gedachtegoed om zich heen grijpen in Centraal-Azië. Rashid pleit voor een regionale oplossing – met instemming van Barack Obama.HIJ DACHT HET toen de Russen hun laatste troepen terugtrokken. Hij dacht het toen de moedjahedien Kabul innamen en een regering vormden. Hij dacht het opnieuw toen de Taliban erin slaagden de moordende en plunderende krijgsheren naar het noorden van het land te verdrijven. Misschien nu, dacht hij dan. Misschien lukt het nu om de mensen veiligheid te bieden en het land op te bouwen. Maar steeds als er een keerpunt leek bereikt, vergat het Westen Afghanistan en volgde een nieuwe oorlog. ‘Eind 2001 was er opnieuw een kans. Toen de Amerikanen de Taliban verdreven, keek de hele wereld naar Afghanistan. Maar nu is het wéér oorlog. Ik ben
    • 25-04-2008‘Amerikanen moeten hun verwachtingen bijstellen’INTERVIEW MET ANDREW BACEVICHJEROEN SCHUITENAndrew J. Bacevich keerde zich na zijn loopbaan als officier als academicus tegen de oorlog in Irak. Hij verloor er zijn enige zoon. ‘De personen die het meest te danken hebben aan een vrij Amerika betalen geen enkele prijs voor het verdedigen van die vrijheid.’Op een zondag in mei 2007 verschenen twee militairen aan de deur van het huis van professor Andrew Bacevich in Walpole, Massachusetts. Ze brachten het nieuws dat iedere militaire familie vreest: eerste luitenant Bacevich, Andrews zoon, 27 jaar oud, was tijdens een patrouille in Balad, Irak, door een bermbom om het leven gekomen. Vertwijfeld bleef vader Bacevich achter, rouwend om het verlies van zijn enige zoon, in een oorlog die hij als professor in Boston bitter had bekritiseerd. Hij schreef een hartverscheurende opiniebijdrage in The Washington Post onder de titel: ‘I Lost My Son to a War I Oppose. We Were Both Doing Our Duty’. Als
    • 19-03-2008Vergeten na te denkengratisOPERATIE IRAAKSE VRIJHEIDH.J.A. HOFLAND EN RUTGER VAN DER HOEVENVijf jaar na de aanvang van de Irakoorlog is er geen consensus in westerse landen over het nut, succes en zelfs maar de werkelijkheid van het conflict. Maar over de gevolgen valt wel iets te zeggen. Een balans van de oorlog in Irak en het Amerikaanse leiderschap in de wereld.Vijf jaar geleden begon Operatie Iraakse Vrijheid, met een gericht bombardement op Saddam Hoessein en de belangrijkste personen in zijn regime. Zonder de elite, hoopten de Verenigde Staten, zou Saddams bewind wel eens geruisloos in elkaar kunnen zakken en zou Irak met een minimum aan slachtoffers in Amerikaanse handen komen. Maar vijf jaar later is de lijst slachtoffers van de oorlog juist oneindig veel groter dan destijds in het Witte Huis werd gedacht. Tot de minder besproken slachtoffers van de oorlog in Irak hoort het State Department, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Een korte voorgeschiedenis. Op 11 september 2001 werd
    • 19-03-2008Het is ook de oorlog van de DemocratengratisDEMOCRATEN IN HET NAUWPETER VERMAASHoe impopulair de oorlog in Irak ook is, de Democraten hebben daar tot dusver niet van weten te profiteren. Obama en Clinton willen snelle terugtrekking van de troepen, maar krijgen het zwaar tegen de stoïcijnse patriot John McCain.NEW YORK – Nu John McCain de nominatie van de Republikeinen op zak heeft, is de oorlog in Irak weer terug op de campagneagenda. Wekenlang ging het vooral over de zieltogende economie, maar met McCain als kandidaat menen de Democraten bij de verkiezingen op 4 november het presidentschap niet meer te kunnen missen. Tot die datum zal de Amerikaanse kiezer tot vervelens toe te horen krijgen dat de senator uit Arizona het desastreuze buitenlandbeleid van George W. Bush zonder meer zal voortzetten. McCain heeft de president op oorlogspad tenslotte meestal gesteund en heeft in een onbewaakt ogenblik zelfs verzucht dat als het nodig is de Verenigde Staten ‘misschien nog honderd jaar’ in Irak
    • 18-04-2007Allemaal naar Zweden?gratisVier miljoen Iraakse vluchtelingenGert van LangendonckOp 17 en 18 april praat de internationale gemeenschap in Genève over een oplossing voor de miljoenen vluchtelingen uit Irak. Maar behalve Zweden is geen enkel land bereid veel Irakezen op te nemen. De enige oplossing: vrede in Irak.AMMAN/BEIROET – De Hoge Commissaris van de Vluchtelingen Antonio Guterres sprak begin februari van ‘de grootste volksverhuizing in het Midden-Oosten sinds de Palestijnse exodus van 1948’. Hij had het over de Iraakse vluchtelingensituatie. Verwacht daarbij geen hongerbuikjes en tentenkampen: dit is Afrika niet. De beste manier om de Iraakse vluchtelingen in de Jordaanse hoofdstad Amman te zien is door een bezoek te brengen aan de gigantische Mekka Mall. Misschien is het door de ontbering van enige luxe in Irak zelf – eerst door de sancties, vervolgens door de invasie, de bezetting en de burgeroorlog – dat de Mekka Mall de ontmoetingsplek geworden is voor de jonge Irakezen in Amman. De Irakezen zijn
    • 17-01-2007‘Niet schieten is het beste wapen’gratisAmerika in IrakJoeri BoomHet belangrijkste aspect van Bush’ nieuwe Irak-strategie werd nauwelijks opgemerkt. De Amerikaanse strijdkrachten gooien het roer om.De nieuwe Irak-strategie die president Bush afgelopen donderdag in een nationale toespraak presenteerde, werd in Nederland door commentatoren en politici door de gehaktmolen gehaald. ‘Alleen maar twintigduizend man naar Irak sturen, daar zijn we al jaren mee bezig. Dat heeft tot niets geleid’, zei minister Ben Bot van Buitenlandse Zaken vrijdag na afloop van de ministerraad. De Volkskrant betreurde ‘een vlucht naar voren’ die niet meer was dan ‘een gok’. NRC Handelsblad noemde de nieuwe strategie ‘een fout’ en vatte haar samen als ‘meer troepen zonder meer visie’. Maar achter Bush’ woorden schuilt wel degelijk een visie. Die kreeg de afgelopen maanden gestalte. Dat proces was te volgen in hoorzittingen van de Senaat, waar minister van Defensie Robert Gates en Condoleezza Rice van Buitenlandse Zaken uitgebreid aan het woord kwamen. Ook na de toespraak
    • 17-11-2006Verlamd in oorloggratisVerkiezingen VSPeter VermaasPresident Bush werd vorige week verslagen. Maar is alle euforie terecht? Liberale Republikeinen werden ingeruild voor conservatieve Democraten. ‘De komende twee jaar wordt Amerika lamgelegd.’NEW YORK – Voor het politieke nieuws hebben The New York Times en The Washington Post nog louter chocoladeletters beschikbaar. Eerst was er de klinkende overwinning van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, een dag later kwam het ontslag van minister van Defensie Donald Rumsfeld en op vrijdag openden de progressieve kranten van de oostkust met de aardverschuiving in de Senaat. Bijna alle Democratische kandidaten die in hoofdredactionele commentaren warm waren aanbevolen bij de lezers hadden van hun Republikeinse tegenstrevers gewonnen. En minister Rumsfeld was door de twee kranten al tien keer eerder afgeschreven. Een zekere euforie spatte van de pagina’s. Maar is die tot in Europa doorklinkende uitbundigheid terecht? Of waren de verkiezingen, zoals Republikeinse propagandachefs zeggen, niet meer dan een referendum over de
    • 03-11-2006Vast in de partijpolitiekgratisDe Amerikaanse congresverkiezingenPeter VermaasDe Republikeinen hoopten dat de tussentijdse verkiezingen over lokale onderwerpen zouden gaan. Maar met een slepende oorlog in Irak en een onpopulaire president is dat niet gelukt. Bericht vanaf het verkiezingsfront in Connecticut.STAMFORD – ‘Martelen! Martelen! Martelen moet je. Hoe kun je anders aan goede informatie komen?’ Het is een winderige maandagochtend op een bedrijventerrein in een provinciestad in Connecticut en de stemming zit er al aardig in. Even later duwt een jonge vader schreeuwend een met ballonnen en affiches behangen kinderwagen richting de entree van het Marriott Hotel, waar de drie belangrijkste kandidaten voor de Senaatsverkiezingen van 7 november op het punt staan met elkaar in debat te treden. De vader steunt kandidaat Ned Lamont, die in augustus bij de voorverkiezingen van de Democratische Partij onverwacht de zittende senator Joe Lieberman versloeg. Lieberman, die in 2000 nog vice-president probeerde te worden, werd afgestraft voor zijn steun aan de Irak-oorlog.
    • 11-08-2006Het nieuwe Midden-OostengratisRutger van der HoevenHet «nieuwe Midden-Oosten» waar de regering-Bush de barensweeën van ziet, kan er wel eens heel anders uitzien dan verwacht. Met het vastlopende Israëlische offensief tekent zich een spookbeeld af van een regio waarin elk aspect van de neoconservatieve strategie spectaculair mislukt. En daar hoeft niemand blij om te zijn.De strategie van Amerikaanse neoconservatieven voor het Midden-Oosten is een schitterende strategie. Ze streeft ernaar een regio – die nu tot ’s werelds armste, gewelddadigste, minst vrije en instabielste behoort – om te vormen tot een toonbeeld van voorspoed, vrijheid en geluk. Millenniumdoelen voor de regio zijn voor de ideologen van het Amerikaanse buitenlandse beleid te bescheiden: de armoede wat minder arm en de misère wat minder miserabel zijn voor Wolfowitz, Kristol en geestverwanten doelen waar de Verenigde Staten zich niet tevreden mee moeten stellen. De taak waar de neoconservatieven zich voor stellen is niet loos: het gaat in feite om het
    • 07-07-2006«De Amerikanen beginnen het te begrijpen in Irak»gratisInterview: Zaki ChehabJoeri BoomDe rampzalige situatie in Irak had zo rampzalig niet hoeven zijn als de Amerikanen en hun bondgenoten zich hadden voorbereid op de periode na de veldtocht. Toch is schrijver en journalist Zaki Chehab positief gestemd. «Als de Amerikanen hun fouten herstellen, zal de opstand afnemen.»Zelfs de Britten in Zuid-Irak begrepen het niet. Je kunt een Arabier, en zeker een Iraakse Arabier, niet straffeloos vernederen. Amerikaanse militairen gaan keer op keer in de fout door respectloos huizen binnen te vallen en vrouwenvertrekken te doorzoeken. De Amerikanen zijn onwetend. Ze hebben de culturele bagage van hun krijgsmacht niet op orde. Daarover wil Zaki Chehab kort zijn. Maar dat ook de Britten, met al hun koloniale ervaring in het Midden-Oosten, geweldige blunders maakten, tekent de belabberde voorbereiding van de veldtocht die in maart 2003 tegen Saddam Hoessein begon. Chehab beschrijft het in zijn onlangs vertaalde boek Irak in lichterlaaie: Bezetting en opstand. Op
    • 10-03-2006Dagboek van een godsdienstoorloggratisBericht uit BagdadAnneke van AmmelrooySinds twee weken beleeft Irak massaal geweld tussen sjiïeten en soennieten. Anneke van Ammelrooy, directeur van hulporganisatie Civil Pilar, en haar man Ismael Zayer, hoofdredacteur van dagblad al-Sabah al-Gadeed (De Nieuwe Morgen), waren ooggetuigen. Bericht uit Bagdad.  Woensdag 22 februari         x x ’s Morgens vroeg is in Samara het mausoleum van twee imams uit de beginjaren van de sjiïtische islam opgeblazen. Dertienhonderd jaar hebben sjiïeten en soennieten samen voor dit heiligdom gezorgd, hoor ik, wanneer we enkele uren na deze oorlogsmisdaad in de kamer van de hoofdredacteur van ons dagblad naar de eerste beelden kijken. Vergelijk de gebeurtenis in Samara met het opblazen van de Notre Dame in Parijs of, om een seculier pelgrimsoord te noemen, het Rijksmuseum in Amsterdam. We zien op televisie dat de hele gouden koepel van het mausoleum is weggeblazen. Onze ingenieurs, allen moeder, bellen hun kinderen om instructies te geven hoe ze ogenblikkelijk naar huis moeten
    • 16-12-2005Terug naar de helgratisAndere foto’s uit Iraktekst Joeri Boom, fotostrip Penny Allen Duizenden Amerikaanse soldaten brengen de gruwelen van de oorlog in Irak, die op het westerse nieuws niet getoond worden, mee naar huis. Eén van hen besloot dat de beelden van de échte oorlog eindelijk getoond moesten worden.Boven het hoofd van een Amerikaanse militair achter een zwaar machinegeweer hangt een tekstwolkje: «Wat is dit? Ik ben christen, man. Ik vermoord mensen!!» Dit lijkt een stripverhaal. Maar sciencefiction, fantasie of absurde humor komen er niet in voor. De foto’s zijn echt. Gruwelijk echt. Samen met de tekstwolkjes vertellen ze een episode uit het leven van sergeant R., een Amerikaanse militair die diende in Irak. Hij kwam naast haar zitten op een vlucht van Parijs naar de Verenigde Staten. Ge kleed in zijn camouflagepak. Hij kon het nauwelijks geloven: twee weken verlof had hij gewonnen in een loterij van het Amerikaanse leger. Hij mocht even naar huis, naar zijn vrouw en kindje. Penny
    • 19-08-2005Exit-constitutiegratisIrak, de grondwet en de Amerikaanse strategieJoeri Boom Irak is gespleten langs talloze lijnen. Dat blijkt eens te meer nu er een grondwet moet worden opgesteld. Ondertussen werken de Amerikanen aan hun exit-strategie.Maandagavond, 21.45 uur. Het Iraakse voorlopige parlement heeft zojuist unaniem besloten dat de deadline voor het presenteren van een grondwetsvoorstel met zeven dagen wordt uitgesteld. De limiet daarvoor, vastgelegd in de interim-grondwet die onder toeziend oog van de Amerikaanse bezettingsautoriteiten werd uitgevaardigd per maart 2004, lag op maandag middernacht Iraakse tijd (22.00 uur Nederlandse tijd). President Jalal Talabani hield het dan ook kort. Zijn toespraak tot het parlement duurde drie minuten. Daarna werd razendsnel gestemd voor uitstel van de presentatie van het grondwetsontwerp. «We zijn ontkomen aan een ramp. Ik durf me bijna niet voor te stellen wat er zou zijn gebeurd als we nu opnieuw verkiezingen hadden moeten houden», zegt Issam al-Khafaji. De rebellen heersen als nooit tevoren. Door aanslagen komen in Irak dagelijks meer
    • 24-06-2005Irak: ook een Europese zaakgratisH.J.A. HoflandH.J.A. Hofland
    • 28-01-2005Kom maar opgratisKom maar op. Het verzet in Irak groeit met de dag JOERI BOOM De omvang van het verzet in Irak groeit met de dag en de middelen die het verzet hanteert worden steeds effectiever. Amerikaanse inlichtingendiensten hebben nauwelijks nog een beeld van het rebellenlandschap.BAGDAD, november 2003 – In een zwaarbewaakt complex in het hart van de Iraakse hoofdstad huist de afdeling mensenrechten van de Voorlopige Autoriteit, geleid door de Amerikanen. De afdeling bestaat uit twee personen. Een vloeiend Arabisch sprekende Amerikaan van begin dertig en een al even jonge vrouw van Tsjechische afkomst. Het is november 2003. Saddam Hoessein is nog voortvluchtig. De vrouw vertelt dat het de Irakezen zelf zijn die zich verenigen om mensenrechtenschendingen te onderzoeken. Wij voorzien hen van de middelen daartoe, vult de man aan. Hoe dat gaat? Een groep Irakezen doet een officieel verzoek dat aan allerhande eisen moet voldoen. In de Hoogste Regionen wordt vervolgens beslist hoeveel geld men krijgt. Maar de laatste tijd zijn de betalingen
    • 03-12-2004«Het verzet kent zelfs onze popmuziek»gratisCineast Sean Langan over de strijd in IrakKoen KleijnDe Britse journalist Sean Langan was in zijn eentje met een videocamera in Irak. Anders dan de doorsnee tv-ploeg nam hij de tijd om in contact te komen met beide partijen in het conflict.In schril contrast met de officiële oorlogsverslaggeving in Irak staat het werk van de Britse journalist Sean Langan, die er een gewoonte van maakt maandenlang in z’n dooie eentje in probleem gebieden te verblijven. Hij legt zijn ervaringen discreet op video vast, zonder hulp van een cameraman, geluidsman of producer. Dat maakt hem mobiel, goedkoop en flexibel. Vertrouwend op zijn innemende persoonlijkheid en zijn naïviteit verbleef Langan in 1997 zes maanden in Kasjmir, op zoek naar de ontvoerders van vijf westerse toeristen. Daarna reisde hij voor Langan behind the Lines van Afghanistan naar Beiroet en in 2003 van Argen tinië naar Mexico. In november 2003, zes maanden nadat president Bush had verklaard dat de overwinning was behaald,
    • 26-06-2004Taliban-staatje in wordinggratisReportage Falluja, IrakGert van Langendonck De «stad der moskeeën» mag dan met de hulp van God bevrijd zijn van de Amerikanen, maar in het Iraakse Fallujah heeft zelfs de moskee niets meer te zeggen over de moedjahedien. FALLUJAH — Heeft uw krant banden met de CIA? En wat is uw mening over het zionisme? Het zijn de twee vragen die de journalist krijgt voorgeschoteld wanneer hij zich aanmeldt bij de Al-Hadrah Al-Muhammadiya-moskee in Fallujah. «U moet begrijpen dat wij wantrouwig zijn», zegt sjeik Taglub Abdulkader al-Alussi, de nummer 2 van de moskee. «We weten dat de Amerikanen alle mogelijke middelen gebruiken om spionnen binnen te smokkelen.» De Al-Hadrah-moskee was het zenuw centrum van het verzet tijdens het beleg van Fallujah in april, toen meer dan zevenhonderd Irakezen werden gedood. Het was in het bureau van sjeik Al-Alussi dat de eerste onderhandelingen werden gevoerd over het beëindigen van dat beleg; onderhandelingen die eind april uitmondden in
    • 13-03-2004Irak: het grote liegengratisEen jaar laterJoeri BoomBush en Blair schuiven de schuld voor de vals gemotiveerde oorlog tegen Irak van zich af door hun inlichtingendiensten te onderzoeken. Nederland onderzoekt intussen niets. «In het inlichtingenwerk bestaat een onvergeeflijke zonde: het bereiden van inlichtingen volgens het recept van de hoge politiek. Er zijn overvloedige aanwijzingen dat dit gebeurd is ten aanzien van Irak. Wat niet helemaal duidelijk is, is wie de koks zijn en waarvandaan ze werken. Bevinden hun keukens zich slechts in het Pentagon, de Nationale Veiligheidsraad en het kantoor van de vice-president?» Deze bittere Amerikaanse kritiek is niet afkomstig van de gebruikelijke antibushiaanse tegenstanders van de Irak-oorlog. Het is een groep gepensioneerde CIA’ers die aan de alarmbel trekt. Ze noemen zich VIPS (Veteran Intelligence Professionals for Sanity) en hun voorman is de Republikein Ray McGovern, die 27 jaar als analist voor de CIA werkte en de dagelijkse briefings verzorgde voor George Bush de Oudere. Respectabele heren
    • 20-12-2003«Moedermelk is hier vermengd met angst»gratisBagdad na de arrestatieJoeri BoomHet regime van Saddam Hoessein heeft er bij de bevolking zo ingehakt dat de angst na zijn arrestatie niet snel zal verdwijnen. «Er zijn na de oorlog veel zorgen bij gekomen.» Een reportage. BAGDAD — «Van mij mocht hij terug komen», schreeuwt een man op de markt in de wijk Shoaka. «We willen elektriciteit, we willen werk, we willen benzine, het Iraakse volk is niet blij!» Om hem heen klinken schoten. Het is vreugdevuur. Het is zondag. Zojuist is bekend geworden dat de avond tevoren Amerikaanse troepen Saddam Hoessein hebben gepakt. De schreeuwende man is het levende bewijs van de herwonnen vrijheid in Irak. Onder Saddam Hoessein zou hij niet lang na een protest tegen de heersende macht het dode bewijs zijn geweest van onderdrukking. Het regime vermoordde tussen de drie- en vierhonderdduizend mensen. Toch weigert de man zijn naam te zeggen. Misschien wel zo verstandig. Omstanders luisteren met donkere
    • 18-10-2003Op strafexpeditie in IrakgratisOp patrouille met de AmerikanenGert van LangendonckMet uiteenlopende middelen, variërend van een Sinterklaas-aanpak tot psychologische operaties met een hoog schoonmaakgehalte, proberen de Amerikaanse troepen vat te krijgen op de sterk verdeelde Irakezen. Maar er is geen blauwdruk; iedereen doet maar wat. BAGDAD — Het kleine stenen huisje met het dak van stro is geen partij voor het Amerikaanse M113-pantservoertuig. Met een geweldig gekraak gaat het winkeltje van Mohamed al-Asawari tegen de vlakte. De Amerikaanse soldaten bovenop het pantservoertuig hebben er het grootste plezier in; sommigen onder hen maken souvenirfoto’s. De Iraakse omstanders staan er een beetje gelaten naar te kijken. Mohamed al-Asawari heeft pech gehad vandaag. De Amerikanen hadden net besloten dat ze hem nog maar eens het voordeel van de twijfel zouden gunnen toen hij zei dat die pro- Saddam-graffiti op zijn gevel echt niet van hem was. Maar toen was Hiwa, de Koerdische tolk van de Amerikanen, nog even binnen gaan kijken. Hij had
    • 31-05-2003Onmacht in BagdadgratisVoor de Amerikanen begint de tijd te dringenMichiel LeezenbergVoor de Amerikanen begint de tijd te dringen. Hoe langer het machtsvacuüm in Irak aanhoudt, hoe groter de kans dat personen en groeperingen die Washington onwelgevallig zijn hun positie versterken. Eindelijk hebben de Amerikanen een VN-mandaat voor hun actie tegen Irak. Op 22 mei nam de Veiligheidsraad resolutie 1483 aan die Amerika en het Verenigd Koninkrijk de status geeft van bezettingsmacht, en aan deze macht het legitieme gezag over de besteding van Iraks olie-inkomsten toekent totdat er een internationaal erkende Iraakse regering is gevormd. De sancties tegen Irak (die sinds 1990 van kracht waren) worden nu opgeheven zonder dat de VN-wapeninspecties worden hervat, laat staan afgerond. Diverse vertegenwoordigers van wat nog altijd de Iraakse oppositie wordt genoemd zijn danig ontevreden over deze resolutie, die ze als een verdere — en duurzame — ondermijning van de Iraakse soevereiniteit beschouwen. Met name het feit dat de Brits-Amerikaanse bezetting niet aan een strikte
    • 15-03-2003Democratie uit het bommenluikgratisAchter de schermen bij de Amerikaanse denktank PNACJoeri BoomNeemt de wereld «our way of life» niet goedschiks aan, dan zal dat helaas kwaadschiks moeten, zo vindt de invloedrijke Amerikaanse denktank PNAC. Dit ongegeneerde superioriteitsdenken valt zeer in de smaak bij de huidige Amerikaanse leiders. Plus: een interview met PNAC-directeur Gary Schmitt. «Wij zijn bereid een wereldwijde politietaak op ons te nemen. Dat is niet alléén altruïstisch.» «Er kan een nieuwe Amerikaanse Eeuw aanbreken, een nieuw Amerikaans Millennium zelfs. Maar dat begint pas bij de mogelijkheid alles te beschermen wat we hebben gecreëerd, alles wat wij op waarde schatten.» Aldus sprak General Dynamics-baas Nicholas D. Chabraja voor de Economische Club in Washington op 14 oktober 1999. Chabraja’s bedrijf — dat de slogan «Strength at your side» hanteert — was tot 1990 de grootste wapenproducent voor de Amerikaanse overheid. Chabraja sprak over het schandalige Amerikaanse defensiebeleid. Na elke grote oorlog bezuinigde de politiek met grote gretigheid op de krijgsmacht. Daaraan
    • 03-02-2010Flinterdun is dik genoeggratisHet rapport-DavidsJOERI BOOmNa grondige lezing blijkt de inhoud van het rapport-Davids nog harder dan de conclusies, die al leidden tot politiek tumult. Nederland negeerde het volkenrecht en werd door een stel ambtenaren van Buitenlandse Zaken de illegale Irakoorlog in geloodst. DENK DE GEUREN, de interieurs en de gezichtsuitdrukkingen erbij en het rapport-Davids wordt fascinerende literatuur. Het is uitstekend geschreven. De onderzoekers citeren spaarzaam maar net op de juiste momenten uit gesprekken die ze voerden met hoofdrolspelers. Ook putten ze geregeld uit de notulen van de ministerraad en informatie van inlichtingendiensten, bronnen die normaal gesproken geheim zijn. De tekst biedt helderheid in taaie juridische kwesties en schetst een loepzuiver beeld van de internationale verhoudingen. Maar bovenal biedt het onderzoek een zeldzame blik in de gesloten wereld van de buitenlandpolitiek en de onmacht van onze gekozen politici.De regering zal binnenkort komen met een inhoudelijke beoordeling van het rapport. Dat zal slikken worden, want32 reacties
    • 13-01-2010Grote hoeveelheden wapens via Nederland naar IrakgratisOorlogscentrum Capelle aan den IJsselMARTIN BROEKNederland is een onmisbare logistieke schakel in elke Amerikaanse oorlogsvoorbereiding. Ook tijdens de Irak-oorlog. Daarover informeerde de regering het parlement niet juist, concludeert de commissie-Davids. In het Irak-onderzoek vergat men echter de geheime verdragen. ER WAS NIET veel voor nodig. Nederland verleende de Verenigde Staten bijna terloops toestemming voor het gebruik van het luchtruim en voor militair vervoer door Nederland, 'ten behoeve van een mogelijk militair optreden voor het geval Irak niet of onvoldoende meewerkt aan de uitvoering van resolutie 1441 van de VN-Veiligheidsraad', zoals de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie 6 december 2002 in een brief aan de Tweede Kamer schreven. Op grond hiervan zijn troepen en materieel door Nederland richting Irak verplaatst.In het rapport geeft Davids een uitgebreid feitelijk en chronologisch relaas, met op enkele plaatsen commentaar over deze transporten. Volgens Davids waren er geen concrete juridische verplichtingen om daaraan mee te werken. 'Het paste echter2 reacties
    • 11-02-2009Onafhankelijkheid van de commissie-DavidsgratisVechten tegen de doofpotJOERI BOOMMinisters van staat als leden van de commissie, de suggestie van een deadline: premier Balkenende probeert bij voorbaat de onafhankelijke Irak-commissie te beïnvloeden. ‘Davids moet de rug recht houden.’ VICE-PREMIER WOUTER BOS afgelopen donderdag op zijn weblog: ‘Ik schrok van de buitengewoon denigrerende manier waarop gesproken werd over een onafhankelijk onderzoek, geleid door een oud-president van de Hoge Raad en bemenst met Ministers van Staat. Als zo’n bemensing niet meer garant staat voor onafhankelijkheid en gezag, wat dan nog wel?’ Drie dagen eerder had premier Jan Peter Balkenende verkondigd dat oud-opperrechter Willibrord Davids had ingestemd met zijn verzoek om een commissie te formeren die de besluitvorming over de Nederlandse politieke steun aan de Amerikaans-Britse Irakoorlog zal onderzoeken.De laatste tijd groeide de druk op de premier. Hij werd bedolven onder vragen van de Eerste en Tweede Kamer en in partijen die eerst niets voor een onderzoek voelden, zoals de VVD, gingen2 reacties
    • 28-11-2008‘Het is verslavend werk’gratisGESPREK MET DRIE OORLOGSVERSLAGGEVERSRUTGER VAN DER HOEVENZe deden in Afghanistan en Irak verslag van de oorlogen en schreven er ieder een boek over, met een gedeeld doel: mensen de waarheid tonen. Een gesprek over oorlogsjournalistiek met New York Times-journalist Dexter Filkins en televisieverslaggevers Tom Kleijn en Peter ter Velde.DE OORLOG IN AFGHANISTAN gaat het achtste jaar in, die in Irak het zesde; de verslaggevers beginnen nu terug te kijken op de grootste oorlogen die westerse legers de afgelopen decennia hebben gevoerd. Deze maand verschenen in Nederland drie boeken over beide oorlogen, van New York Times-redacteur Dexter Filkins en van de televisiejournalisten Tom Kleijn (Nova) en Peter ter Velde (NOS). Op verzoek van De Groene Amsterdammer kwamen zij samen om te spreken over nut, doel en resultaat van de oorlogsverslaggeving in Irak en Afghanistan.Filkins schreef zijn eerste reportage over Afghanistan al tien jaar geleden en versloeg ook vanaf de eerste invasiedag de oorlog in Irak. Hij zou
    • 25-07-2008‘Irak is gedesintegreerd’INTERVIEW MET PATRICK COCKBURNCHAMS EDDINE ZAOUGUIDe westerse pers stelt Moqtada al-Sadr vaak voor als een geestelijke gangster met een beperkte intelligentie. Schrijver Patrick Cockburn werpt een heel ander licht op een van de sleutelfiguren van het nieuwe Irak.WEINIG JOURNALISTEN WAGEN zich nog in het Iraakse inferno. Kidnappingen, koelbloedige executies en onverwachte bomexplosies maken het voor correspondenten steeds minder aantrekkelijk om eropuit te trekken. Ze blijven liever achter de zwaarbewaakte muren van de Groene Zone en proberen van daaruit verslag uit te brengen. Maar voor Patrick Cockburn, die al sinds 1977 het land intensief bezoekt, verhoudt de Groene Zone zich tot de rest van Irak als een safaripark tot de echte jungle. Zonder gewapend escorte en met gevaar voor eigen leven reist hij het land rond om te kijken hoe het er nu, na vijf jaar burgeroorlog, bij ligt.In Cockburns vorige boek The Occupation: War and Resistance in Iraq (Verso, 2006) beschreef hij, gebaseerd op eigen
    • 19-03-2008Wat wil Syrië?gratisSyrië ontspringt de dans Joost de VriesIn 2003 hadden de Amerikaanse neoconservatieven Syrië in hun vizier voor een volgende regime change. Dat dat er nooit van gekomen is ligt aan de manoeuvres van de Syrische heerser Bashar al-Assad. Een kleine herwaardering van zijn politieke talent is op zijn plaats.In september vorig jaar werd de Amerikaanse onderzoeksjournalist Seymour Hersh aangesproken door een anonieme bron die hem een smeuïg verhaal beloofde. Een paar dagen daarvoor had de Israëlische luchtmacht een locatie in Syrië, ergens aan de oever van de Eufraat, iets boven de grens met Irak, gebombardeerd. Het precieze doelwit werd niet vermeld. Tel Aviv en Washington D.C. weigerden elk commentaar. De media speculeerden heftig; een militair complex zou gebombardeerd zijn, een radarinstallatie, een opslagplaats voor biologische of chemische wapens, of de bouwplaats van wat misschien een nucleaire reactor zou kunnen zijn. De anonieme bron was gelieerd aan de Israëlische veiligheidsdienst en bood Hersh de perfecte bevestiging van
    • 19-03-2008‘Irak’ ziekt doorgratisNederland over IrakAukje van RoesselVijf jaar geleden verleende het demissionaire kabinet-Balkenende I politieke steun aan de inval in Irak. Tot nu toe is er geen parlementair onderzoek geweest naar de precieze gang van zaken rondom die steunverlening. Een reconstructie in citaten.‘We hebben alles gedaan om een oorlog te voorkomen. Pas toen de onderhandelingen waren vastgelopen, heb ik de oorlogsvorsten opgeroepen. Het Westen laat zich niet beledigen.’ (Uitspraak van Menelaos, in het toneelstuk Odysseus, zoals gespeeld door de Haagse Toneelgroep De Appel)   ‘Mijnheer de voorzitter. De wereld staat aan de vooravond van een oorlog die niemand heeft gewild.’   Zo begint minister-president Jan Peter Balkenende vijf jaar geleden, op 18 maart 2003, in de Tweede Kamer het debat over de oorlog in Irak. Binnen 48 uur zullen de Amerikanen en Britten het Irak van Saddam Hoessein binnenvallen, om anderhalve maand later, op 1 mei, bij monde van president Bush van de Verenigde Staten de
    • 24-05-2007Na Van Anraat de staatgratisGifgas voor Irak (2)Joeri BoomVorige week berichtte dit blad over de rol van Economische Zaken en toenmalig staatssecretaris Bolkestein bij de levering van grondstoffen voor chemische wapens aan Irak in 1980-1988. Moeten Bolkestein en zijn ambtenaren worden vervolgd?AL IN 1982 wist de Nederlandse overheid dat Irak gifgas gebruikte. Uit onderzoek van Campagne tegen Wapenhandel en het VPRO-radioprogramma Argos bleek dat de Nederlandse overheid rijkelijk laat, in 1984, een deel van de chemicaliën die als grondstoffen voor strijdgassen konden dienen vergunningplichtig maakte, zodat levering aan Irak voorkomen kon worden. Pas na een waarschuwing van de Amerikanen twee jaar later wilde Buitenlandse Zaken de export van 21 stoffen, geselecteerd door een chemisch expert, verbieden. Economische Zaken (EZ), onder leiding van staatssecretaris Bolkestein, probeerde dat te verhinderen en slaagde daar deels in. Uiteindelijk kon de export van slechts elf gifgaschemicaliën aan banden worden gelegd.Frans van Anraat werd vorige week door het Haagse Gerechtshof veroordeeld tot zeventien jaar
    • 13-04-2007Explosief materiaal (complete versie)gratisIrak-debatJoeri Boom..........................................................................................................................................correctie: In het weekblad is het artikel ‘Explosief materiaal’ van Joeri Boom slechts voor tweederde afgedrukt. Het volledige artikel in de originele opmaak kunt u downloaden via deze link: http://www.groene.nl/modules/pdf/Irak_lowres.pdf ..........................................................................................................................................De regering wijst een onderzoek naar de Nederlandse deelname aan de oorlog in Irak af. De bevolking wil zo’n onderzoek wél. Drie elementen moeten daarin een rol spelen: de rechtmatigheid van de oorlog, de manipulatie van de gegevens over massavernietigingswapens en het politieke of militaire karakter van de Nederlandse steun.Vorige week woensdag vergaderde de Tweede Kamer voor de tiende keer over de kwestie-Irak. Nederland gaf politieke steun aan de Amerikaans-Britse oorlog tegen Saddam Hoessein. Die steun is omstreden. Er zijn geen massavernietigingswapens gevonden, Irak staat in brand en er komt steeds meer bewijs voor manipulatie door hoge Amerikaanse en Britse regeringsfunctionarissen. Er is inmiddels een wirwar van onthullingen, verdachtmakingen en onderzoeken over hoe de Amerikaanse invasie van Irak werd voorgekookt
    • 12-01-2007De nieuwe koersgratisH.J.A. HoflandH.J.A. Hofland
    • 10-11-2006Referendum over IrakgratisH.J.A. HoflandH.J.A. Hofland
    • 22-09-2006‘Ik wou dat het allemaal werkte’gratisInterview met Thomas FriedmanJeroen SchuitenThomas Friedman, begin jaren tachtig correspondent in Beiroet, is nu de invloedrijkste journalist van Amerika. Zijn motto voor het Midden-Oosten is: ‘Give war a chance’. Maar de twijfel slaat toe.NA HET STAAKT-HET-VUREN tussen Israël en Hezbollah ging schrijver en journalist Thomas Friedman naar Libanon, Israël en Syrië om poolshoogte te nemen. Friedman is geen vreemdeling in deze woestijn. Begin jaren tachtig, tijdens de Libanese burgeroorlog, was hij correspondent van The New York Times in Beiroet. Zijn stukken schreef hij met regelmaat in zijn badkamer, die dienst deed als schuilkelder. Hij won er een Pulitzerprijs mee. In die jaren streken ook Amerikaanse mariniers neer in Beiroet om er vrede af te dwingen. ‘Goede, melkwitte jongens die verzeild raakten in een gepassioneerd conflict, waarvan ze de achtergrond niet kenden en de bezieling niet begrepen’, schreef Friedman in de bestseller From Beirut to Jerusalem. Maar twee jaar na hun komst streken ze op
    • 04-08-2006Europa’s laatste plan voor het Midden-OostengratisEuropa's mislukte plannenRutger van der HoevenHet laatste Europese plan voor het Midden-Oosten dateert van precies vijftig jaar terug. Het was allemaal zo anders bedoeld, toen Frankrijk en Engeland een regio ontwierpen die de meest instabiele ter wereld werd.Zoals zo vaak de afgelopen decennia staat Europa werkeloos toe te kijken bij een crisis in het Midden-Oosten. Terwijl zelfs de kledingkeuze van Condoleezza Rice wordt geïnterpreteerd op politieke bedoeling, staan wereldleiders als Chirac en Blair buitenspel. Nog niet zo lang geleden verdeelden hun voorgangers het Midden-Oosten onder elkaar en ontwierpen een regio die, eenmaal onder de Europese vleugels vandaan, ’s werelds instabielste zou blijken te zijn. De wortels van de spanningen, rivaliteiten en oorlogen van het heden liggen vaak in de korte periode die vooraf ging aan het laatste Europese plan voor het Midden-Oosten. Precies vijftig jaar geleden bleek de Europese rol in het Midden-Oosten uitgespeeld, toen de Egyptische president Nasser het Suezkanaal nationaliseerde en daarmee de
    • 07-04-2006«Het huidige politieke beleid produceert jihadstrijders»gratisINTERVIEW: LORETTA NAPOLEONICECILE LANDMANDe Italiaanse econome Loretta Napoleoni publiceerde drie jaar geleden een bestseller over de financiering van terreur. Nu doet ze opnieuw van zich spreken met een boek over meesterterrorist Al-Zarqawi in Irak. «Er is een groot verschil tussen de zelfmoordactivisten en Al-Zarqawi. Hij creëerde zich een toekomst; zij vinden slechts de dood.»Ik reconstrueerde Al-Zarqawi’s leven stukje bij beetje, en trad zo in de sporen van de evolutie van de jihadistenbeweging, de beweging van moslimfundamentalisten», vertelt Loretta Napoleoni: «Het beeld dat zo ontstond is bizar. Al-Zarqawi is het product van twee vijanden. Namelijk de nieuwe anti-imperialistische ideologie het ‹Al-Qaedisme›, geproduceerd uit de as van al-Qaeda en de Taliban. De andere vijand is het Westen.»   De beruchtste terrorist van deze tijd dook voor het eerst op in een toespraak van de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell, op 5 februari 2003 in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. In die
    • 03-03-2006De contouren van een burgeroorloggratisIrak, verscheurd door Amerika, kan alleen door Amerika gered wordenJoeri BoomNa de vernietiging vorige week van het sjiïtische heiligdom de Gouden Moskee escaleerde in Irak het geweld. Het land is gespleten langs talloze lijnen die door het te lang uitblijven van een effectief staatsapparaat breuklijnen zijn geworden.  «Het was er altijd», vertelt een Irakees van middelbare leeftijd die spreekt over zijn jeugd: «Iedereen wist wat de ander was. Als hij in een soennitisch huis was geweest, spoelde de sjiïtische bezoeker zijn mond. Als je als sjiïet een nare droom had gehad, zei je dat het kwam omdat je had gegeten bij een jood of een soenniet.» In zijn jeugd kwamen ze veel voor: gemengde huwelijken. Die tijd is voorbij. In 2002 werd in Bagdad nog vijf procent van alle huwelijken geregistreerd als gemengd. In 2005 was het percentage gereduceerd tot bijna nul.Sinds de Amerikaanse invasie van maart 2003 is Irak speelbal geworden van sektarisch geweld. Koerden en sjiïeten houden er talloze
    • 02-09-2005Profiel: Ayatolla Abdel Aziz al-HakimgratisKeizer van Zuid-IrakJoeri BoomAyatollah Abdel Aziz al-Hakim, leider van de sterkste sjiïtische partij in Irak, laat steeds vaker zijn ware gezicht zien.«Hoe meer verdeeldheid er is in het sjiïtische kamp, des te meer trekt Abdel Aziz al-Hakim naar Iran», zegt Issam al-Khafaji. «Het lijkt alsof hij de keizer van het zuiden wil worden. Hij weet dat zijn partij niet zo sterk uit de verkiezingen zal komen als nu, dus stelt hij zijn positie veilig.» Khafaji, een politiek- econoom die vluchtte voor Saddam Hoessein, was adviseur van de Amerikanen in Irak, maar haakte gedesillusioneerd af. De Amerikanen trokken hun eigen lijn en legden adviezen van ervaren Irakezen naast zich neer. Nu ziet hij gebeuren waar hij voor waarschuwde: sektaris me begint in zijn land de overhand te krijgen. «Ik heb veel contact met sjiïeten in Irak. Er zijn er heel veel die teleurgesteld zijn in de sjiïtische alliantie. Ze zien de macht van de
    • 15-07-2005het terroristisch initiatiefgratisH.J.A. HoflandH.J.A. Hofland
    • 18-02-2005Bewind zonder tulbandengratisSjiïtisch Irak zal geen theocratie wordenDavid DanishHet nieuwe Irak zal net als Iran worden geleid door sjiïeten. Maar anders dan in Iran streven de toekomstige sjiïtische leiders van Irak geen theocratische staat na.Afgelopen zondag werden de voorlopige resultaten van de Iraakse parlementsverkiezingen bekendgemaakt. De sjiïtische Verenigde Iraakse Alliantie kreeg 48,2 procent van de stemmen, de samenwerkende Koerdische partijen uit Noord-Irak 25,6 procent. De seculiere sjiïtische premier Ayad Alawi haalde 13,8 procent van de stemmen binnen. Al zullen ze moeten samenwerken met de Koerden, de sjiïeten zullen veruit de belangrijkste macht zijn in het 275 leden tellende parlement. De soennieten die twintig procent van de bevolking uitmaken en onder Saddam Hoessein het bestuur domineerden, boycotten de verkiezingen. Het ziet ernaar uit dat er slechts één soennitische partij in het parlement komt, met vijf zetels. De toonaangevende sjiïtische geestelijke ayatollah al-Sistani en de ayatollahs die hem volgen, beweren dat ze niet van plan zijn Irak in te richten
    • 10-12-2004«Er is geen Amerikaans wereldrijk»gratisInterview met Paul WolfowitzRadek Sikorski
    • 03-07-2004Dilemma’s na de overdrachtgratisH.J.A. HoflandH.J.A. Hofland
    • 20-03-2004De sleutel tot de Irak-oorloggratisDe geheimen van wapeninspecteur Hans BlixJoeri BoomIn zijn boek ‹Disarming Iraq› beschuldigt Hans Blix, hoofd van de wapeninspecteurs in Irak, Amerika van vals spel. De Veiligheidsraad werd misbruikt om de wereld achter een Amerikaanse oorlog te krijgen, die werd gevoerd om oneigenlijke redenen. De man met de sleutel tot de oorlog in handen geeft openheid van zaken. Als ze me maar niet herkennen, dacht hij. Het was februari 2003 en hij was even een pak melk gaan kopen. Vlak bij zijn appartement in Manhattan raakte hij verzeild in een demonstratie tegen de dreigende Irak-oorlog. Hij zag al voor zich hoe ze hem juichend als anti-oorlogsmascotte zouden meevoeren. Maar niemand keek naar hem om. Hans Blix, de even onopvallende als onkreukbare Zweedse diplomaat, heeft nog een aandenken aan de muur hangen: een poster met de leuze Blix — not bombs! Maar al schrijft hij het niet met zoveel woorden, hij lijkt niet echt naar die tijd terug
    • 10-01-2004Ballet in BagdadgratisEr klinkt weer muziekJoeri BoomIn Bagdad staat de School voor Muziek en Ballet. Veel Irakezen zien de school als een westers bastion. Intussen fungeert het aan de opleiding gelieerde Nationaal Symfonieorkest als Amerikaans propagandamiddel. Maar er klinkt weer muziek.BAGDAD — Drie jongetjes van een jaar of acht huppelen vrolijk in het rond op pianomuziek. Ze dragen witte shirtjes en strakke zwarte dansbroeken en kopiëren zo goed en zo kwaad als het gaat de vloeiende bewegingen van enkele meisjes die een paar jaar ouder zijn. Ze blijven zo ver mogelijk uit de buurt van de balletlerares, een stevige dame met roodgeverfd haar en hooggehakte schoentjes. Dat stoort haar niet. In haar klas van zo’n vijftien leerlingen gaat het haar om de gevorderde meisjes die inmiddels dansen als trotse jonge vrouwen. Ze kijkt streng en corrigeert steeds hun houding. De drie jongetjes doen intussen verwoede pogingen een rekoefening uit te voeren aan een van de rekstokken
    • 13-12-2003Sjeiks eisen de machtgratisReportage van onze man in BagdadJoeri Boom«Als de Amerikanen Irak helpen, is hun aanwezigheid hier prima. Zijn ze uit op onze olie, dan zullen ze de stammen op hun weg vinden.» Een interview met sjeik Mubarak, president van tweeduizend Iraakse stamhoofden.BAGDAD — In een villa aan de Tigris, die eens toebehoorde aan een neef van Saddam Hoessein, wemelt het van de mannen gehuld in lange gewaden en getooid met de ougal, de traditionele Arabische sjaalhoofddoek. Er lopen ook enkele stamhoofden rond in Koerdische dracht en een paar mannen in pak, christelijke stamhoofden, zo blijkt. Ze bewegen zich statig. Sommigen dragen donkere brillen, een enkeling is niet al te best geschoren. De gewaden zijn soms tot op de draad versleten. Bij anderen laten de zacht zoevende jurken opeens een glimp zien van afgetrapt schoeisel en haveloze kostuums. Ze houden graag de schijn op, deze sjeiks, maar breed hebben ze het niet. Het zijn er enkele tientallen en
    • 02-08-2003De werkelijke casus belligratisDe Kamer maakt zich op voor de kwestie-IrakJoeri BoomNa 25 augustus kan het flink spannend worden in Den Haag. De Tweede Kamer is dan terug van zomerreces, en zal van bewindslieden meer helderheid eisen rondom de steun aan de Amerikaans-Britse veldtocht tegen Irak. Weg met de vage begrippen en cryptische omschrijvingen.«Kom mij niet aan met verhalen dat de Nederlandse regering haar positie heeft bepaald op grond van welk inlichtingenrapport dan ook. Kom mij niet aan met het verhaal dat de Nederlandse regering niet in één consequente, rechte lijn haar positie heeft bepaald, die uiteindelijk heeft geleid tot het geven van politieke steun aan de coalitie.» Jaap de Hoop Scheffer, minister van Buitenlandse Zaken, leek er flink de smoor in te hebben tijdens het Kamerdebat, eind juni, over de uitzending van Nederlandse mariniers naar Zuid-Irak. Vele uren spendeerde hij in de voorgaande maanden aan discussies over de legitimiteit van de Amerikaans-Britse veldtocht in Irak. Vóór de inval ging het
    • 05-04-2003Tijd is bloedgratisDe angst voor de stadsoorlogJoeri BoomEen stadsoorlog duurt altijd langer dan voorzien, eist meer verliezen dan gecalculeerd, levert altijd burgerslachtoffers op, en balanceert op het randje van het oorlogsrecht. Amerika vervolgt evenwel zijn opmars naar Bagdad.Elke generaal kent het werk van de briljante Chinese strateeg Sun Tzu. «Het slechtste wat je kunt doen, is een ommuurde stad belegeren», waarschuwde hij reeds vier eeuwen voor Christus. Zijn raad: vermijd een verdedigde stad als dat kan, al voel je je nog zo machtig. Een beleg kost veel tijd, en eindigt vaak desastreus. «De generaal die zijn irritatie niet meer in de hand heeft, zal zijn mannen laten aanvallen, rondzwermend als mieren, met als resultaat dat een derde van zijn mannen zal sneuvelen, terwijl de stad niet is ingenomen.» Ongetwijfeld hoopten de Amerikaanse militaire planners dat de race door de Iraakse woes tijn niet zou eindigen in een stadsoorlog. Want daarin zijn vooral de Amerikanen, die het leeuwendeel
    • 08-02-2003Broeinest BagdadgratisIrak en het terrorismeJoeri BoomSaddam Hoessein en Osama bin Laden mogen dan nooit hebben samengewerkt, dat andere prominente terroristen vanuit Bagdad opereerden is minder moeilijk aan te tonen.«Bewijs bestaande uit inlichtingenmateriaal, geheime communicatie en verklaringen van mensen die nu gevangen zitten, onthult dat Saddam Hoessein terroristen helpt en beschermt, waaronder leden van al-Qaeda. In het geheim, zonder vingerafdrukken na te laten, zou hij terroristen een van zijn verborgen wapens kunnen verschaffen, of helpen ontwikkelen.» President Bush was duidelijk in zijn State of the Union-speech vorige week. Voor het front van het Amerikaanse volk, kritisch gevolgd door regeringsleiders overal ter wereld, beloofde de Amerikaanse president dat zijn minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, in de Veiligheidsraad «informatie en inlichtingen zal verschaffen over Iraks illegale wapenprogramma’s, zijn pogingen deze wapens te verbergen voor de inspecteurs en zijn banden met terroristische groepen». Hoewel de meeste aandacht uitgaat naar het aantonen van massavernietigingswapens in Hoesseins arsenalen, is voor
Meest_gelezen