Privacy

Dossier_255
De overheid legt de ene na de andere database met persoonsgegevens aan. Instanties en politici die kritiek leveren vinden weinig gehoor. Maar het lijkt de burger nauwelijks te deren, want ‘zolang je niks te verbergen hebt’ zal het je niet negatief raken. Of getuigt deze houding van onwetendheid over de ware betekenis van de ‘gluurstaat’? Want wie beseft wát er allemaal wordt vastgelegd en hoe dat, in het kader van veiligheid, door politie en justitie mag worden ingezien, zal schrikken. Ook allerlei instellingen en bedrijven maken, soms onrechtmatig, gebruik van het scala aan digitaal vastgelegde antecedenten. De Groene Amsterdammer volgt deze ontwikkeling op de voet en stelt daarbij vast dat het fundamentele recht op privacy verdedigd moet worden.
    • 04-08-2010Onze cowboys in VerweggistanDe AIVD en het buitenlandBOB DE GRAAFFGerard Bouman, hoofd van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, heeft aangekondigd dat zijn dienst voortaan meer nadruk zal leggen op het buitenlandse inlichtingenwerk. Maar kán de AIVD dat wel? BIJ DE PRESENTATIE van het recent gepubliceerde jaarverslag van de aivd kondigde het hoofd Gerard Bouman aan dat de dienst voortaan meer nadruk zal leggen op het buitenlandse inlichtingenwerk. Lange tijd ontbrak het Nederland aan goede capaciteit op dat gebied. De aankondiging van Bouman lijkt een logische stap in een tijd van grensoverschrijdende dreigingen, maar het is de vraag of de consequenties van dit voornemen voldoende zijn doordacht. Deze Nederlandse problematiek past bovendien in een internationale discussie over de vraag of inlichtingen- en veiligheidsdiensten goed genoeg georganiseerd en toegerust zijn voor de strijd tegen het internationale terrorisme.Om het belang van de door Bouman aangezwengelde verandering te begrijpen is het nodig enig inzicht te verschaffen in de werkwijze van geheime diensten in
    • 01-07-2009Waar ben je nu?gratisHoofdcommentaarMARGREET FOGTELOO
    • 27-05-2009Amerika’s nieuwe tsaargratisProfiel van Cass SunsteinCASPER THOMASBarack Obama heeft een huisideoloog gevonden in de jurist Cass Sunstein, aanhanger van het libertair paternalisme. Profiel van een van de meest geciteerde juristen ter wereld.DE REGERING-OBAMA, zo schreef The New Republic onlangs, stelt het zonder grootvizier of huisideoloog. Daarin heeft het Amerikaanse tijdschrift niet helemaal ongelijk. Barack Obama presenteert zich als een pragmatist die zich laat leiden door concrete problemen en niet door een grote ideologie. Toch onderschat The New Republic de invloed van één man: de jurist Cass R. Sunstein. Het was een naam die ontbrak op de spelerslijsten van Obama’s politieke team die kranten en tijdschriften publiceerden rondom zijn aantreden. En dat is vreemd, want het publieke profiel van Sunstein mag dan niet zo groot zijn als dat van bijvoorbeeld Hillary Clinton, zijn invloed op het beleid van Obama is behoorlijk.Dat heeft alles te maken met Sunsteins nieuwe baan. Obama heeft hem benoemd tot hoofd van het
    • 09-01-2009Naar een beter mensDE PRIJS VAN BEHEERSINGMARGUERITE VAN DEN BERG EN MARCEL HAMNieuwe toepassingen van technologie hebben een impact op ons dagelijks leven die verder reikt dan alleen privacy. Nadat de maakbaarheid ten grave is gedragen, zoeken we het nu in beheersing met inzet van technologie.KINDEREN, ASIELZOEKERS en patiënten – niemand lijkt te ontkomen aan een elektronisch dossier. Voor het aanpakken van maatschappelijke problemen grijpen we met grote voortvarendheid naar nieuwe toepassingen van technologieën. Voetbalsupporters worden al langer in de tang genomen met irisscans en biomedische gezichtscontrole. En om de vergrijzing op te vangen vertrouwen we op ambient technology, slimme sensoren waarmee apparaten in huis op de wensen van ouderen reageren. Een koelkast die zichzelf vult en een matras dat waarschuwt dat het nog geen tijd is om op te staan kunnen een gang naar het verpleeghuis voorkomen.Publieke discussies over zulke nieuwe technologieën gaan meestal over privacy. Privacy verdeelt ons dan in twee kampen: degenen die zich zorgen maken over de bedreiging
    • 19-11-2008StaatstherapiegratisPRIVACY EN PSYCHEMARGREET FOGTELOONergens in de zorg pakt het systeem van de Diagnose Behandeling Combinatie (DBC) zo hachelijk uit als binnen de wereld van psychiatrie en psychotherapie.SOMS WORDT TIJDENS een rechtszitting glashelder dat er tussen de strijdende partijen een onoverbrugbare kloof gaapt. Dat was het geval bij de zaak die deze week door psychiaters en psychotherapeuten werd aangespannen tegen de Nederlandse Zorgautoriteit (Nza). Het was een botsing van culturen: de medicus die met mensen werkt versus de ambtenaar die uit databestanden trends en prijskaartjes wil destilleren.De Amsterdamse psychiater Kaspar Mengelberg, namens drie collega’s van DeVrijePsych, en advocaat Luuk Hamer, namens onder meer Stichting de Koepel van DBC-vrije Praktijken, stonden tegenover landsadvocaat De Die. Zij vertegenwoordigde de Nederlandse Zorgautoriteit (Nza), de overheidsinstelling die formeel ‘goedwerkende zorgmarkten maakt en bewaakt’. Waar Mengelberg bevlogen sprak over inhoud en principes oreerde De Die laconiek over efficiency en juridische ruimte.Het gaf in de kern aan wat zich voltrekt
    • 02-07-2008Kleine informantjesgratisVEILIGHEID EN PRIVACYNATASHA GERSONMinister Ter Horst wil naast het Elektronisch Kinddossier en de Verwijsindex nóg een volgsysteem voor jeugdigen invoeren: ProKid Politie. Wat gebeurt er met alle gegevens, en wie mag er gebruik van maken? De privacy verder onder druk.SAVANNAH. ZWAAR ONDERVOED, verzwakt en murw geslagen door moeder, gestikt in haar strafwashandje op haar strafplekje, bijna illegaal begraven in een natuurgebied. Moeder blowende chatverslaafde.Rowena. Opgesloten in een hondenbench, overleden aan stompen in de maagstreek, in stukken gezaagd en verspreid in het IJsselmeer. Moeder in de ban van de dader, haar vriend.Gessica. Vergiftigd met antipsychotica en in stukken in plastic tassen aangetroffen in de Maas. Vader lijdend aan wanen, en, ten tijde van de moord op zijn dochter, geheugenverlies.Savannah, het Meisje van Nulde, het Maasmeisje. De hoofden van de laatste twee moesten worden gereconstrueerd in klei en nog duurde het tamelijk lang voor ze werden herkend. Gruwelijke voorbeelden van, ja, van wat eigenlijk? Van
    • 26-03-2008Het individu is onwetend en kwetsbaargratisPRIVACYSCHENDINGCASPER THOMASNederland loopt internationaal voorop in het schenden van privacy. Toch maken burgers zich nauwelijks zorgen, immers ‘wie niets te verbergen heeft, heeft niets te vrezen’. Maar in Duitsland grijpt de rechter wél in en in Groot-Brittannië maken de Lords zich sterk voor de grondrechten. Waar blijft de weerstand tegen ‘de stille revolutie’?DE EUROPESE UNIE ontwikkelt speciale camera’s die vliegtuigpassagiers voortdurend in de gaten moeten houden. Hiermee kan verdacht gedrag, zoals vaak naar het toilet gaan, van eventuele terroristen worden geregistreerd door de cockpit. Voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) Jacob Kohnstamm is verontwaardigd. ‘Als het gaat om terrorismebestrijding, gaan alle handen de lucht in. Terreurbestrijding legitimeert kennelijk alle inbreuk op privacy’, stelt Kohnstamm. ‘De vraag of het werkelijk een zinvolle maatregel is, wordt nauwelijks gesteld.’Ook de strijd die gemeenten voeren tegen misbruik van de sociale zekerheid tast individuele vrijheden aan. Kohnstamm geeft een voorbeeld: ‘Gemeenten willen bij lichte verdenking
    • 26-03-2008We gebruiken uw gegevens slechts overal voorgratisDE DUITSERS EN PRIVACYPIM HUIJNENIn Duitsland zijn burgers allergisch voor privacyschending door de staat. Ze proberen hun gelijk te halen bij het constitutionele hof. Met succes.CATCHKEN heet het apparaat waarmee de politie in Amsterdam, Rotterdam en Oost-Brabant de afgelopen tijd heeft proefgedraaid. Met succes, want de in dienstauto’s geïnstalleerde scanner pikt via de kentekens van medeweggebruikers de gestolen auto’s, bestuurders zonder rijbewijs of met openstaande boetes er zo uit. Ook mensen met een belastingschuld kunnen hiermee tegen de lamp lopen. Een efficiënt systeem; automobilisten die niets op hun kerfstok hebben, worden, aldus een woordvoerder, ook niet met controles lastiggevallen. En hebben dus niks te vrezen, denken veel Nederlandse automobilisten schouderophalend. Want ondanks regelmatige inzet van het systeem kraait er geen haan naar.Dat gebeurt wel in Duitsland, waar het constitutionele hof in Karlsruhe het adagium ‘wie niets te verbergen heeft...’ twee weken geleden met de grond gelijk maakte. Het hof – het Bundesverfassungsgericht (BVG), de
    • 02-02-2010Rijden in een sleepnetgratisBinnenlandMARGREET FOGTELOODe politiekorpsen van Rotterdam-Rijnmond en IJsselland zijn tegen de lamp gelopen wegens een wetsovertreding. Uit een rapport van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), dat vorige week verscheen, bleek dat zij de kentekengegevens van álle automobilisten die rondom Rotterdam langs camera's rijden tien tot meer dagen bewaren. De data zijn voor de politie lekker handig om vanachter het bureau uit te vlooien of iemand strafbare feiten heeft begaan. Zo niet, dan moet ze de gegevens vernietigen. Dat gebeurt niet, en is dus onrechtmatig. Het registreren van kentekengegevens is in heel Duitsland een paar jaar geleden op initiatief van burgers via de rechter tegengehouden, omdat dit volgsysteem op zich al de privacy van burgers aantast. In Nederland daarentegen ondervindt de overheid vanuit de samenleving weinig weerstand tegen het observeren van bewegingen in de publieke ruimte en het vastleggen van allerlei privacygevoelige gegevens. Is dat omdat we, anders dan onze buren, een groot2 reacties
    • 24-06-2009Niets meer te verbergengratisMet z’n allen in de databank van Vadertje StaatMARGREET FOGTELOOMet de invoering van het nieuwe paspoort met gezichtscan en vingerafdrukken heeft de overheid er weer een database met persoonsgegevens bij. Bewindslieden slaan kritiek over schending van privacy in de wind.‘WIJ LIJKEN SOMS wel digitale hamsters’, zei Tweede-Kamerlid Ronald van Raak (SP) twee weken geleden tijdens het Kamerdebat over de invoering van de nieuwe Paspoortwet. Zijn verzuchting refereerde aan de onstuitbare drang van de overheid om persoonlijke gegevens van burgers centraal en digitaal vast te leggen. Staatssecretaris Ank Bijleveld (Binnenlandse Zaken) verdedigde zich in omineuze bewoordingen: ‘De nieuwe paspoortadministratie zorgt voor een zo betrouwbaar mogelijk systeem en wordt absolúút geen opsporingsdatabank voor misdadigers.’ Ze zei dat ‘lukraak rondneuzen’ in de centrale administratie niet mogelijk is omdat alleen officieren van justitie gegevens kunnen opvragen en zij alleen kunnen inloggen met een digitale handtekening.Maar hoe weet zij dat zo zeker? Het probleem is, zoals bij álle centrale databases met privacygevoelige gegevens van
    • 29-04-2009Nooit gepakt en toch banggratisDe elektronische burger is vogelvrijANTOINE VERBIJWe leven in een digitale dictatuur. Dat wil zeggen, niet wijzelf maar onze digitale dubbelgangers. Voor die dubbelgangers lijken de mensenrechten niet te gelden. Al gelden ze in Duitsland net iets meer dan in Nederland.BERLIJN – Laat ik het maar bekennen. Ik heb een pakje batterijen in mijn wagentje langs de kassa geschoven (geregistreerd op video). Ik heb op internet handleidingen voor het maken van bommen bekeken (mijn provider kan mij verraden). Ik heb een klantenkaart van de Kaufhof (die nu van alles over mijn koopgedrag weet). Ik heb een rekening twee keer ingediend en twee keer betaald gekregen (mijn mailbox weet het). Ik heb mijn e-mailadres aan een handelaar in persoonsgegevens van journalisten gegeven (dat adres zwerft nu door heel Duitsland). Ik heb Oostenrijk over de snelweg doorkruist zonder tol te betalen (geregistreerd door een videoscan). Ik heb de gegevens van mijn creditcard aan de Deutsche Bahn afgestaan (de
    • 03-12-2008Een addertje onder het grasgratisINVOERING ELEKTRONISCH KINDDOSSIERAUKJE VAN ROESSELHet veelbesproken Elektronisch kinddossier gaat met ingang van het nieuwe jaar uitgerold worden, zoals dat in het jargon heet. Gewoon ter vervanging van de papieren dossiers van de jeugdartsen?Als je aan een complete buitenstaander zou vertellen dat de Nederlandse consultatiebureau- en schoolartsen anno 2008 de dossiers over de kinderen die ze dagelijks zien graag digitaal willen vastleggen en niet langer met pen en papier, zal deze daar niet vreemd van opkijken. Wie werkt er tenslotte nog met papier! Ook zal die buitenstaander het niet vreemd vinden dat in een digitaal dossier dezelfde vragen aan bod kunnen komen als in het papieren dossier, vragen die in de loop van decennia zijn ontwikkeld en de arts helpen als het vermoeden rijst dat een kind niet goed groeit, achterblijft in zijn motorische ontwikkeling of begrippen als later en vroeger niet blijkt te snappen op de leeftijd die daarvoor staat. Tóch wekte het VVD-Kamerlid
    • 12-11-2008Exit HippocratesgratisELEKTRONISCH PATIËNTENDOSSIERMARGREET FOGTELOO EN CASPER THOMASDe slordige en dwingende wijze waarop minister Klink het Elektronisch Patiëntendossier opdringt aan zestien miljoen burgers stuit op weerstand. Hopelijk verplaatst de onrust over de procedure zich nu ook naar het échte argument tegen dit systeem: het risico op lekken en misbruik van medische gegevens.DÁT WAS MINISTER Klink (Volksgezond-heid, Welzijn en Sport) even vergeten te regelen: de kosten die gezinnen moeten maken om voor hun kinderen bezwaar aan te tekenen tegen het Elektronisch Patiëntendossier (EPD). Voor ieder kind moeten ouders een recent geboorte-uittreksel aanschaffen, kosten rond de twaalf euro, en naar het ministerie sturen. De woede bij de Consumentenbond, een meerderheid in de Tweede Kamer en de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie hierover is nu zo groot dat Klink met zijn lompe aanpak onbedoeld draagvlak voor het EPD kwijtraakt.Het is natuurlijk typisch Hollands dat er pas massaal weerstand ontstaat als het gaat over de centen, terwijl voor de principiële bezwaren tegen
    • 25-06-2008Iedereen verdachtgratisPRIVACYSCHENDINGCASPER THOMASDe Nederlandse opsporingsdiensten zijn Europees kampioen aftappen. Telefoontaps en dataretentie ondermijnen de vrijheid van de burger, maar politiek en publiek leveren nauwelijks weerstand.DAT NEDERLANDSE opsporingsdiensten veel telefoongesprekken afluisterden was al langer bekend, maar details hierover waren tot voor kort ongewis. Enkele weken geleden leverde minister van Justitie Hirsch Balin de feiten achter de vermoedens: in de tweede helft van 2007 werden in Nederland 12.491 telefoonnummers afgetapt. Dagelijks liepen er gemiddeld 1.681 taps.Dit betekent niet dat er ook 12.491 personen onder de tap zaten. Een persoon beschikt vaak over meer telefoons, bijvoorbeeld een vaste lijn en een mobiele telefoon. Daar staat weer tegenover dat iedereen die belt naar een afgetapte telefoon ook onder die tap valt. Het is dus vooralsnog gissen hoeveel mensen en hoeveel gesprekken precies worden afgeluisterd. Wel is duidelijk dat Nederland behoort tot de Europese aftaptop. Alleen Italië tapt meer af dan Nederland, maar het lijkt erop dat
    • 26-03-2008Privacyschending is geen sciencefictiongratisNEDERLAND EN PRIVACYAUKJE VAN ROESSELNederlanders komen niet in opstand als overheden en bedrijven het recht op respect voor het privé-leven afbreken. Het is te abstract en overkomt altijd ‘de ander’. Totdat een gewone, blanke Nederlander aan de beurt is. Dan pas schrikken we ons rot, te laat.STEL U VOOR. Uw zoon gaat naar school, hij kan alleen het schoolgebouw binnen als na een irisscan daarvoor toestemming is gegeven. Gemakshalve wordt via die scan meteen vastgesteld of uw zoon die dag last heeft van agressieve gevoelens en medicijnen moet slikken om te voorkomen dat hij doorslaat.Of u loopt over straat, er stopt een politiewagen en de u onbekende agent spreekt u onmiddellijk aan met uw naam, omdat hij dit dankzij een chip op uw identificatiekaart al wist nog voordat u de auto zag aankomen.Of u reist via de Verenigde Staten naar Canada, maar u wordt gearresteerd, omdat uw naam voorkomt op een lijst van verdachte
    • 26-03-2008De nationalisering van de burgergratisDE ENGELSEN EN PRIVACYPATRICK VAN IJZENDOORNHet deert de Britten nauwelijks dat ze met miljoenen camera’s in de gaten worden gehouden. De weerstand tegen het privacybeleid komt van de Lords die zich opwerpen als verdedigers van de oude vrijheden.TWEE JAAR GELEDEN ging de Britse publicist Ross Clark een grote uitdaging aan: een reis maken van het marktstadje Newmarket in het graafschap Suffolk naar de badplaats Southend zonder te worden gefilmd door veiligheidscamera’s. Wat normaal een paar uur rijden in zuidoostelijke richting zou zijn, werd nu een wereldtocht over landweggetjes en achterafstraatjes, waar het boek The Road to Southend Pier: One Man’s Struggle Against the Surveillance Society de weerslag van is. Net toen Clark dacht dat hij net als Jason Bourne uit het net van de observatiemaatschappij was geglipt, werd hij op beeld vastgelegd toen hij triomferend de pier van de kustplaats op liep.Clarks knipoog naar George Orwell is er niet voor niets. Het is in het
Meest_gelezen