Stuur «Picasso en Pollock» door
28-07-2010
Picasso en Pollock
Rudi Fuchs schrijft (De Groene Amsterdammer, 22 juli) dat Picasso begin jaren vijftig het summum van avontuurlijke kunst vertegenwoordigde, terwijl de schilderijen van Jackson Pollock volgens hem in die tijd veel radicaler waren.
| |  |
Daarmee gaat Fuchs voorbij aan de enorme invloed die Picasso heeft gehad op Amerikaanse abstract-expressionistische schilders, in het bijzonder op Pollock. Die was tussen 1940 en 1950 totaal geobsedeerd door het werk van Picasso, en niet van diens 'wulpse, sierlijke naakten' zoals Fuchs schrijft.
Jackson Pollock liet zich voor zijn 'drippings' in het bijzonder inspireren door Picasso's Guerníca en door een eigen interpretatie van Picasso's werkwijze. Hij heeft deelstudies van de Guernica in eigen figuratieve schilderijen uitgewerkt en gebruikte het gehele schilderij later als basis voor zijn abstracte werk. Veel van zijn drippings hebben hetzelfde formaat als het panorama-achtige Guernica.
De ook door Fuchs genoemde film die in 1950 van Pollock in actie werd gemaakt geeft een artistieke impressie waarbij de camera veel heen en weer ging en het onduidelijk was aan welk schilderij Pollock toen eigenlijk werkte. Met behulp van computeranimatie kon de ontstaansgeschiedenis van het schilderij worden gereconstrueerd; ook werd duidelijk dat het om November 27, 1950 ging.
Het is verbluffend om te zien hoe Pollock zijn schilderij begon met figuratieve beelden die direct uit de Guerníca afkomstig waren, en hoe het zich verder ontwikkelde tot de abstracte kunst waarmee Pollock bekend werd. De studie maakt het aannemelijk dat Pollock deze aanpak voor al zijn drippings volgde.
Pollock heeft de werkwijze zelf getypeerd als 'het versluieren van het (figuratieve) beeld' en baseerde zich daarbij op Picasso die gezegd zou hebben dat je bij het maken van een schilderij altijd met iets concreets begint. De sporen daarvan kunnen daarna al doende verdwijnen, maar volgens Picasso blijft de emotie van het concrete (figuratieve) begin bepalend voor het uiteindelijke (al dan niet abstracte) schilderij.
JAN JAAP BERKHOUT, Amsterdam
| |  |