Stuur «Verlichting versus islam» door
![]() | ![]() |
In zijn essay 'Verlichting versus islam' (De Groene Amsterdammer, 19 augustus) rept John Gray over Julien Benda en diens Verraad der Intellectuelen uit 1927.
| Tweet | ![]() |
Zo gaven intellectuelen hun objectiviteit prijs en lieten zich voor karretjes van communisme en fascisme spannen, volgens Gray beide product van 'ons' verlichtingsdenken. En dit zou nu ook bij iemand als Paul Berman gebeuren, die de anti-islamlobby zou ondersteunen en voor de Verlichting pleit. Wij zouden echter meer nederigheid moeten betuigen tegenover islamitische landen en de islam, aldus John Gray. Je kunt het plaatje nu compleet en symmetrisch maken door John Gray als trekpaard voor de islamlobby te zien.
Misschien is het wel zo dat je puur kwantitatief kunt meten en berekenen dat het communisme en fascisme meer doden hebben gebracht dan islamitische regimes (al is dat moeilijk meetbaar). Maar om dan te stellen dat de verschrikkingen van bijvoorbeeld de Taliban nog niet in de buurt van toenmalige 'westerse' regimes komen, gaat wel erg ver en getuigt van een al te academische gevoelloosheid en gebrek aan objectiviteit. De repressie werkt binnen islamitische regimes veel meer onderhuids en 'subtieler', en is op die manier niet zonder meer met de toenmalige 'top-down'-regimes te vergelijken. Hoe ver kun je gaan met politiek correct bagatelliseren en culturele zelfkastijding?
Overigens: het 'ware objectieve intellectualisme' waar Gray voor pleit, kun je óók als product van verlichtingsdenken zien (bestond reeds bij de Grieken én... de islam van vóór de elfde eeuw). Hiervoor is in de regel echter maar bitter weinig ruimte binnen de (recente) islam. Dit alles maakt de stellingname van John Gray problematisch en moeilijk houdbaar.
CORNË CAMONT
| Tweet | ![]() |





























