Israël

Dossier_4
Sinds medio juli 2006 is het weer oorlog. Maar dit keer geen snelle oorlog. Anders dan in 1948, 1956, 1967 en 1973 is Israël nu niet in staat om zijn doelen snel te bereiken. Hoe langer dit duurt, des te meer zelfvertrouwen Hezbollah krijgt en status Iran verwerft. Een tijdelijke oplossing voor het nu al decennia durende conflict in het Midden-Oosten raakt zo uit het zicht. Om maar te zwijgen van een definitieve doorbraak waarmee alle partijen kunnen leven. In een speciaal dossier van De Groene Amsterdammer alle relevante artikelen over deze oorlog die de hele wereld kan raken. Inclusief het speciale nummer dat De Groene Amsterdammer al in 2002 uitbracht.
    • 04-08-2010'De strijd roept je op en dan kom je'gratisDie eeuwige religie IsraëlSIMONE KORKUSEen nieuwe beweging van met name religieuze joden strijdt zij aan zij met hun Palestijnse buren; tegen verdrijving en voor gerechtigheid. 'Mijn activisme ontstond dankzij mijn geloof; niet ondanks mijn geloof.' SHEIKH JERRACH, Oost-Jeruzalem - Het is vier uur op een vrijdagmiddag. De buitenthermometer bij het kruidenierswinkeltje van Tarik op de verlaten markt van Oost-Jeruzalem wijst 35˚C aan. Plotseling, alsof de dam van een stuwmeer doorbreekt, stroomt een grijze massa het plein op. Honderden mensen - gesluierde moslima's, mannen met lange baard en keppeltje en religieuze vrouwen met pothoeden druk pratend met jonge meisjes in onthullende T-shirts en jeans - lopen in een stille stoet van het plein naar het huis van dr. Nabil Nubani. Dit huis is sinds 1956 in het bezit van de Palestijnse familie en moet volgens een vonnis van het gerechtshof ontruimd worden om er joodse settlers te huisvesten. Er wordt niet geschreeuwd, de wegen worden
    • 03-02-2010'Ik ben geen zionist meer'De vredesmissie van Avraham BurgROB HARTMANSDe Israëlische schrijver en ex-politicus Avraham Burg profileert zich tot veler ontgoocheling als fel criticus van het hedendaagse Israël. 'De shoah wordt op kwalijke wijze geëxploiteerd.' AVRAHAM BURG (1955) werd geboren in het politieke en culturele establishment van de jonge staat Israël. Hij groeide op in de wijk Rechavia in Jeruzalem, waar hij de beroemde godsdienstfilosoof Martin Buber regelmatig langs zag schuifelen, de militair en politicus Mosje Dajan zijn overbuurman was en de schrijver en Nobelprijswinnaar S.J. Agnon bij zijn ouders over de vloer kwam. Hij is de zoon van Josef Burg, een Duitse filosoof en rabbijn die in 1939 naar Palestina emigreerde, na de stichting van de staat Israël een van de leiders van de Nationale Religieuze Partij werd en van 1951 tot 1986 minister was in alle opeenvolgende kabinetten.Na als luitenant bij de parachutisten in het Israëlische leger te hebben gediend en een niet afgeronde studie sociale wetenschappen
    • 02-12-2009‘Ze willen de Palestijnse vlag boven Jeruzalem zien wapperen’gratisBenny Morris over de falende vredesonderhandelingen in IsraëlSIMONE KORKUSPresident Obama probeert het Israëlisch-Palestijns vredesproces uit het slop te halen. Tevergeefs, vindt de Israëlische historicus en journalist Benny Morris. Volgens hem hebben de Palestijnen ieder compromis afgewezen. ‘Hamas wil Israël politiek, religieus en cultureel vernietigen.' JERUZALEM – Toen de jonge Israëlische historicus en journalist van The Jerusalem Post Benny Morris begin jaren tachtig toegang kreeg tot nog ongepubliceerde geheime Palmach-documenten kwam hij tot de ontdekking dat de vlucht van honderdduizenden Palestijnen in 1948 niet uitsluitend het gevolg was van de oproepen van Arabische leiders. Hij stelde een serie gruwelijkheden – massamoorden, vernietigingen en verkrachtingen – vast die Israël had begaan. Samen met andere historici, zoals Ilan Pappe en Avi Shlaim, herschreef hij Israëls ontstaansgeschiedenis en werd de grondlegger van de groep ‘New Historians’.Morris werd in 1989 wereldberoemd met zijn eerste boek The Birth of the Palestinian Refugee Problem, 1947-1949, waarin hij in koele, messcherpe stijl aan de hand van
    • 07-10-2009Maatschappelijk verantwoord onderdrukkengratisHoogwerkers versus mensenrechten in IsraëlSIMONE KORKUSIn de joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever is een soort juridisch niemandsland ontstaan. Dat trekt bedrijven aan. Een Nederlandse firma is nauw betrokken bij het schenden van mensenrechten. ARIEL, WESTELIJKE JORDAANOEVER – Op de groene heuvels langs snelweg 5 op de Westelijke Jordaanoever ligt de joodse nederzetting Ariel. De rode pannendaken van de eengezinswoningen steken fel af tegen de azuurblauwe lucht. Dertig jaar geleden werd deze forensennederzetting, zo’n tien kilometer achter de afscheidingsmuur, uit de grond gestampt; zij telt nu twintigduizend settlers. Achter de ijzeren toegangspoort met een bewaker die zorgvuldig iedere bezoeker checkt – Palestijnen worden niet toegelaten – verrijst een comfortabele wereld met rustige langgerekte asfaltwegen, supermarkten, scholen, woonblokken – keurig vierkant met speelpleinen voor de kinderen en parkeerhavens voor ouders – een zwembad en een universiteit. De werkstad Tel Aviv is slechts vijftien autominuten verwijderd en de prijzen van huizen zijn redelijk. Voor wie zijn werkkring11 reacties
    • 20-02-2009Interview met Sari NusseibehgratisDe massa hunkert naar haat, vergelding, bloedvergietenSIMONE KORKUSDe Gaza-oorlog heeft geleid tot radicalisering. Dat blijkt uit de uitslag van de Israëlische parlementsverkiezingen. De Palestijnse filosoof Sari Nusseibeh vreest voor de toekomst. ‘In Israël zie ik de ineenstorting van het vredesfront, van de gematigde politiek.’DE PALESTIJNSE FILOSOOF Sari Nusseibeh ontvangt in zijn stijlvolle studeerkamer in de Al Quds universiteit, waaraan hij als rector magnificus is verbonden. We zijn in Beit Hanina, een Palestijns stadje in Israël, platgedrukt tussen de expanderende stad Jeruzalem en de afscheidingsmuur. Er is een donkere olijfgaard, een ideale omgeving voor dromers en denkers. Het onderwerp van zijn jarenlange aandacht bevindt zich als het ware achter die olijftuin en de muur, waar de Palestijnse gebieden en de bezetting beginnen.Nusseibeh is de architect van de tweestatenoplossing waarin een Palestijnse staat, gebaseerd op de grenzen van 1967, naast een Israëlische zal bestaan, maar volgens de Israëlische veiligheidsdienst ook ‘het strategisch brein’ achter de eerste intifada die in
    • 05-02-2009Obama’s IsraëlgratisHET MIDDEN-OOSTENBELEID VAN DE REGERING-OBAMAJOERI BOOMWelke Obama is de echte? De pro-Israëlische van de verkiezingen of de president die Israël onder druk wil zetten? Gezant George Mitchell weet het antwoord.‘IK ZAL EEN STANDVASTIGE betrokkenheid met Israëls veiligheid meenemen naar het Witte Huis. Ik zal ervoor zorgen dat Israël zich tegen elke dreiging kan verdedigen – van Gaza tot Teheran.’ Deze woorden sprak presidentskandidaat Barack Obama vorig jaar april op een bijeenkomst van AIPAC, het American Israel Public Affairs Committee: de befaamde Amerikaanse Israëllobby.Acht maanden later begon Israël zijn drie weken durende aanvallen op de dichtbevolkte Gazastrook, om Hamas mores te leren, dat raketten en mortieren afschoot op Zuid-Israël. Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid vielen er 1300 doden: 900 burgers, van wie 410 kinderen. De AIPAC-toespraak klonk niet als de toespraak van iemand die bereid is naar beide partijen in het conflict te luisteren, zoals Obama, inmiddels president, tot vervelens toe naar voren bracht tijdens
    • 21-01-2009WeegmomentgratisHoofdcommentaarAUKJE VAN ROESSEL
    • 14-01-2009Israël verwondt zichzelfgratisISRAËLS ONMOGELIJKE OORLOG TEGEN GAZA (2)URI AVNERYHet lijkt erop dat Israël bereid is de oorlog tegen Gaza te staken, omdat alle doelen zouden zijn bereikt. Maar, vraagt de Israëlische publicist en vredesactivist Uri Avnery zich af, wat zijn de gevolgen van deze oorlog op langere termijn?TEL AVIV – Bijna zeventig jaar geleden, tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd er een gruwelijke misdaad begaan in de stad Leningrad. Meer dan duizend dagen hield een bende extremisten onder de naam ‘Rode Leger’ miljoenen inwoners van die stad gegijzeld en dwong daarmee de Duitse Wehrmacht de stad in te trekken en terug te slaan. Voor Duitsland was er geen ander alternatief dan het beschieten en bombarderen van de bevolking en een totale blokkade waarvan honderdduizenden het slachtoffer werden. Enige tijd eerder was een soortgelijke misdaad begaan in Engeland. De bende van Churchill verschool zich onder de bevolking van Londen en misbruikte miljoenen burgers als een menselijk schild. De Duitsers zagen
    • 09-05-2008Gods landgratisDE LOBBY IN AMERIKA  PETER VERMAASIsraël heeft de onvoorwaardelijke steun van Amerikaanse ‘christen-zionisten’ en accepteert dankbaar alle hulp. Maar liberale joden in de VS zelf moeten er niets van hebben.SAN ANTONIO – De klaagmuur staat in Texas. Het natuurstenen bouwsel is zo’n acht meter lang en vier meter hoog en iemand met gevoel voor tuinarchitectuur heeft pal achter de muur drie smal toelopende cipressen geplant. ‘Pray for the peace of Jerusalem: they shall prosper that love thee’, luidt de tekst die in bronzen letters op de voorzijde van de muur bevestigd is. Psalm 122, vers 6 is dat. Net als in Israël zijn tussen de voegen opgerolde papiertjes en enveloppen met wensen gepropt. De replica is opgetrokken naast de entree van Cornerstone Church in een rustige buitenwijk van San Antonio, de op een na grootste stad van Texas. De hagelwitte megakerk, die oogt als een soort immense Griekse tempel van bordkarton, is het levenswerk van
    • 07-05-2008‘Ik wilde “ma nishtana” kunnen zeggen’gratisINTERVIEW MET JUDITH HERZBERG MAX ARIANJoods zijn heeft voor dichteres en toneelschrijfster Judith Herzberg alleen betekenis als het in connectie staat met Israël. Maar ze is nooit Israëlisch geworden. ‘Ik kan niet schrijven in die taal.’Zestig jaar Israël betekent voor Judith Herzberg, dichteres en toneelschrijfster, zestig jaar meeleven met een Joodse staat, waar haar vader Abel Herzberg al vurig in geloofde, waar haar broer en zuster al vóór 1948, toen de staat Israël werd uitgeroepen, naartoe gingen, waar haar zoon dienst nam in het leger en een neef op een zinloze manier sneuvelde. Tijdens de eerste Libanon-oorlog in 1981 nam Judith Herzberg het initiatief voor Vrienden van Vrede Nu in Nederland, op verzoek van mensen uit Israël. Ze zit vol kritiek op Israël en is toch blij dat het land bestaat. Israëliër is ze nooit geworden. ‘Dat praten over een identiteit vind ik alleen maar irritant’, zegt Herzberg, ‘want ik heb niet het gevoel dat
    • 07-05-2008De gazelle en de leeuwMythe en geschiedenis van IsraëlUri AvneryAls Israël een normale verhouding met zijn buurvolken wil ontwikkelen, dan moeten de Joden het verschil erkennen tussen religie en natie, tussen diaspora en staat.TEL AVIV – Elk jaar opnieuw verwonder ik me over de Seideravond, de unieke ceremonie die joden overal ter wereld ter gelegenheid van het joodse Paasfeest verenigt in de Joodse mythe van de Exodus uit Egypte. Seider verenigt de hele familie, en iedereen heeft er een rol in, van de eerbiedwaardige grootvader tot het kleinste kind. Het beroert alle zintuigen – zicht, gehoor, reuk, tast, smaak. De simplistische teksten van de Hagaddah, het boek dat hardop wordt voorgelezen; het symbolische eten, de vier glazen wijn, het samen zingen, de nauwkeurige herhaling van alle delen van het jaar – al die dingen laten bij kinderen een onuitwisbare herinnering na, die ze tot hun dood met zich zullen dragen, of ze gelovig zijn of niet. De warmte en
    • 28-09-2007‘Behandel Israël als gewoon land’gratisOmstreden publicatie over de IsraëllobbyPeter VermaasDe onvoorwaardelijke steun van de VS aan Israël doet geen van beide landen goed, betogen John Mearsheimer en Stephen Walt in een nu al omstreden boek.DALLAS – De politicologen John J. Mearsheimer en Stephen M. Walt weten dat ze zich op glad ijs begeven. Iedere bijeenkomst waar de auteurs van het boek De Israëllobby opdraven, begint dus met een paar disclaimers. ‘John en ik verwerpen elke samenzweringstheorie of suggestie van antisemitisme’, zegt Walt aan het begin van weer een debatavond, deze keer bij de World Affairs Council of Dallas voor een publiek van dames met parelkettingen en heren met Amerikaanse vlaggetjes op het revers. ‘De Israëllobby is een belangengroep, net als zoveel andere belangengroepen in de VS, en de meeste van de activiteiten van deze groep zijn zo Amerikaans als apple pie. We betwisten niet Israëls bestaansrecht of legitimiteit, we vinden zelfs dat de VS Israël altijd te hulp moeten
    • 08-01-2007Zilveren Camera 2007gratisJeroen Oerlemans wint eerste prijs in de categorie buitenlands nieuws voor de serie ‘Gevolgen van Israelische aanval op Libanese stad Tyrus.’Foto’s van deze serie zijn gepubliceerd in De Groene Amsterdammer van 28 juli 2006.
    • 15-09-2006‘Ik ben links, maar...’gratisLinks Israël en de Libanon-oorlog   Uri AvneryDat de oorlog in Libanon zo’n grote omvang kon aannemen was volgens Uri Avnery mede mogelijk door de goedkeuring van mensen als Amos Oz. Hoe kan het dat de ‘linksen’ hun mond hielden terwijl de gruwelen werden begaan?TEL AVIV – In een politiek cabaret zag ik eens een grappige sketch. Op het toneel stonden mensen te praten in onsamenhangende zinnetjes die allemaal eindigden op het woord ‘maar’. Bijvoorbeeld: ‘Sommige van mijn beste vrienden zijn joden, maar...’, ‘Ik heb niets tegen negers, maar...’, ‘Ik heb echt de pest aan racisme, maar...’ Ook tijdens de oorlog die Israël deze zomer voerde in Libanon hoorde ik vaak dergelijke zinsneden: ‘Ik ben links, maar...’ Deze woorden werden zonder uitzondering – werkelijk zonder uitzondering – gevolgd door een rechtse uitspraak. Het schijnt dat we in Israël een hele groep ‘Linksen-maar’ hebben die het ermee eens zijn dat Libanese dorpen worden vernietigd, dat Libanon in een
    • 18-08-2006De verloren oorloggratisHoofdcommentaarJoeri BoomHoofdcommentaarHet was een rechtvaardige oorlog, schreef Ha’aretz, een oorlog die de waarden van de vrije wereld verdedigde tegen de terreur van islamitische fundamentalisten. Volgens het doorgaans voorzichtig formulerende Israëlische dagblad was de strijd in Libanon boven elke morele kritiek verheven. Het was geen overlevingsoorlog, meende Ha’aretz, en geen grensoorlog, maar een oorlog uit naam van de democratie. De krant drukte dat laatste woord nog net niet met een hoofdletter af. Israëlische commentatoren, zelfs de ruimdenkenden onder hen, zoals die van Ha’aretz, zijn verstrikt geraakt in de taal van de oorlog tegen het terrorisme, die uitgaat van morele imperatieven. Wie in Zuid-Libanon en Beiroet de oorlog meemaakte, heeft echter niets bemerkt van enige vrijheidszin of rechtvaardigheid in de Israëlische bombardementen. Er werden woonwijken aangevallen, ambulances beschoten en vluchtelingencolonnes gebombardeerd. Bijna elfhonderd burgerdoden vielen er in Libanon. De rechtvaardige oorlog van Israël was niet alleen gericht tegen legitieme doelen – gewapende Hezbollah-strijders,
    • 11-08-2006Het nieuwe Midden-OostengratisRutger van der HoevenHet «nieuwe Midden-Oosten» waar de regering-Bush de barensweeën van ziet, kan er wel eens heel anders uitzien dan verwacht. Met het vastlopende Israëlische offensief tekent zich een spookbeeld af van een regio waarin elk aspect van de neoconservatieve strategie spectaculair mislukt. En daar hoeft niemand blij om te zijn.De strategie van Amerikaanse neoconservatieven voor het Midden-Oosten is een schitterende strategie. Ze streeft ernaar een regio – die nu tot ’s werelds armste, gewelddadigste, minst vrije en instabielste behoort – om te vormen tot een toonbeeld van voorspoed, vrijheid en geluk. Millenniumdoelen voor de regio zijn voor de ideologen van het Amerikaanse buitenlandse beleid te bescheiden: de armoede wat minder arm en de misère wat minder miserabel zijn voor Wolfowitz, Kristol en geestverwanten doelen waar de Verenigde Staten zich niet tevreden mee moeten stellen. De taak waar de neoconservatieven zich voor stellen is niet loos: het gaat in feite om het
    • 09-08-2006De opiniepagina van Ha’aretzgratis
    • 04-08-2006Europa’s laatste plan voor het Midden-OostengratisEuropa's mislukte plannenRutger van der HoevenHet laatste Europese plan voor het Midden-Oosten dateert van precies vijftig jaar terug. Het was allemaal zo anders bedoeld, toen Frankrijk en Engeland een regio ontwierpen die de meest instabiele ter wereld werd.Zoals zo vaak de afgelopen decennia staat Europa werkeloos toe te kijken bij een crisis in het Midden-Oosten. Terwijl zelfs de kledingkeuze van Condoleezza Rice wordt geïnterpreteerd op politieke bedoeling, staan wereldleiders als Chirac en Blair buitenspel. Nog niet zo lang geleden verdeelden hun voorgangers het Midden-Oosten onder elkaar en ontwierpen een regio die, eenmaal onder de Europese vleugels vandaan, ’s werelds instabielste zou blijken te zijn. De wortels van de spanningen, rivaliteiten en oorlogen van het heden liggen vaak in de korte periode die vooraf ging aan het laatste Europese plan voor het Midden-Oosten. Precies vijftig jaar geleden bleek de Europese rol in het Midden-Oosten uitgespeeld, toen de Egyptische president Nasser het Suezkanaal nationaliseerde en daarmee de
    • 28-07-2006Raketten op TyrusgratisLIBANON, RAKETTEN OP TYRUSJOERI BOOM FOTO’S JEROEN OERLEMANSBuiten de eigen kring van sjiieten had Hezbollah tot twee weken geleden niet veel steun in Libanon. Nu is «iedereen verenigd tegen de agressie», aldus de burgemeester van het getroffen Tyrus. Een reis langs puinhopen, vluchtelingen en standvastige caféklanten.TYRUS/BEIROET – Twee keer vlak na elkaar klinkt een hard geluid dat het midden houdt tussen sissen en gieren, gevolgd door een dubbele explosie. Dit klinkt anders dan men inmiddels gewend is, hier in Tyrus. De stad telt ongeveer honderdduizend inwoners en ligt aan de Libanese zuidkust, twintig kilometer van Israëls noordgrens. Israël heeft de bewoners van Zuid-Libanon door middel van pamfletten en een voicemailbericht op hun mobiele telefoons («afzender: de staat Israël», zegt de stem) laten weten dat ze het gebied ten zuiden van de rivier de Litani, zo’n dertig kilometer van de grens, dienen te verlaten. Wie blijft kan het doelwit worden van Israëlische straaljagers en artillerie. Tyrus ligt midden
    • 28-07-2006De democratie van Bush zal ooit komengratisAmerika, GEEN BELEIDPIETER VAN OSDe democratieën in de regio geven terroristische organisaties de vrije hand of voeren excessieve vergeldingsacties uit. De landen die zich koest houden, worden autocratisch geregeerd. Blaast Bush stilletjes zijn democratiseringsagenda af? Heeft Amerika Israël in de hand, of is het juist andersom?WASHINGTON – In zijn tweede inaugurele rede, op 20 januari vorig jaar, liet president Bush er geen twijfel meer over bestaan: de democratisering van het Midden-Oosten was voortaan inzet van het Amerikaanse buitenlandse beleid. Uit nationaal belang. Want een democratischer wereld is een veiliger wereld. Sindsdien hebben kenners van de Amerikaanse buitenlandse politiek zich eindeloos afgevraagd wat die democratiseringsagenda in de praktijk betekent. En of Bush de politieke consequenties ervan voor zijn rekening neemt. De president zelf vond het simpel, herhaalde hij in speeches en interviews: veiligheid en vrijheid liggen in elkaars verlengde. Hij noemde daarbij meer dan eens het boek The Case for Democracy: The Power of Freedom
    • 28-07-2006Worstelen met IsraëlgratisNEDERLAND, LASTIGE LOYALITEITENKOEN HAEGENSNa decennia onvoorwaardelijke steun voor Israël is in ons land de solidariteit met Palestina groeiende. Maar misschien wel de grootste groep Nederlanders voelt zich bij geen van beide kampen thuis. Het gevolg is een naïeve stellingname tegen onverdraagzaamheid of haat. Dan toch liever echt partij kiezen?Beiden hebben ze er eentje als een cape om hun schouders geslagen. De moeder loopt met de Palestijnse vlag, het dochtertje met die van Hezbollah. Het gele doek met de groene vuist die een kalasjnikov vasthoudt, steekt fel af tegen haar knalroze hoofddoekje. Samen met zo’n tweeduizend anderen demonstreren zij zaterdag in Amsterdam tegen de oorlog van Israël in Libanon en Gaza. Twee dagen eerder verzamelden enkele honderden mensen zich op initiatief van pro-Israëlische groepen bij de Dokwerker in Amsterdam «tegen terreur, voor een veilig Israël» en ter ondersteuning van «Israëls recht op zelfverdediging». pvda-europarlementariër Edith Mastenbroek werd uitgejouwd toen ze voor een wapenstilstand en
    • 28-07-2006Als haat het licht zietgratisHoofdcommentaarHubert Smeets
    • 13-01-2006De Libanees bestaat nietAbdelkader Benali in BeiroetABDELKADER BENALI Libanon wordt door buitenlandse krachten langzaam van zijn wilskracht en leiders beroofd. Straks rest er niet meer dan een land zonder eigenschappen.BEIROET – Geen auteur die mij tijdens de gesprekken met de Libanese intelligentsia zo vaak te binnen schiet als Robert Musil, de Oostenrijkse schrijver van De man zonder eigenschappen. Na twee weken van ontmoetingen en driftig kranten lezen realiseer ik me dat de ingenieuze Oostenrijker zich in het huidige politieke klimaat van Libanon als een vis in het water zou hebben gevoeld. Elke beslissing die hier wordt genomen is bedoeld om een echte beslissing uit te stellen. De partijen verkeren in een Byzantijnse verstrengeling met elkaar en de uitgesproken intenties hebben een uiterste houdbaarheid van een dag. Vijftien jaar geleden is besloten de taal van de wapens, zo helder en tot bloedens toe concreet, in te wisselen voor die van een ongemakkelijke dialoog, in de wetenschap dat ook die
    • 04-05-2002Een wrede weggratisIntro bij de Israel-specialJoeri Boom
    • 04-05-2002Assen van het kwaadSchuld en vrees in Israel en AmerikaIan BurumaWaarom wekken Amerika en Israël zoveel woeste, ongeremde woede? Dat heeft te maken met gevoelens van schuld en vrees. Deze twee democratische staten herinneren ons aan wat wij eens waren, en daarom worden ze gehaat. Wat is het toch met Israël en de Verenigde Staten, waardoor bij voor het overige intelligente mensen emoties oplaaien die niet anders dan gestoord zijn te noemen? Tom Paulin, een Britse tv-commentator en dichter, heeft zich onlangs laten interviewen door de Egyptische krant Al-Ahram, en daarbij zei hij dat de Israëlische kolonisten doodgeschoten moesten worden. Dat was maar een paar weken nadat hij een liefdadigheidsvoorstelling van twee bekende komieken had verstoord door te schreeuwen dat ze «rukkers» waren omdat ze het niet over het «Amerikaanse zionisme» hadden. De beschrijving die Harold Pinter van Amerika geeft in het laatste nummer van Granta, namelijk als een «op hol geslagen staat» en een «volmaakt, prijzen winnend, verguld monster»,
    • 04-05-2002Wat Israël heeft gedaangratisKan Israël een staat zijn als alle andere?Edward SaidKan Israël een staat zijn als alle andere? Dat is het essentiële probleem van zijn bestaan, schrijft Edward Said. Israël is de enige staat in de wereld die nooit enige centrale bepaling van het internationaal recht heeft erkend.Ondanks Israëls pogingen berichten over de buitengewoon destructieve invasie van de Palestijnse steden en vluchtelingenkampen op de Westoever te beperken, zijn de informatie en beelden desondanks doorgesijpeld. Dat materiaal bewijst op verbijsterende wijze wat het eigenlijke doel van de Israëlische campagne is (en altijd is geweest): de onomkeerbare verovering van het Palestijnse land en de Palestijnse maatschappij. De officiële lijn (die de VS en vrijwel alle Amerikaanse mediacommentatoren fundamenteel hebben gesteund) is dat Israël zichzelf heeft verdedigd door wraak te nemen voor de zelfmoordaanslagen die de veiligheid van het land hebben ondermijnd en zelfs zijn bestaan hebben bedreigd. Die bewering heeft de status van absolute waarheid verkregen, die noch wordt gerelativeerd door wat
    • 10-11-2001Op de golven van Nederland-IsraëlgratisEen relatie onder spanningJoeri BoomIsraël als zondebok voor de aanslagen in de VS, dáár trappen Nederlanders niet in. De spanning mag dan zijn toegenomen wegens Israëls harde optreden tegen de Palestijnen, in tijden van nood staat Nederland weer pal achter Israël. Na de aanslagen in de VS was iedereen het erover eens: het Israëlisch-Palestijnse conflict moet met spoed worden opgelost. Israëls harde optreden tegen de Palestijnen zou de angel zijn in de fundamentalistische verkettering van westerse waarden. Israël als zondebok? Arabische leiders hebben het zionisme nodig als bliksemafleider. En hoe staat het met de Nederlandse sympathie voor Israël?«Opnieuw vecht het joodse volk een eenzame strijd. Zoals na de Tweede Wereldoorlog kampbeulen en andere jodenmoordenaars met steun van velen in Europa — en nadrukkelijk met de hulp van de roomse kerk — veilige heenkomens vonden in Latijns-Amerika (Eichmann in Argentinië bijvoorbeeld), in Egypte en Syrië (Alois Brunner, Eichmanns rechterhand bijvoorbeeld), zo koesteren Amerika, dat na
    • 25-08-2001Vredesduif en guerrillaleidergratisProfiel: Yasser ArafatJoeri Boom
    • 26-05-2001VredesoorloggratisCommentaar IsraelJoeri Boom
    • 10-06-2010Dood een Turk en rust uitDe blokkade van GazaURI AVNERYDe aanval door Israël op de 'flotilla' van de Free Gaza Movement doet de Israëlische vredesactivist Uri Avnery sterk denken aan de Engelse aanval in 1947 op de Exodus. De Engelsen overmeesterden het schip met joodse oorlogsoverlevenden, maar verloren de propagandaslag. TEL AVIV - Op volle zee, buiten de territoriale wateren, wordt het schip tegengehouden door de marine. De commando's bestormen het schip. Honderden mensen die aan dek zijn plegen verzet, de soldaten gebruiken geweld. Sommige passagiers worden gedood, heel veel meer zijn gewond. Het schip wordt naar een haven gebracht en de passagiers worden met geweld afgevoerd. De wereld ziet ze lopen op de kade, mannen en vrouwen, jong en oud, uitgeput achter elkaar, ieder van hen wordt opgebracht tussen twee soldaten.   Het schip heet Exodus 1947. Het heeft Frankrijk verlaten in de hoop dat het de Engelse blokkade zal kunnen breken, ingesteld om te voorkomen dat schepen met
    • 16-12-2009Niet meer samen lunchenDe doorstart van de kibboetsbewegingMARIEKE VAN WILLIGENEen eeuw geleden ontstonden op stukjes moeras en woestijn in Israël de eerste kibboetsiem. Ondanks de komst van het grote kapitaal zijn de socialistische mini-samenlevinkjes nog niet verdrongen.RAMAT RACHEL IS een kibboets die al bestond toen Israël nog Palestina heette. Nu, bijna honderd jaar later, doet deze oude welvarende kibboets meer denken aan een Gallisch dorpje dat dapper standhoudt tegen de verdrukking. Het is een kleine groene oase van tomatenvelden en vredige witte kibboetshuisjes, omsingeld door de oprukkende stenen en infrastructuur van de stad Jeruzalem. ‘We zijn al jaren in gevecht met de gemeente Jeruzalem. Ze willen ons land afpakken zonder ervoor te betalen’, moppert Avi Dahan, zakelijk manager van kibboets Ramat Rachel. ‘Maar we geven niet op’, voegt hij er strijdlustig aan toe. Met een slurpende teug slaat hij zijn koffie achterover en zet de beker met een klap op tafel.Ramat Rachel is een van de kibboetsiem die aan
    • 04-11-2009Een vangnet van 750 kilometergratisMuren wereldwijd De Israëlische muurSIMONE KORKUSDe droom van een onafhankelijke Palestijnse staat is te gronde gericht, door de Oslo-akkoorden, Israëls afsluitingspolitiek, het Palestijnse concessiestelsel, en natuurlijk de muur. Die maakt het Palestijnse leven tot een hel. Verder in deze kleine special: Een wereld vol muren, en: Hoeveel grens hebben we nodig?DANNY TIRZA, gepensioneerd kolonel van de Israëlische grensbewaking, een sportieve vijftiger met een gehaakt keppeltje op het hoofd, leunt tegen de betonnen uitkijktoren op de berg Gilo bij Jeruzalem. Voor hem ligt een bijbels landschap met in het zuiden het oude Bethlehem, de joodse nederzetting Har Gilo en in het noorden Jeruzalem met de gouden koepel van de Al Aqsa Moskee, de stad waar hij geboren en getogen is. Met een weids gebaar wijst hij naar een grijs slingerend lint dat het gebied in tweeën deelt. Dit is het Israëlische veiligheidshek oftewel de muur. Tirza juicht die afscheiding toe en dat is niet vreemd, hij
    • 01-07-2009De joodse natiestaat is niet van gisterengratisDe opbloei van nationalisme in IsraelSimone Korkus Met een serie wetsvoorstellen eist de nieuwe Israëlische regering het recht van het joodse volk op een eigen staat op. Het politieke draagvlak voor maatregelen die de rechten van de Israëlische Palestijnen beperken, groeit.Het vergaderzaaltje van café Joe in Jeruzalem is tjokvol. Er zijn meer leden van Israel Beitenoe komen opdagen dan er stoelen en ‘beggels’ zijn. ‘De plichten van burgerschap; loyaliteit is niet facultatief’, daar zal het vandaag volgens de uitnodiging om gaan. Partijlid en minister van Infrastructuur, Uzi Landau, preekt vanavond voor eigen parochie. Zijn oneliners – ‘Een onafhankelijke Palestijnse staat brengt geen oplossing maar oorlog’ en ‘Israëlische Arabieren hebben rechten ín Israël, maar niet óp Israël’ – worden met applaus ontvangen.De genodigden komen helemaal goed op gang als de gepolijste retor Landau benadrukt dat alle burgers – joden én Arabieren – hun loyaliteit aan de joodse staat moeten betonen. Hij wijst op een serie wetsvoorstellen die de
    • 20-02-2009Essay Hedendaags antisemitismegratisDe joden hebben het gedaanFRANK FUREDIHet antisemitisme in Europa wordt sterker en zichtbaarder. Steeds meer mensen projecteren hun onvrede over de wereld op ‘de jood’. En de vraag wordt gesteld of de joden misschien geen slachtoffers zijn, maar daders.ALLEREERST EEN WAARSCHUWING voor de gezondheid. Het is sinds enige tijd behoorlijk moeilijk om een volwassen discussie te voeren over antisemitisme. In het Europa van na de Tweede Wereldoorlog heeft dat onderwerp, misschien meer dan alle andere, intense herinneringen en emoties losgemaakt. Het debat over de vraag waaruit antisemitisme bestaat, en waar het tot uitdrukking komt, kan een moreel mijnenveld zijn, en het kan positieve én negatieve invloed hebben op de houding van Europeanen tegenover joden. Als gevolg daarvan zien we regelmatig controverses over de vraag of een bepaalde uitspraak of handeling antisemitisch is of niet.Zo oordeelde een hogere rechter in Keulen, Duitsland begin januari dat Henryk Broder, een Duits-joodse journalist, de uitspraken van een mede-jood, Evelyn
    • 23-01-2009Janken en schietenHET ISRAËLISCH-PALESTIJNSE CONFLICTAVI SHLAIMZondag begon een broos bestand in Gaza. Het maakt voor de Palestijnen weinig uit of dat standhoudt, meent de Israëlische hoogleraar en historicus Avi Shlaim. Israël is een schurkenstaat geworden.ALLEEN DOOR NAAR de historische context te kijken is nog iets zinnigs te zeggen over Israëls onzinnige oorlog in Gaza. De stichting van Israël in mei 1948 betekende een kolossaal onrecht voor de Palestijnen. Britse beambten waren verontwaardigd over de Amerikaanse partijdigheid ten gunste van de jonge staat. Op 2 juni 1948 schreef Sir John Troutbeck aan minister van Buitenlandse Zaken Ernest Bevin dat de Amerikanen verantwoordelijk waren voor het creëren van een gangsterstaat geleid door ‘volstrekt gewetenloze leiders’. Ik heb altijd gedacht dat dit oordeel te hard was, maar na Israëls boosaardige aanval op de bevolking van Gaza, en de medeplichtigheid daaraan van de regering-Bush, ben ik gaan twijfelen.Ik schrijf als iemand die loyaal gediend heeft in het Israëlische leger,
    • 14-01-2009Wapens onder de radargratisWAPENDOORVOER VIA NEDERLANDJOERI BOOMOfficieel levert Nederland geen wapens aan Israël. Maar er zijn minder opvallende manieren om strategische goederen in Israël te krijgen, en die worden oogluikend toegestaan door de Nederlandse overheid. Hoe medeplichtig is Nederland?MOHAMED ABU TAYR, een kind nog, was afgelopen week met zijn vader en twee familieleden in een akker bij Beni Suheila, in het zuiden van de Gazastrook, toen een Apache-helikopter drie Hellfire-raketten afschoot. Allevier werden gedood. Vorige week woensdag vuurde een Israëlische Apache verschillende Hellfire-raketten af op een speelplaats bij Rafah en opende hij het vuur met zijn boordkanon. Drie kinderen stierven, dertig raakten gewond.Volgens de Verenigde Naties doodden de Israëliërs sinds het begin van de oorlog op 27 december 920 Palestijnen van wie bijna driehonderd kinderen. De Qassam-raketten van Hamas doodden drie Israëlische burgers. Het zijn cijfers van dinsdagmiddag en de aanvallen duren voort.Officieel levert Nederland geen wapens aan Israël. Het Nederlandse wapenexportbeleid is gebaseerd op acht
    • 09-01-2009De dreiging van een duizendvoudig HamasgratisISRAËLS ONMOGELIJKE OORLOG TEGEN GAZAURI AVNERYZonder dat de internationale gemeenschap iets kan uitrichten, duurt de oorlog in de Gazastrook voort. Uri Avnery, Israëlisch publicist en vredesactivist, schreef zijn beschouwing vlak voordat Israël het grondoffensief inzette.TEL AVIV – Het was net na middernacht. De Arabische televisiezender van Al Jazeera deed verslag van de gebeurtenissen in Gaza. Plotseling werd de camera gericht op de donkere hemel. Het scherm was pikzwart. Je kon niets zien, maar er was wel iets te horen: het geluid van vliegtuigen, een schrikwekkend, angstaanjagend gedreun. Het was onmogelijk bij het horen daarvan niet te denken aan die tienduizenden kinderen in Gaza die op datzelfde moment datzelfde geluid zouden horen, die ineen zouden krimpen van schrik en verlamd van angst wachtten tot de bommen zouden vallen.‘Israel moet zichzelf verdedigen tegen de raketten die onze steden in het zuiden terroriseren’, verklaarde de Israëlische woordvoerder. ‘De Palestijnen moeten reageren op de moord op hun strijders in
    • 07-05-200860 jaar IsraëlgratisSelecties uit het archief van de Groene Amsterdammer
    • 07-05-2008‘Het zijn angry young men die de Koran afstoffen’gratisInterview met Gunnar HeinsohnERIC BRACKEOpstanden, burgeroorlogen en terrorisme worden niet veroorzaakt door armoede en religieus fanatisme, maar door een overschot aan goed gevoede jongemannen. Aldus de Duitse onderzoeker Gunnar Heinsohn in Zonen grijpen de wereldmacht.Drie jaar na de verschijning in 2003 leek het lied van Söhne und Weltmacht uitgezongen. De bijna drieduizend exemplaren waren gestaag de deur uit gegaan en de uitgeverij dacht er niet aan om een tweede druk op de markt te brengen. Tot de Duitse filosoof Peter Sloterdijk naar Söhne und Weltmacht verwees als inspiratiebron voor zijn eigen boek Zorn und Zeit (2006) en de auteur inviteerde in zijn tv-programma Das philosophische Quartett op zdf. Nu, in 2008, komen er een Nederlandse, een Japanse en een Poolse vertaling van Söhne und Weltmacht op de markt. Gunnar Heinsohn, die aan de universiteit in Bremen een onderzoekscentrum naar genocide leidt, beweert dat zijn boek de terugtrekking van de Britse troepen uit Basra heeft
    • 07-05-2008Ruziën over ‘pisraël’gratisNEDERLANDS EXTREEM-RECHTS WORSTELT MET ISRAËLKOEN HAEGENSDe strijd in het Midden-Oosten leidt ook tot een onoverbrugbare kloof binnen de extreem-rechtse gelederen in Nederland. Wie moeten zij het meest haten: de joden of de moslims?Leider Eite Homan van de neonazistische Racial Volunteer Force (rvf) heeft zo zijn eigen ideeën over verzoening tussen autochtonen en moslims. Op demonstraties wordt hij gezien met een T-shirt (T-hemd voor taalnationalisten) met daarop de beeltenis van Osama bin Laden. Met enkele kameraden nam hij in het verleden deel aan betogingen van fundamentalistische moslims op al-Quds-dag, aldus de Monitor Racisme & Extremisme, een gezamenlijke uitgave van de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting. Homan is niet de enige. In kringen van nationaal-socialisten geldt Bin Laden als een vrijheidsstrijder en werden de aanslagen van 11 september 2001 op ‘Jew York’ toegejuicht. In navolging van hun Duitse verwanten prediken steeds meer Nederlandse neonazi’s solidariteit met het Palestijnse volk dat vecht tegen Israël. Leider Constant
    • 08-06-2007Het gestolen dorpgratisPalestijnen in Israël Joeri BoomDeze week wordt de veertigste verjaardag van de Zesdaagse Oorlog herdacht, een oorlog die door Israël werd gewonnen, maar geen vrede bracht. Maar er zijn in Israël ook Palestijnen die al sinds 1948 klem zitten.‘In Ein Hud leven 55 families, zo’n 250 mensen. Het is een klein dorp. Het is er stil en erg mooi. We hebben onze huizen gebouwd in de bergen en we kunnen de zee zien. Geen wonder dat ze het ons zo lastig maken. Ze willen ons uitzicht.’ Mohammed Abu Alhaija (54) maakt grapjes die je niet zou verwachten van een man die al zijn hele volwassen leven strijdt voor het recht om te bestaan. Hij nam het vaandel over van zijn grootvader en leidt zijn dorpsgenoten in een gevecht tegen de Israëlische staat dat al bijna zestig jaar duurt. Alhaija is Arabier en moslim, net als de overige inwoners van zijn dorp Ein Hud, nabij
    • 01-11-2006MoslimkoningH.J.A. HoflandH.J.A. Hofland
    • 27-08-2006TyrusgratisJoeri Boom«Met Hezbollah heb ik niets te maken, maar ik moet zeggen dat ik hun onverzoenlijkheid jegens Israël en de VS steeds beter begrijp», zegt een man in het Zuid-Libanese Tyrus. Even later klinken midden in de stad twee luide explosies.(citaat uit «We voelen ons verraden», De Groene Amsterdammer 04-08-2006)Bekijk hier de film die Joeri Boom maakte in Libanon afgelopen augustus:download Windows Media Player
    • 11-08-2006Haarlem waarschuwt Hezbollah voor het laatstgratisHoofdcommentaarHubert Smeets
    • 09-08-2006Dolkstootlegendes in soorten en matengratisStemmen van de redeUri AvneryEen maand na het begin van de oorlog in Israël en Libanon, in de VS en Nederland eufemistisch «crisis in het Midden-Oosten» gedoopt, is er ondanks de Veiligheidsraad nog geen tastbaar spoor van een oplossing. Ook in Israël begint de stem van de rede luider te klinken. Een beschouwing van Uri Avnery, de scherpste criticus van de regering, plus een bloemlezing uit artikelen die het dagblad Ha’aretz in de afgelopen weken publiceerde.   TEL AVIV – Op de eerste dag na de oorlog tussen Israël en Libanon volgt natuurlijk de Nacht van de Lange Messen. Iedereen in Israël zal iedereen de schuld geven. De Israëlische politici geven elkaar de schuld. De Israëlische generaals geven elkaar de schuld. De politici zullen de generaals de schuld geven. En in de allereerste plaats zullen de generaals de politici de schuld geven. Altijd weer, in elk land en na elke oorlog, steekt de «dolkstootlegende»
    • 04-08-2006«We voelen ons verraden»gratisBloedbad helpt HezbollahJoeri Boom«Met Hezbollah heb ik niets te maken, maar ik moet zeggen dat ik hun onverzoenlijkheid jegens Israël en de VS steeds beter begrijp», zegt een man in het Zuid-Libanese Tyrus. Even later klinken midden in de stad twee luide explosies.TYRUS – Dokter Abdul Hussain Sharafida zit aan de bar van een café aan het pittoreske vissershaventje van Tyrus. Hij is anesthesist in het Nayim Hospitaal in Tyrus en heeft zijn groene ziekenhuiskleding nog aan. De dokter is er even tussenuit geknepen. De barman zet een groot glas bier voor hem neer, waar hij haastig uit drinkt. Sharafida is een keurig man. Toch rollen enkele scheldwoorden uit zijn mond. Hij is woest op Israël. «Het Israëlische leger doodt burgers. Tachtig procent van de doden en gewonden die ik heb gezien zijn vrouwen en kinderen. Ik heb nog geen Hezbollah-strijder binnengekregen.» Waar is Hezbollah? Waar zijn de vechters van de sjiitische «partij
    • 02-08-2006When the shit hits the fan / Stront aan de knikkergratisHoofdcommentaarHUBERT SMEETS
    • 28-07-2006De laatste pacifistenISRAËL, PACIFISTEN IN DE MARGEMARIEKE VAN WILLIGENOp je achttiende minimaal twee jaar het leger in, en daarna nog tientallen jaren op herhaling. Bijna iedere Israëliër is soldaat. Kritiek op het leger is er nauwelijks. Maar de kritiek die er is, is ongezouten.TEL AVIV – Café Jaffa in het stadje Jaffo onder de rook van Tel Aviv is geen gewone kroeg. Jaffa is een van de weinige plaatsen waar zowel joden als Arabieren komen en ook een van de weinige plekken waar kritiek wordt geuit op het alom tegenwoordige leger in Israël. De bezoekers komen vrijwel uitsluitend uit linkse hoek, van radicaal tot gematigd. De meeste habitués zijn lid van de splinterpartijen Balad of Hadash. Balad is een progressieve Arabische partij in de Knesset (drie zetels). Hadash (ook drie zetels) bestaat uit bijeengeharkte linkse groepjes en heeft als enige een gemengde joods-Arabische lijst. Advocaat Dov Khenin, de derde man in de partij, verdedigde drie jaar geleden refuseniks
    • 28-07-2006Israëls asymmetrische conflictengratisIsraëls asymmetrische conflictenRUTGER VAN DER HOEVENDat Israël veel sterker is, betekent niet dat ze een oorlog tegen Hezbollah kan winnen. Militaire macht rust op de bereidheid van een bevolking om de kosten van oorlog te dragen. En die bereidheid lijkt in Israël af te nemen.Generaal Montgomery onthulde in 1962 in het Britse Hogerhuis de twee fundamentele regels van oorlogvoering. «Deze regels heb ik zelf ontwikkeld», voegde hij zijn gehoor nog toe. Regel 1: trek nooit op naar Moskou. Regel 2: vecht nooit op het vasteland van Azië. Het is een wat pover resultaat na zo’n lang en enerverend leven onder de wapenen. Tot een dergelijk minirijtje kan iedereen wel komen met een blik op de grote oorlogen van de laatste tweehonderd jaar. De regels van Montgomery zeggen daarom ook minder over oorlog zelf dan over hoe moeilijk het is werkelijk zinnige lessen te trekken uit militaire ervaringen in het verleden. Oorlogen kennen vrijwel altijd onverwachte
    • 28-07-2006Objectieve beeldvorminggratisKoen Kleijn
    • 03-02-2006Vrede met HamasIs vrede nog mogelijk?Uri Avnery Vroeger wilde Israël niet met de PLO onderhandelen. Dat waren immers terroristen. Toch hebben Israël en de PLO elkaar uiteindelijk erkend. Nu horen we hetzelfde: Hamas, dat zijn terroristen. Beide partijen zullen straks opnieuw uit hun hoge bomen klimmen.TEL AVIV – Het zijn net twee vermoeide worstelaars die elkaar omklemd blijven houden en niet in staat zijn elkaar los te laten. De Israëlische en de Palestijnse samenlevingen zitten tegen wil en dank aan elkaar vastgelijmd. De Palestijnse verkiezingen van vorige week woensdag vonden plaats in de slagschaduw van de Israëlische verkiezingen die volgende maand zullen worden gehouden. Er waren vragen te over voor de Palestijnse kiezers. Wie is Ehud Olmert eigenlijk, die de nieuwe, door Sharon opgerichte Kadima-partij aanvoert? Is de Arbeiderspartij onder de nieuwe leider Amir Peretz werkelijk veranderd? Zal de volgende Israëlische regering echt bereid zijn te onderhandelen met de Palestijnen? Welke Palestijnse leiders maken de meeste kans
    • 25-03-2005Hezbollah is grootHezbollah is groot en zal altijd in Libanon blijvenDaisy Mohr Hezbollah is niet meer weg te denken uit Libanon. Gezien haar omvangrijke aanhang moet er een plaats voor de Partij van God worden gevonden in het politiek en religieus verdeelde Libanon.BEIROET – Met Hezbollah valt niet te spotten. De groepering die door Syrië en Iran wordt gesteund en door het Westen wordt bestempeld als terroristische organisatie, liet dat begin maart weer eens zien tijdens een gigantische demonstratie in Beiroet. Een oproep van de charismatische secretaris- generaal, sjeik Hassan Nasrallah, was voor honderdduizenden gedisciplineerde aanhangers van Hezbollah genoeg om naar het centrale plein in de Libanese hoofdstad te komen en hun loyaliteit te betuigen. Het ging onder meer om de ontwapening van Hezbollah. Voor de «Partij van God» is dit een onmogelijke eis, hoewel niet alleen de internationale gemeenschap maar ook heel wat Libanezen dit graag zo snel mogelijk zouden zien gebeuren. Nasrallah legde zijn weigering om de wa pens neer
    • 04-05-2002Eerst goedschiks, dan kwaadschiksgratisLessen uit WarschauNorman G. FinkelsteinEen hoge Israëlische officier adviseerde het leger «de lessen van de manier waarop het Duitse leger in het getto van Warschau heeft gevochten te analyseren en in zich op te nemen». Na de recente slachting op de Westoever lijkt Israëls krijgsmacht dat advies te hebben aanvaard. Tijdens de oorlog van juni 1967 heeft Israël de Westoever en Gaza bezet, hetgeen de zionistische verovering van het Britse mandaat-Palestina compleet maakte. Tijdens de nasleep van die oorlog heeft men bij de VN gedebatteerd over de mogelijkheden om het Arabisch-Israëlische conflict bij te leggen. Bij de Vijfde Speciale Zitting van de Algemene Vergadering die vlak na deze oorlog bijeenkwam, was men het «vrijwel eenstemmig» eens over «de terugtrekking van het leger uit het grondgebied van de aangrenzende Arabische staten dat tijdens de recente oorlog bezet is», aangezien «iedereen het erover eens is dat er geen territoriale uitbreiding mag zijn door middel van militaire
    • 04-05-2002De vruchten van de vrijheidgratisHyperpower, hypocrisy, humiliationBenjamin R. BarberDe Amerikaanse politicoloog Benjamin Barber meent dat Amerika nog weinig heeft geleerd van de aanslagen op 11 september. In reactie op het conflict in het Midden-Oosten slaat het opnieuw de verkeerde toon aan. Zeven maanden na 11-9 houden de meeste Amerikanen zich nog altijd bezig met de vraag: «Waarom haten ze ons?» Zowel vriend als vijand zou daar tegenin kunnen brengen: «We haten jullie niet, we houden gewoon niet zoveel van jullie als jullie zouden willen.» En het is waar, wij Amerikanen zijn delicate imperialisten, gevoelige strijders die onze goedhartigheid bevestigd willen zien, zelfs als we ons inlaten met de actieve verbreiding en verdediging van iets dat vooral veel weg heeft van wereldwijde militaire en economische hegemonie. Tegen Amerika heerst woede, vijandschap en zelfs razernij. De vraag waarom reflecteert overduidelijk de onzekerheden die 11 september met zich meebracht. Die vraag kan ons helpen het terrorisme te verklaren, maar nooit te
    • 04-05-2002De methode-Sharon sinds 1953gratisOnthullende kabinetsnotulenRuben VerhasseltIn 1953 vermoordde een Israëlische eenheid onder leiding van Ariel Sharon 69 inwoners van het dorpje Qibya, als vergelding voor de moord op drie Israëliërs. Israël wilde de schuld van het bloedbad wegmoffelen, zo blijkt uit in 1997 vrijgegeven kabinetsnotulen van die dagen. In de nacht van 12 op 13 oktober 1953 wierpen Arabische infiltranten in het Israëlische plaatsje Jehoed een granaat in een huis. Een vrouw en twee kleine kinderen werden gedood. De infiltranten waren waarschijnlijk in de buurt van het dorp Qibya, op de door Jordanië bestuurde Westoever, de wapenstilstandslijn tussen Jordanië en Israël overgestoken. De Jordaanse vertegenwoordiger bij de wapenstilstandscommissie veroordeelde de moord en zegde volledige samenwerking toe bij de opsporing van de daders. Maar de Israëlische regering had al in juni van dat jaar besloten tot een politiek van vergelding. Ook al was Jehosjafat Harkabi van de militaire inlichtingendienst tot de conclusie gekomen dat de Jordaniërs
    • 10-11-2001Geliefde vijandgratisIsrael als zondebok? Aart BrouwerHet is helemaal niet gezegd dat een vredesregeling in de Palestijnse kwestie een garantie biedt voor grotere stabiliteit in de regio. Sommige Arabische leiders hebben niet het minste belang bij zo’n regeling. «Ze hebben de Israëlische vijand nodig om hun hoge defensiebudgetten, hun geheime diensten en hun gesloten samenlevingen te rechtvaardigen.»De aanslagen van 11 september hebben een wereldwijde discussie op gang gebracht over de achtergronden van het internationale terrorisme en van de anti-Amerikaanse gevoelens in de islamitische wereld en het Midden-Oosten in het bijzonder. Veel commentatoren menen dat de militaire bestrijding van het terrorisme gelijk op moet gaan met een «aanpak van de oorzaken». Maar welke zijn die oorzaken? De een legt de nadruk op de ongelijke welvaartsverdeling in de wereld, de ander op de westerse machtspolitiek in de Golf. Sommigen pleiten voor grotere tolerantie jegens de islam, anderen voor complete verandering van de westerse levenswijze. De dominees Jerry Falwell
    • 18-08-2001ZelfbommersgratisJihad en Hamas recruteert uit de uitzichtloosheidJoeri BoomDat het Palestijns-Israëlische conflict zich in een uitzichtloos stadium bevindt, wordt onder meer getoond door de schijnbare eenvoud waarmee radicale organisaties als Islamitische Jihad en Hamas jonge mensen weten te rekruteren voor zelfmoordaanslagen.«Weet je wat dit is?» vroeg Muhammad Nasser (28) afgelopen zondagmiddag aan de serveerster van een koffiehuis in Haifa. Hij tilde zijn shirt op en toonde de explosieven die hij om zijn middel had gegord. «Terrorist!» gilde de serveerster en vluchtte weg. In de seconden die hen nog restten stoven de cafébezoekers uiteen. Nasser werd volledig door zijn bom verpulverd, maar de kloeke serveerster had het aantal slachtoffers laag gehouden: 21 gewonden. Enkele dagen eerder had Izzedine al-Masri (23) meer succes. Hij detoneerde een spijkerbom in de stampvolle pizzeria Sbarro in het hart van Jeruzalem. Resultaat: vijftien gruwelijk verminkte lijken, waaronder die van zes kinderen. Het was de zwaarste Palestijnse aanslag in de veelgeplaagde stad sinds het uitbreken
Meest_gelezen