Bekijk ook het Historisch archief
In het historisch archief vindt u in facsimile de eerste 64 volledige jaargangen van De Groene, van 1877 tot en met 1940.
- 30-06-2010De geschiedenis van de stilteSlavernij in de oostSinds enkele jaren wordt op 1 juli in Amsterdam de afschaffing van de slavernij gevierd. Bij ons slavernijverleden denkt iedereen direct aan Suriname en wordt de onderwerping in de Oost verzwegen. TERUGBLIKKEN OP NEDERLANDS vervlogen imperialisme is niet zonder risico, zoals premier Balkenende in 2002 heeft gemerkt na zijn gaffe over de 'terugkeer van de VOC-mentaliteit'. De handel en wandel van de VOC, het Cultuurstelsel in Nederlands-Indië en de slavernijwinsten zijn en blijven bekende weerbarstige leerstukken van de Nederlandse geschiedschrijving. Dezelfde premier verklaarde niettemin zes jaar later, ter gelegenheid van de nationale slavernijherdenking: 'De donkere slavernijgeschiedenis hoort thuis in ons onderwijs.' Balkenende werd op zijn wenken bediend, want in het venster 'Slavernij ca. 1637-1863' van de vaderlandse geschiedeniscanon staan de wetenswaardigheden van de slavernijgeschiedenis op een rij, tot en met de afschaffing op 1 juli 1863, 'als een van de laatste landen in Europa'. Dit laatste feit is op
- 10-03-2010 Er is nalatigheid gepleegd!Essay Moderne IndologieIn december riepen Adriaan van Dis, Nelleke Noordervliet en anderen de regering in NRC Handelsblad op om de Indonesische onafhankelijkheid te bepalen op 1945 en niet op 1949. Maar die datum is al lang aanvaard. De oproep is voor binnenlands gebruik bedoeld en negeert vragen die echt nijpend zijn. Waar gáát dit over? - een vraag die bij velen opkwam na lezing van het ingezonden stuk over de schuld aan Indonesië dat Adriaan van Dis, Nelleke Noordervliet, Nico Schulte Nordholt en anderen publiceerden in NRC Handelsblad (22 december 2009, zie kader). Het stuk behandelt het ontstaansmoment van de Indonesische onafhankelijkheid, een kwestie die in Nederland lange tijd een heet hangijzer was. De Indonesiërs riepen namelijk tijdens het gezagsvacuüm direct na de Tweede Wereldoorlog eenzijdig de Republiek Indonesië uit, op 17 augustus 1945. Pas vier chaotische en gewelddadige jaren later, op 27 december 1949, volgde de soevereiniteitsoverdracht van Nederland aan Indonesië.
- 20-01-2010Met ploertendoder en stilettoIntegratie Indische knokpartijen'In- en intriest' noemde premier Balkenende de schermutselingen in Culemborg, om daaraan toe te voegen: 'En het is niet voor het eerst.' Daarmee doelde hij niet op de vele harde confrontaties tussen Indische nieuwkomers en blanke Nederlanders in de jaren vijftig van de vorige eeuw. DE MYTHE VAN de geruisloze integratie van Indische Nederlanders is wijdverbreid. Sinds jaar en dag wil het verhaal dat circa driehonderdduizend Indo's zich, na de opheffing van Nederlands-Indië, bereidwillig en soepel hebben geschikt in de vaderlandse maatschappelijke orde. De aanpassingsproblemen waar een groot deel van deze migranten - onvermijdelijk - mee te maken kreeg werden verborgen, verzwegen of gebagatelliseerd, in de eerste plaats door henzelf. Indische Nederlanders hadden geen belang bij het publiek maken van hun binnenskamerse narigheid. Op de arbeids- en huwelijksmarkt deden Indo's het immers goed in het Nederland van de wederopbouw. De grote porties in de nieuwe Chinees-Indische restaurants en de Indorock
- 09-12-2009Kunst als koloniale spokenbezweerderBeyond the Dutch in het Centraal Museum UtrechtSamen met kunstenares Wendelien van Oldenborgh bezocht Lizzy van Leeuwen de expositie Beyond the Dutch, over de wisselwerking tussen Nederlandse en Indonesische kunst. Na afloop waren beiden in verwarring. ‘Er is expliciet gekozen voor een eurocentrisch kunstconcept.’ EEN GEËNGAGEERDE TENTOONSTELLING van Nederlandse en Indonesische kunst anno 2009: is er een betere graadmeter denkbaar voor de stand van zaken in het dekolonisatieproces? Beyond the Dutch toont de wisselwerking tussen de Nederlandse en Indonesische kunst van 1900 tot heden. Curator Meta Knol, nu directeur van Museum De Lakenhal in Leiden, verwerkte in de expositie tevens de manier waarop artistieke ontwikkelingen zijn beïnvloed door veranderende politieke omstandigheden. Aan de basis van de tentoonstelling ligt de klassieker Orientalism (1978) van Edward Said, waarin Said de westerse blik op het Oosten ontleedt als een ideologisch discours: pas door het creëren van het beeld van de onbeschaafde en achterlijke Oriëntaal, ‘de Ander’, kon de westerling zichzelf zien
- 25-11-2009De Indische wortels van Geert WildersNagekomenOp 4 september schreef Lizzy van Leeuwen in De Groene Amsterdammer een essay over de politieke roots van Geert Wilders. Daarin ging het onder meer over vermeend wangedrag van Wilders’ grootvader in Indonesië en over de motieven van Indo’s om zich te blonderen. De auteur van het essay ontving talloze reacties, waarop zij nu reageert. BIJ DE GROTE HOEVEELHEID reacties op mijn essay over het postkoloniale tekort in Nederland, geïllustreerd door een andere visie op Geert Wilders, zaten enkele opzienbarende brieven en mails.Eén daarvan had betrekking op de verschillende motieven van Indo’s om zich te blonderen. Dat er een precedent bestaat van het politieke motief om de Indo-afkomst te verbergen blijkt uit een reactie die ik kreeg uit Athens, Ohio, van de historicus prof. dr. Bill Frederick. Hij liet weten dat hij bij archiefonderzoek over de periode 1945-1950 in Oost-Java was gestuit op meldingen over gewelddadige geblondeerde Indo’s, die samen
- 04-11-2009‘Er bestaan geen Oeroegs’Indo’s versus totoksIn het kader van de actie ‘Nederland leest’ heeft de CPNB Oeroeg van Hella Haasse heruitgegeven. Al zestig jaar klinkt uit Indische kring kritiek op Haasse’s ‘tuttig eurocentrisch romannetje’.SINDS DRIE JAAR verrast de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) de bevolking in het najaar met een gratis bestseller uit voorbije tijden. De actie ‘Nederland leest’ laat zien dat literatuur niet alleen een breed publiek aanspreekt en plezier verschaft, maar ook de blik verruimt, aldus de website van de CPNB. Maar wat de CPNB precies voor ogen staat met die ‘discussie’ is dit jaar voor een niet geringe groep Nederlanders helemaal de vraag.Centraal staat namelijk de novelle Oeroeg van Hella Haasse, met daaraan verbonden het thema ‘interculturele vriendschap’. Op het eerste gezicht een goede keus, omdat het boek sinds de verschijning in 1948 tot een aanhoudende controverse heeft geleid. Het gekke is alleen dat van deze springlevende oude kwestie
- 07-10-2009‘Jij hebt geen land’Het verhaal van de Indo’sAl zestig jaar lang vragen veel Indo’s in Nederland zich af: wie zijn wij en wie willen wij zijn? Vijf prominenten onder hen doen hun ‘Indische verhaal’. ‘Ik snap Wilders wel, dat hij zijn afkomst wil verbergen.’ IS HET ZO dat migranten uit Nederlands-Indië een hang hebben naar rechts? Hoe stond en sta je zélf tegenover rechtse en linkse politiek? Deze vragen stelde ik aan Dane Beerling, Joty ter Kulve, Theodor Holman, Wieteke van Dort en Peter Bouman – eerste en tweede generatie Indische migranten. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze zich al langere tijd in de openbaarheid begeven met hun ‘Indische verhaal’.Het resultaat van de gesprekken werpt een verhelderend licht op het moeilijke begrip ‘identiteitspolitiek’. Dane Beerling vertelt bijvoorbeeld hoe hij schrok, op de boot naar Holland, omdat hij door Nederlandse soldaten met een ‘inlander’ werd vergeleken. Op zee besefte hij pas dat hij Hollander moest worden, te
- 02-09-2009Wreker van zijn Indische grootoudersDe politieke roots van Geert WildersGeert Wilders lijkt alle politiek te reduceren tot vraagstukken van grensbewaking, volkstelling en volksverplaatsing. Displacedness vormt het steeds terugkerende motief van zijn betoog en niet toevallig ook van zijn verborgen Indische familiegeschiedenis. EN WEER LUKTE het hem: door heel Europa meldden krantenkoppen in juni de plannen van Geert Wilders om ‘miljoenen, tientallen miljoenen’ Europese moslims voorgoed uit te zetten als ze problemen veroorzaken. De PVV-leider deed deze uitspraak in Denemarken waar hij, net als in de Verenigde Staten, door velen wordt gezien als internationale held van het vrije woord. In het buitenland gooit Wilders alle remmen los als hij zijn vaste thema aansnijdt: de dreigende islamisering van het vrije Westen, te beginnen met ‘Eurabia’. Zijn alternatief – deportatie, opsluiting en/of verbanning van moslims – wordt in het buitenland doorgaans met staande ovaties verwelkomd. In Denemarken beweerde hij ook dat de westerse democratie op de rand van de afgrond staat door
- Er zijn grenzen 25-08-2010
- Rutte blijft stil 01-09-2010
- Het machtige orgaan van de vrouw 08-07-2009
- Onthoofding 18-08-2010
- Niet door mijn schuld 18-08-2010
- Anderhalve minuut 25-08-2010
- Wreker van zijn Indische grootouders 02-09-2009
- Niet meer bedelen om excuses 11-08-2010
- Gedomineerd door snorren 18-08-2010
- Het democratisch tekort 18-08-2010