Pijnlijke geschiedenis

Dossier_311
Maar in weinig landen wordt het recente verleden zo bedaagd besproken als in Nederland: in Rusland draai je de gevangenis in voor de verkeerde kijk op de Tweede Wereldoorlog, Israël werkt aan een wet tegen het noemen van de Naqba, de Palestijnse verdrijving. Nationale geschiedenis is een bron van trots en grootsheid, maar even vaak van schaamte, vernedering of tweespalt. Elk land heeft zijn taboes en pijnlijke episoden. Deze zomer belicht De Groene Amsterdammer de moeizame omgang met het pijnlijke verleden in verschillende landen. Van de Ostalgie naar de DDR tot de Italiaanse heimwee naar il Duce; van de Grensoorlog, het Zuid-Afrikaanse Vietnam, tot de verdringing van het communisme in Midden-Europa.
    • 06-01-2010'De heer Bouterse lust ik rauw'gratisPijnlijke geschiedenis De decembermoorden in SurinameELLEN DE VRIESOp 7 januari is er in Paramaribo een nieuwe zitting van het proces inzake de vijftienvoudige moord op 8 december 1982 in Fort Zeelandia. Hoofdverdachte is ex-legerleider Desi Bouterse. Nabestaanden volgen het proces, dat zijn derde jaar ingaat, op de voet. 'Troost is een gepasseerd station.'
    • 18-11-2009De derby Argentinië-ArgentiniëgratisPijnlijke geschiedenis Videla’s Vuile OorlogROBERT-JAN FRIELEOp 18 november begon in Argentinië de rechtszaak tegen oud-militairen die in de Esma werkten. De voormalige gevangenis was in Nederland groot nieuws door de arrestatie van Transavia-piloot Julio P. De Argentijnen keken nauwelijks van de aanhouding op: hun verleden staat prominent op de agenda.
    • 30-09-2009De natie in verwarringgratisPijnlijke geschiedenis Op zoek naar de Nederlandse identiteitMERIJN OUDENAMPSENHet getouwtrek over ons nationale zelfbeeld past in een eeuwenoude traditie die gekoesterd zou moeten worden.
    • 26-08-2009‘Tweehonderdduizend? Drie miljoen!’gratisPijnlijke geschiedenis De Armeense kwestieERDAL BALCITachtig jaar lang durfde vrijwel niemand in Turkije te praten over de vermeende genocide in 1915 van de Turken op de Armeniërs. Maar zoals de Turkse schrijver Ahmet Altan ooit opmerkte: ‘Geen enkele leugen kan langer standhouden dan honderd jaar.’ Het taboe werd in de jaren negentig langzaam doorgeprikt.
    • 12-08-2009De heerser als sekssymboolgratisPijnlijke geschiedenis
      De weeskinderen van Mussolini      ANNE BRANBERGENSilvio Berlusconi wordt vaak vergeleken met Benito Mussolini, de Duce, die in de nieuwe film Vincere genuanceerd wordt neergezet. Er is echter een belangrijk verschil tussen de twee heersers. ‘Wat Mussolini deed met geheven arm, doet Berlusconi met een glimlach.’
    • 29-07-2009Ons sal lewe, ons sal sterwegratisPijnlijke geschiedenis De Zuid-Afrikaanse GrensoorlogFRED DE VRIESDe oorlog tussen Zuid-Afrika en het ‘rooie’ Angola in de jaren zeventig en tachtig was een oorlog zonder winnaar. Het was Zuid-Afrika’s Vietnam. De wonden etteren nog altijd door, zo blijkt ook uit de documentaire Grensoorlog van de Namibische Linda de Jager.
    • 24-06-2009IJzeren deurengratisEuropa, slagveld van herinneringenANNEMIEKE HENDRIKSTwintig jaar geleden ging het IJzeren Gordijn open. Maar oude wonden helen traag. Europa’s nieuwe lidstaten zien zichzelf liefst als slachtoffers. Annemieke Hendriks reisde voor haar boek IJzeren deuren door Midden-Europa en zag dat een gemeenschappelijke visie op het Europese verleden ver weg is.
    • 09-12-2009Vervaarlijk stampende ZoeloesgratisPijnlijke geschiedenis Zuid-AfrikaFRED DE VRIESOp 16 december herdenken nationalistische Afrikaners de glorieuze Slag bij Bloedrivier, waarbij vijftienduizend Zoeloes werden gedood. De Zoeloes zien het verhaal echter anders. Twee musea tonen de verschillende interpretaties.
    • 14-10-2009Verliefd op de DDRgratisDe wonderbaarlijke geschiedenis van Ronald M. SchernikauANTOINE VERBIJDrie thema’s beheersten het leven van de dichter Ronald M. Schernikau: literatuur, communisme en homoseksualiteit. In het Oosten geboren, in het Westen opgegroeid, kende hij maar één verlangen: de DDR. Dat moest verkeerd aflopen.
    • 16-09-2009‘Algerije vergeten is onmogelijk’gratisDe Franse herinneringsoorlogenMARIJN KRUKSinds tien jaar woeden in Frankrijk de ‘herinneringsoorlogen’ rond thema’s als de slavernij en het koloniale verleden. Volgens sommigen staan deze conflicten een door iedereen gedeelde ‘roman national’ in de weg. Vooral het Algerije-verleden speelt op.
    • 19-08-2009China en de boze buitenwereldgratisDe Grote ObsessieANNE MEIJDAMVan de imperialistische Opiumoorlogen in de negentiende eeuw tot de rellen tijdens de olympische fakkeltocht vorig jaar: de vernedering van China door het buitenland moet worden gewroken. Een streven dat met de huidige opkomst van China lijkt te zijn bereikt.
    • 05-08-2009Gespleten verleden Waartoe behoort Moldavië?gratisPijnlijke geschiedenisONNO SINKETot voor kort leefde de Sovjet-Unie voort in Moldavië, het laatste Europese land waar de communisten aan de macht waren. Vorige week koos de bevolking bij de parlementsverkiezingen voor de pro-westerse oppositie. Een nieuwe ronde in de eeuwenoude strijd om de Moldavische identiteit.
    • 01-07-2009De joodse natiestaat is niet van gisterengratisDe opbloei van nationalisme in IsraelSimone Korkus Met een serie wetsvoorstellen eist de nieuwe Israëlische regering het recht van het joodse volk op een eigen staat op. Het politieke draagvlak voor maatregelen die de rechten van de Israëlische Palestijnen beperken, groeit.
    • 10-06-2009‘De DDR was voor ons het betere Duitsland’gratisPijnlijke geschiedenis Reflecties op de DDRJEROEN KUIPERTwintig jaar na de val van de Muur woedt in Duitsland nog altijd een strijd over de vraag wat de DDR nou was: een dictatuur, een Unrechtstaat of een sympathiek maar mislukt socialistisch project. De meningen liggen ver uiteen. En dat blijft voorlopig zo.
Meest_gelezen