Bekijk ook het Historisch archief
In het historisch archief vindt u in facsimile de eerste 64 volledige jaargangen van De Groene, van 1877 tot en met 1940.
- 07-12-2002Bloemenboer, bankier, buitenbeentjeNederlanders in Zuid-AfrikaNederlanders, zowel de oude als de nieuwe generatie, doen fijne zaken in Zuid-Afrika. Ze zouden niet meer kunnen aarden in Holland, waar «alles maar is toegestaan». Sommigen vinden zichzelf een deel van de lokale bevolking geworden. «Ja, de Afrikaners. Niet de zwarten natuurlijk. Dat is toch een heel andere cultuur.» «Zuid-Afrika is heel veilig», grapt bloemenvertegenwoordiger Noud Vissers, «totdat je iets overkomt.» Vissers heeft zelf nog niets van de notoire Zuid-Afrikaanse misdaad gemerkt sinds zijn aankomst hier enkele maanden geleden, maar dat betekent nog niet dat hij zich in slaap laat sussen. «Je moet wel op je tellen blijven passen. Je kent de weg hier niet en er zijn grote tegenstellingen. Laatst hoorde ik van twee Nederlandse vrouwen die zich zomaar door een vreemde man een auto in hadden laten praten, om die man zijn huis te gaan bekijken. In het donker, in een vreemde stad. Misschien wilden ze niet
- 26-01-2002Zuid-Afrika in stroomversnellingBericht uit Zuid-Afrika
- 19-05-2001Farma's leggen het afDe Zuid-Afrikaanse strijd tegen de medicijnenmakersIn Zuid-Afrika procedeerden actievoerders en de regering-Mbeki samen tegen de fabrikanten van aidsremmers. Dat was enige tijd geleden wel anders. Reconstructie van een historische rechtszaak. Januari 1998. De regering-Mandela veroorzaakt onrust bij de Zuid-Afrikaanse Pharmaceutical Manufacturers Association en een twintigtal internationale farmaceutische bedrijven. De nieuwe Geneesmiddelenwet versoepelt nationaal patentrecht en schept de mogelijkheid tot het importeren van generische geneesmiddelen. De wet verbiedt het bonussysteem waarmee de lokale farmaceutische industrie dokters en apotheken stimuleert zo veel en zo duur mogelijk medicijnen te verkopen. De nieuwe wet regelt dat zowel in de privé- als in de staatssector bij voorkeur alleen nog generieken zullen worden gebruikt. De winsten van de ondernemingen zijn zonder aids al hoog genoeg, redeneert de regering, en Afrika vormt bovendien maar anderhalf procent van de wereldmarkt. De medicijnhandelaren vinden echter dat de wet hun grondwettelijke rechten aantast en gaan naar de rechter, die in afwachting van de rechtszaak een
- 06-01-2001De tragische rijkdom van AfrikaHet bloed van de wapen- en diamanthandelHet imago van de diamant uit Afrika is slecht. Er kleeft bloed aan. Tot nu toe lijkt echter, noch in West-Europa, noch in de Verenigde Staten, de politieke wil te bestaan om het hete hangijzer van de wapentransporten naar Afrika aan te vatten en om in dat verband de eigen industrieën onder de loep te nemen. Een diamant gevangen in een mitrailleur vizier: het logo van Fatal Transactions, de beweging die internationaal de rol van de diamanthandel in de oorlogsravage in Afrika aan de kaak heeft gesteld, maakt in een ferme klap duidelijk waar het de actievoerders om gaat. Diamanten worden verhandeld voor wapens. Diamanten zijn de brandstof voor eeuwigdurende oorlogen in Angola, Sierra Leone en de Congo. Zonder diamanten zou Jonas Savimbi, de Angolese rebellenleider, al lang geleden gedwongen zijn geweest de pijp aan Maarten te geven. Diamanten hebben afgehakte armpjes in Sierra Leone, chaos in de Congo en
- 02-02-2000Moord op de witte kafferWie doodde Swapo-activist Anton Lubowski?Eind vorig jaar werd de voormalige bevrijdingsbeweging Swapo voor de derde keer op rij winnaar van de verkiezingen in Namibië. Tegelijkertijd was het tien jaar geleden dat Swapo-activist Anton Lubowski werd vermoord. Maar door wie? Evelien Groenink onderzocht de ware toedracht van de moord en stuitte op onvermoede Franse connecties. [kader] --- ANTON LUBOWSKI De ‘witte kaffer’ werd hij genoemd: Anton Lubowski, de advocaat die zijn carrière had opgegeven voor een bestaan als activist voor de zwarte Namibische bevrijdingsbeweging Swapo. Hij droeg zijn bijnaam met trots. Lubowski haatte de apartheid, die het buurland Zuid-Afrika tot in Namibië had doorgevoerd. Hij wijdde zijn tijd aan de strijd voor zwarte onafhankelijkheid in de regio. Hij viel als martelaar, vermoord aan de vooravond van de bevrijding van zijn land dat tot dan toe een provincie was geweest van apartheid-Zuid-Afrika. De communis opinio was en is dat Lubowski als sleutelfiguur in het Swapo-apparaat werd
- 13-01-1999Doctors in de doodVERWOERDBURG, genoemd naar de aartsvader van de apartheid, is een rommelig neergekwakte verzameling blanke slaapwijken. De enige opwinding die er af en toe ontstaat, is als de gemeente met een plan komt om leeg terrein te vullen met sociale woningbouw, huizen voor zwarten dus. Alleen dan zoeven de huismoeders in hun BMW's wat sneller en verontruster door de lanen, en belegt brigadier (b.d.) Elst protestvergaderingen in de patio van zijn huis met de rottweilers. Dat Verwoerdburg het hoofdkwartier is van 7th Medical Battalion, de medische divisie van het leger; dat het bedrijf Protechnik er gifstoffen fabriceert; dat dr. Wouter 'Mengele' Basson er nog steeds werkt in het 1 Military Hospital, waar hij eerder - zo wordt gefluisterd - biologische oorlogsvoerings-experimenten deed op onwetende patiënten; dat het Military Intelligence-gebouw bij de vijver tot voor kort in de kelder tonnen ecstasy-tabletten voor distributie onder de zwarte gemeenschap had staan; dat de plaatselijke
- 04-11-1998Waarheid & hoe nu verderNatuurlijk is het niet leuk voor het ANC dat de eigen misdaden nu ook in het rapport van de Waarheidscommissie staan. En natuurlijk is er wat te zeggen voor het argument dat een slecht geoutilleerde organisatie, zonder veel infrastructuur, niet met dezelfde maat gemeten mag worden als een goed geolied staatsapparaat. En voor het argument dat het apartheidssysteem uitsluitend de onderdrukking diende, terwijl de misdaden van ANC-kampcommandanten, hoe erg ook, toch vooral uitingen waren van individuele frustraties en machtshonger. Het is alsof je een Eichmann vergelijkt met een man die zijn vrouw slaat. Die laatste geweldpleger moet natuurlijk ook flink straf krijgen, maar het gaat wel om een ander soort misdaad. En toch is het goed dat het ANC zo met de billen bloot gaat. Want de machtshongerige baasjes van toen zijn nu de baas over het Zuid-Afrikaanse staatsapparaat. En net zo min als zij naar hun eigen gedrag van
- 10-12-1997Mama is niet langer boos, ze is gekWinnie begrijpen, dat gaat niet buiten de context van wat zich afspeelde in de townships van de late jaren tachtig. Die stonden in brand. Elke straathoek, elk woonblok, elke school had zijn groep angry young men, 'comrades' genaamd, die maar één ding wilden: vechten. En aangezien de onderdrukker ofwel onbereikbaar ver weg was, in goed bewaakte kantoorgebouwen in de blanke stad, ofwel gepantserd rondreed in Casspir of Hippo, leefde men zich vaak uit op wie er zoal voorhanden was.Politieverraders, alcoholstooksters, vrouwen die de 'supermarktboycot' hadden gebroken. In de townships hingen je leven en welzijn in die tijd, meer nog dan van de blanken, ervan af of de plaatselijke comrades een beetje redelijk waren.De gevaarlijkste groep comrades was het Mandela United Soccer Team. Niet alleen omdat ze werden geleid door iemand met veel macht, contacten en geld, maar ook omdat ze samen met 'mama' zelfs boven de wetten van struggle stonden.
- 03-12-1997Waarom moest dulcie dood?PARIJS, maart 1990. Ik ontdek iets verdachts aan de buren van Dulcie September, de vrouw die het ANC in Frankrijk vertegenwoordigde. Het bedrijfje in het kantoor naast het hare heeft er bijna even lang gezeten als het ANC. Het trok erin op dezelfde dag, 1 augustus 1985. Officieel werd er een 'sporthandelsbulletin' uitgegeven. De Franse hoofdredacteur is een in het ANC gespecialiseerde Afrikakenner, voorheen werkzaam bij de Zuid-Afrikasectie van de Franse staatsradio. Kort na de moord vertrok het 'sporthandelsbulletin' weer.Op 29 maart 1988 kreeg Dulcie September een salvo van vijf kogels in haar gezicht. Ze was op slag dood, haar moordenaars werden nooit gevonden. Als een groot raadsel werd de moord echter nooit gezien: 'Zuid-Afrikaanse doodseskaders' luidde overal de verklaring.Het kantoor naast de ANC-vestiging blijkt bij nader onderzoek volkomen Frans. Sport Eco heet het, en het publiceert elke twee maanden twee pagina's over de handel in tennisschoenen. Ik zou nooit
- 12-11-1997Taalregt'ONZE TAAL is ons alles', zegt de jonge blonde vrouw achter het hek van de Jan Celliers Hoerskool in Johannesburg. 'Ze kunnen nog zo hard proberen om haar uit te roeien, als het moet vechten we ons er dood voor.' Ze vermijdt nadrukkelijk te kijken naar de kleine zwarte jongen Themba, voor wie zijn moeder en ik een school zoeken. De boodschap is duidelijk: dit gaat om meer dan taal alleen. Als Themba Afrikaans wil leren, moet hij dat maar ergens anders doen. 'Die school? Daar zie je niet eens kinderen met donker haar', had een buurvrouw al gewaarschuwd.De defensieve houding van de Afrikaner juf heeft alles te maken met de 'total onslaught' die in zwart geregeerd Zuid-Afrika gaande zou zijn tegen de Afrikaner, zijn taal en zijn cultuur. Voor wie van 'potjiekos' en Sarie Mareis houdt, lijkt er zeker reden tot bezorgdheid. In regeringsgebouwen is Engels tegenwoordig de voertaal,
- 03-09-1997Pik botha wil wel weerConservatief in de Nasionale Party in Zuid-Afrika, dat is nogal niet een beetje conservatief. En conservatieven die tegen alle stromen in gebeten bleven op handhaving van oude blanke privileges, waren sinds enige tijd alles wat F.W. de Klerk nog over had in de harde kern van zijn NP.De doodsklok voor de partij was al begonnen te luiden toen de laatste 'verligte', Johannesburgs partijleider Roelf Meyer, enige maanden geleden ontslag nam. Hij had in opdracht van voorzitter F.W. de Klerk geprobeerd een nieuwe toekomst voor de NP uit te stippelen als brede oppositiepartij; hij had getracht er, zoals de opdracht kort samengevat had geluid, 'zwarten bij te halen'. Maar na tal van gesprekken met zwarte politici, zoals de bij het ANC in ongenade gevallen Bantu Holomisa, was hij tot de conclusie gekomen dat een dergelijke alliantie er alleen in zat als ook het beleid omging. Geen zwarte was zo gek zich
- 02-04-1997Zwarte krachtenIn de Noord-Transvaal schieten sinds het nieuwe Zuid-Afrika de getto's voor ongewensten als paddestoelen uit de grond. 'In KwaZulu hebben ze Inkatha, hier hebben we heksen.' Een reportage over demonen, zwarte magie en andere kwade krachten. NOORD-TRANSVAAL - Nog steeds is er een derde macht in de Noord-Transvaal. Mensen verdwijnen uit hun dorpjes en hun hutten om nooit meer levend te worden gezien; soms worden hun verminkte lijken teruggevonden in de bosjes. Anderen verdwijnen voor even en komen terug met een lege blik in hun ogen, vol verhalen van angst en terreur. De slachtoffers zijn meestal vooraanstaande leden van de zwarte townships en de dorpsgemeenschappen: schoolmeesters, nette huisvrouwen en hun kinderen, jonge activisten, allen ANC-gezind, want in de Noord-Transvaal is iedereen die weet hoe het hoort, lid van het ANC. Degenen die de terreur bedrijven, zijn dat doorgaans niet: zij beschikken over de steun van kwade krachten die buiten de
- 13-11-1996'arme donder'Natuurlijk was Eugene de Kock, hoofd van een Zuidafrikaans doodseskader, een gewetenloze moordenaar. Maar het vonnis dat tegen hem is uitgesproken en dat hem tot in zijn volgende levens achter de tralies houdt, steekt wel erg schril af bij de amnestie die zijn superieuren hebben weten te verkrijgen. 'HET IS IN en in triest', verzuchtte een blonde jongen, ringetje in het oor, toen het vonnis van tweemaal levenslang plus tweehonderdtwaalf jaar viel in het proces tegen zijn vroegere collega Eugene de Kock. 'Eén man moet opdraaien voor de hele smeerboel. Het lijkt hier Neurenberg wel.' De zware jongen had, al mankeerde er dan het een en ander aan zijn feitenkennis over het Neurenbergtribunaal, natuurlijk gelijk.Te midden van het koor van slachtoffers die op dat moment allemaal hardop alternatieve straffen voor de rechterlijke uitspraak aan het bedenken waren 'Ze moeten zijn naam op z'n rug plakken en hem loslaten in een
- 19-06-1996Operatie omdenkenZuid-Afrika moet een ander land worden en daarbij hoort een ander leger. Een non-raciale, gefeminiseerde vredesmacht, waar het voormalige ANC-guerrillaleger integraal deel van uitmaakt. Mooie idealen, maar hoe ziet de praktijk eruit? Verslag van een driedaagse integratiecursus. Alle namen van de in dit verhaal voorkomende personen zijn uit overwegingen van privacy veranderd. IN DE OPKOMENDE ZON boven de snelweg naar Pretoria tekent zich op een heuvel links het Voortrekkermonument af, hoekig en bruin als een enorm broodrooster uit de jaren vijftig. Een metalen wachttorentje op drie magere, twintig meter hoge poten aan de rechterkant van het viaduct voor de afslag doet denken aan de marsmannetjesvoertuigen van H. G. Wells. De afslag kronkelt naar links door de heuvels, tot in de restricted area van de legerbasis Voortrekkerhoogte. Tot voor kort piekerde de gemiddelde zwarte er niet over hier ook maar een voet te zetten - tenzij het een zwarte van de
- 01-05-1996Huilen met tutuIn de soap-serie 'Suburban Bliss' gaan blank en zwart genoeglijk bekvechtend met elkaar om. Maar in die andere soap, de serie zittingen van de Commissie van Waarheid, vallen echte tranen. Het alledaagse leven na de apartheid. Van oude wonden en pijn die niet voorbijgaat. JOHANNESBURG - Drie dagen voor de eerste zitting van de Commissie van Waarheid belt een vriendin op. Of we geen baantje in Nederland weten voor R.? Zij en R. hebben net gehoord dat hij misschien voor de commissie gedaagd zal worden vanwege zijn vroegere betrokkenheid bij bomaanslagen door het ANC. R. heeft duidelijk geen zin om te getuigen, begrijpen we. Hij is druk bezig voorbereidingen te treffen voor zijn tweede ballingschap. Eerst - in de jaren zeventig - moest hij vluchten omdat de veiligheidspolitie hem op de hielen zat, en nu omdat de veiligheidspolitie hem voor de Commissie van Waarheid wil slepen.Elke dag weer maak ik
- 10-01-1996Een witte kerstVoor de wet is hun positie er stukken beter op geworden, maar echt veilig voelen zwarten zich nog niet in Zuid- Afrika. Al was het alleen maar vanwege de laatste rage onder verwarde blanke mannen: 'de decemberjacht'. DE ZON SCHIJNT, de hemel is blauw. Een zwarte man met een wit schortje voor serveert glazen vruchtensap aan blanke mevrouwen langs de kant van het zwembad. Aan mijn tafeltje is het ook een zwarte man die de koffie inschenkt; een andere zwarte man schuift de tuinstoelen aan. Het gazon van het Country Hotel in Magaliesburg is een oase van vogelgetjilp en soezerige ontspanning. Behalve voor de zwarte mannen aan mijn tafeltje. Ze zijn net gemeenteraadsleden geworden, al werken ze nog steeds voor de blanken van Magaliesburg en worden ze soms nog aangesproken met boy. Aarzelend beginnen ze te praten over dat ene probleem waar ze, nu ze officieel dorpsbestuurders zijn, iets aan
- Er zijn grenzen 25-08-2010
- Rutte blijft stil 01-09-2010
- Het machtige orgaan van de vrouw 08-07-2009
- Wreker van zijn Indische grootouders 02-09-2009
- Anderhalve minuut 25-08-2010
- Niet door mijn schuld 18-08-2010
- Tranen om wat kapot gaat 08-09-2010
- Zelfs lezen wordt overbodig 01-09-2010
- Onthoofding 18-08-2010
- Help, we worden dom! 01-09-2010