Bekijk ook het Historisch archief
In het historisch archief vindt u in facsimile de eerste 64 volledige jaargangen van De Groene, van 1877 tot en met 1940.
- 08-09-2010Unisono verstaanbaarSanneke van Hassel, Nest. € 16,90 Na zo'n twintig pagina's Nest dringt de vraag zich al hinderlijker op: wat lezen we nu eigenlijk? Een volwassen roman of een boek voor young adults, zoals dat de laatste jaren opgang doet, en dan ook nog eens eentje van de bravere soort?Nest is het romandebuut van Sanneke van Hassel, die eerder furore maakte met haar beide verhalenbundels. Ook wierp zij zich op als pleitbezorgster van het in haar ogen ondergewaardeerde literaire genre 'het korte verhaal'. Nu dan toch een roman, zij het een roman in stukken, zou je kunnen zeggen. Het verhaal wordt verteld vanuit zo'n tien verschillende gezichtspunten, die telkens gemiddeld twee bladzijden worden volgehouden. In theorie zou dit een verrijkend, uitwaaierend effect op de vertelling kunnen hebben. In de praktijk lijkt het alsof we tegen een stijloefening aan zitten te kijken.Ik zit te piekeren waaraan dat nu vooral ligt: het verhaal
- 02-09-2010Biezen voor ChanelIk heb een probleem met de toenemende internationalisering van literatuur.Ik droom wel eens dat ik zoiets zeg zonder er een raar gezicht bij te trekken, overdag wel te verstaan, want 's nachts droom ik weer heel andere dingen. Niet dat ik verder van plan was de draak te steken met Tim Parks, want hij was het die deze opmerking maakte in gesprek met Bas Heijne. Het was eigenlijk meer dat ik erop wilde reageren, op zijn uitspraken over internationalisering, en dat toen ik zijn opmerking overtypte ik weer wist hoe plagiaat werkte. De verleiding van de intelligente of sierlijke formulering van de ander blijkt maar een zeer kortstondig genoegen als je hem zelf overneemt. Wat bij Parks als een bedachtzame slotsom overkomt, klinkt uit mijn mond hysterisch.Internationalisering, kent u die uitdrukking, meer dat werk.En toch probeer ik het best vaak, iets over te nemen van een andere schrijver. Zeker alsreageer
- 01-09-2010Biezen voor Chanel
- 01-09-2010Pikant gegevenVic van de Reijt, Elsschot. Leven en werken van Alfons De Ridder. € 24,95Anjet Daanje, Delle Weel. € 19,90 Ik kijk uit naar de nieuwe roman van Anjet Daanje. Haar vorige roman, Gezel in marmer, dateert al weer van een paar jaar geleden, maar staat me nog helder voor de geest. Een sterke kunstenaarsroman over jaloezie, originaliteit en plagiaat, waarvan ik nooit heb begrepen dat die niet in aanmerking is gekomen voor een literaire prijs. Op haar website lees ik dat ze ook scenario's schrijft, en dat een televisieserie van haar hand, De geheimen van Barslet, vanaf voorjaar 2012 te zien zal zijn op tv. Haar nieuwe roman, die in januari bij Thomas Rap verschijnt, heet Delle Weel, en als ik lees waarover het gaat word ik alleen maar nieuwsgieriger. Delle Weel is de naam van een personage uit een televisieserie, een chef-kok wier restaurant ten onder dreigt te gaan.
- 25-08-2010De kameel van Auschwitz
Dimitri Verhulst, De laatste liefde van mijn moeder . € 17,95Dimitri Verhulst, De laatste liefde van mijn moeder. Gebonden, € 23,95Herman Brusselmans, Trager dan de snelheid . € 17,95 Er ligt deze dagen een drol hoog opgestapeld in de etalages van de Selexyz-boekhandels. Dat die daar zo glansrijk mag liggen dampen, maakt pijnlijk duidelijk dat etalages gekocht kunnen worden door uitgevers en niks meer te maken hebben met de uitstalkast van welweer waarin de boekhandelaar de boeken neervlijt waarvan hij vindt dat ze aandacht verdienen. Je zou er bijna reactionair van worden, een beetje zoals Louis Tinner, hoofdpersoon in de nieuwe roman van Herman Brusselmans, Trager dan de snelheid, die wordt overvallen door nostalgie als hij een hoeden-en-pettenwinkel binnenloopt en een ouderwets belletje hoort klingelen. 'We moeten terug naar alles wat ouderwets is, dacht hij. Het klingelende belletje, de fiets zonder vering, de ongeschoren kut, de flambooi, de volle kerkreageer - 20-08-2010Groet mij bitch Ik zit in de tuin te lezen en hoor mijn buurvrouw praten. Dat is altijd beter dan dat ze de grasmaaier erbij pakt. Ik ben wel eens naar boven gerend om vanuit het zolderraam naar haar te schreeuwen. 'Hou op!' Van mijn eigen geschreeuw raakte ik nog meer buiten mezelf. 'Hou op!' De vogels dachten dat ik het tegen hen had. 'Jij hebt zoveel woede in je', zegt mijn dochter geregeld tegen me. Ze kijkt er dan heel ernstig bij, maar de laatste tijd is er iets van medelijden bij ingeslopen. Het moment dat je erachter komt dat je ouders ook maar mensen zijn, gaat gepaard met zoete pijn. Ik heb haar nooit in een koffer gestopt. Wel eens in haar voet gebeten. Dat was nog een heel gedoe. Eerst schoen uit wringen, sok, al grommende, en toen... Hap! Uit pure woede inderdaad. En dat alles in een vollereageer
- 18-08-2010Schaamteloze zwelgzuchtItaliaanse golf De nieuwe literatuurNederland is in de ban van de Italiaanse literatuur. Wat trekt ons aan in schrijvers als Sandro Veronesi, Niccolò Ammaniti en Paolo Giordano? Zeker is dat we wel pap lusten van Italië, met zijn lieflijkheid en viezigheid, zijn hartstocht en corruptie. Sandro Veronesi, Kalme chaos. € 12,50 Sandro Veronesi, Caos calmo. € 17,25 Niccolò Ammaniti, Laat het feest beginnen. Vertaald door Etta Maris, € 19,90 Paolo Giordano, De eenzaamheid van priemgetallen. € 18,90 Paolo Giordano, La solitudine dei numeri primi. € 22,85 Margaret Mazzantini, Ter wereld gekomen. Vertaald door Miriam Bunink en Mara Schepers, € 22,50 (zie ook onze recensie) Alessandro Baricco, Emmaüs. € 16,90 Nicola Lagioia, Breng alles terug naar huis. € 18,90 WE HEBBEN DE ITALIANEN ONTDEKT. Of zij ons, het is maar hoe je het bekijkt. Met drommen komen ze ons land in, ze worden vertaald, ze liggen hoog opgestapeld in de boekhandel en ze worden vooral: gelezen. Brééd gelezen. Drie van de vier
- 18-08-2010Groet mij bitchIk zit in de tuin te lezen en hoor mijn buurvrouw praten. Dat is altijd beter dan dat ze de grasmaaier erbij pakt. Ik ben wel eens naar boven gerend om vanuit het zolderraam naar haar te schreeuwen. 'Hou op!' Van mijn eigen geschreeuw raakte ik nog meer buiten mezelf. 'Hou op!' De vogels dachten dat ik het tegen hen had. 'Jij hebt zoveel woede in je', zegt mijn dochter geregeld tegen me. Ze kijkt er dan heel ernstig bij, maar de laatste tijd is er iets van medelijden bij ingeslopen. Het moment dat je erachter komt dat je ouders ook maar mensen zijn, gaat gepaard met zoete pijn. Ik heb haar nooit in een koffer gestopt. Wel eens in haar voet gebeten. Dat was nog een heel gedoe. Eerst schoen uit wringen, sok, al grommende, en toen... Hap! Uit pure woede inderdaad. En dat alles in een volle trein-coupé.
- 04-08-2010 Schrijver of tandartsEen van de leukste fragmenten die Maarten 't Hart liet zien op zijn Zomergasten-avond vond ik het interview van H.A. Gomperts met Simon Vestdijk, uit 1964. Afgezien van de schok - ik had Vestdijk nog nooit horen praten, wat had hij een hoge stem, en wat sprak hij snel, of was dat de Polygoon-vertekening? - wist ik ook meteen weer waarom ik ooit Nederlands was gaan studeren. Of liever gezegd: waarom ik al vanaf mijn dertiende wist dat ik Nederlands ging studeren. Het had te maken met een verlangen naar een leven gestut door boeken, en een diep ontzag voor het mysterie van het schrijven. Toen in het tweede jaar van mijn studie docente moderne letterkunde Marita Mathijsen met omfloerste stem zei dat schrijvers een geheimzinnige connectie hadden met de tijd waarin ze leefden, en dat ze vaak - ze maakte ondertussen tastende gebaren in de lucht en tuitte haarreageer
- 28-07-2010Zuipende vijftigers
Het is al vijftien jaar geleden dat Jeanette Winterson in het essay 'Writer, Reader, Words' opperde dat met de onstuitbare opkomst van tv en film onze behoefte aan een 'spiegel van het leven' volkomen bevredigd wordt, en dat je daar dus geen romans meer voor nodig hebt. Chiara Tissen, Wrap. € 17,95 Tussen de regels door sprak zij hiermee de hoop uit dat schrijvers zich weer wat meer zouden durven toeleggen op hun instrument, de taal, en wat minder bezig zouden zijn vooral de herkenbare paden te bewandelen. Wat zij misschien toen niet had kunnen bevroeden, was dat het film- en televisiemedium zich zozeer zou ontwikkelen dat de romankunst er ver bij achter lijkt te blijven, zowel in het vermogen om te spiegelen als te ontregelen en te raken. Waar de gemiddelde televisieserie almaar literairder lijkt te worden in zijn meerlagigheid, intensiteit, humor en duisternis, blinkt het merendeel vanreageer - 21-07-2010BermbommenIk ben de boekenkast van mijn ouders aan het opruimen en kom het boek tegen dat decennia geleden door het CPNB is bedacht en verspreid, als het toen al CPNB heette in het pre-Henk Kraima-tijdperk. Ik kan het nu niet meer nazoeken want ik ben in een drieste bui en stop de verzameling van jaren en jaren heel gauw in dozen. Mijn oudste broer is in de keuken bezig. Af en toe komt hij kijken hoe het gaat. De dozen stapelen zich op. 'Zo meteen maar naar de vuilstort?' vraagt hij. Ook hij moet ergens heen met zijn emoties. Wit omslag, grote blauwe of zwarte letters: Je weet niet wat je leest. De grap van het boek was dat zonder auteursvermelding allerlei tekstfragmenten bijeen waren gebracht. Je wist dus niet of je een verhaal van Mulisch aan het lezen was of van Jos van Manen-Pieters. Ik las het boek overigens
- 08-07-2010Lui lezenCultuurHet is natuurlijk vragen om problemen, de vaste critici van Dichters & Denkers vragen naar hun luie leesgedrag. Met enige schroom introduceerde ik bij hen ons zomerthema. Dat ze er de draai aan mochten geven die ze wilden. Ook dichters en denkers liggen tenslotte wel eens met een boek op het strand. En welk boek is dat dan? Welk boek wordt dat de komende zomer, of heeft hun eerder de zomer van hun leven bezorgd? De reacties stelden niet teleur. Sterker nog: nooit geweten dat de schoonzoon van Marx ooit het satirische Recht op luiheid schreef, waarin hij de vreugde van het nietsdoen propageerde. Voor de arbeiders welteverstaan. En dat een van de bekendste gedichten van Catullus gaat over wat er allemaal mis kan gaan als je te weinig om handen hebt. Buiten dat ontroert het mij als iemand schrijft: ‘Leven is werken, van vakantie word ik verdrietig.’ Al diereageer
- 07-07-2010Lui lezen
- 07-07-2010Aangespoelde potvisHilary Mantel, Wolf Hall , € 9,95 In mijn exemplaar van Anna Karenina zit een voddig reepje papier, met daarop in het toen nog onbeholpen handschrift van mijn zoon: ‘Wij zijn naar het strand.’ Onmiddellijk opent zich het visioen: zoveel jaar geleden, klein Grieks eiland, appartement bij een stille baai, de zee slechts een paar rotstreden verwijderd. Als een aangespoelde potvis lig ik te lezen, schaamteloos en ongebreideld, terwijl de rest van de wereld zich op zijn manier vermaakt. Zij zijn naar het strand en zijn gelukkig. Ik ook. Lui lezen, dat is: niet alleen wíllen maar ook kúnnen doorlezen. In boeken waar je anders de tijd niet voor hebt. En dus liggen voor straks voor mij klaar: Wolf Hall van Hilary Mantel, en nog twee boeken van dezelfde schrijfster – een memoir en een verhalenbundel – Bookerprize-winnares met scherpe meningen en interessant oeuvre lijkt me, The Great Gatsby,
- 23-06-2010Een nuttig ding
- 23-06-2010Een nuttig dingIk zou het zelf niet zo gauw op die manier hebben verwoord, maar eenmaal geregistreerd blijft het in mijn hoofd zitten. Om op te poppen als ik bijvoorbeeld de foto in de krant zie van de oud-bondscoach van Nigeria met zijn vrouw, Clemens Westerhof en Lillian. Hij zeventig en ervan dromende coach te worden van het Griekse Olympiakos, zij 26 en model van beroep. Dat de Fifa zijn zakken vult bij het WK (de kop boven het stuk), het zal me worst wezen, maar dat deze 'kleurrijke' bondscoach zijn Lillian uit de kroeg haalde, waar ze boven op de bar danste, ik lees het geïnteresseerd. Voor de zoveelste golddigger hoeft hij niet bang te zijn, zo legt hij uit aan de interviewer, want: 'Lillian heeft haar eigen carrière.' Mooie vrouwen openen deuren, zo wist hij ook nog te vertellen. Zijn eerste vrouw droeg hij op korte rokjes te dragenreageer
- 15-06-2010Pippi in Taka Tuka-land'Allemaal leuk en aardig', schreef ik aan mijn vriendinnen die koffie zouden plukken in Nicaragua, 'maar wat dóen jullie nou eigenlijk daar?'We schrijven 1980 of '81, en we dienden de revolutie. Dat wil zeggen: twee leden van onze woongroep waren afgereisd naar Managua om de daad bij het woord te voegen, en ik was nog hevig op het woord aan het studeren. Friedrich Engels' Oorsprong van het gezin, van het particuliere eigendom en de staat lag permanent opengeslagen naast mijn matras. Strenge brieven schrijven, daar was ik goed in. 'Alles duurt hier zó lang', schreven ze ootmoedig terug. 'Voordat je een kaartje voor de bus hebt, is die al weer vertrokken.'In de praktijk bleek het best lastig om van hun strijd onze strijd te maken.Des te meer fascineert het me als het iemand wél lukt, zoals kennelijk Tanja Nijmeijer in Colombia. Wat heeft zij dat wij misten?Gelukkig verscheen er pasreageer
- 02-06-2010Vol spijt en onmacht
'Jouw tijd komt nog wel', zegt de kersverse moeder tegen haar man. Ze wil hem ervan proberen te overtuigen dat ook hij ooit een band zal krijgen met zijn dochter. Ondertussen ziet hij zijn leven in razend tempo desintegreren: zijn vrouw is voor hem onbereikbaar geworden, fysiek én mentaal, hij krijgt zijn werk niet meer gedaan, en hun beider leven staat geheel ten dienste van het nieuwe, kleine wezen.Met precieze pen, in heldere laconieke zinnen, tekent Herman Stevens in zijn nieuwe roman Vaderland de kloof tussen man en vrouw, onoverbrugbaar zo gauw het op procreatie aankomt. Tergend langzaam, in steeds kleiner wordende cirkels, voltrekt zich het onafwendbare lot van Lucia, lerares Frans op een middelbare school, net veertig, en Hugo van Loon, vijftiger, schrijver en wijncolumnist. Eindelijk dacht Hugo in Lucia een vrouw te hebben gevonden 'die bleef', die ook niet per se zijn werk hoefde te lezen (in elkereageer - 26-05-2010BlurbZo langzamerhand wordt het moeilijk een boek te lezen dat niet bij voorbaat door Herman Koch is doodgeknuffeld. Zo'n beetje alle uitgeverijen weten hem te vinden om even iets koopopwekkends te zeggen over willekeurig welke schrijver, waarmee zijn aanbevelingen in ras tempo aan het devalueren zijn. 'Verplichte kost!' staat er gedrukt op de cover van een roman die De klap heet, van de mij onbekende Christos Tsiolkas. Aldus, en dat staat er dan in kapitale letters achter, Herman Koch. Over Ernest van der Kwasts Mama Tandoori was hij ook al zo enthousiast: Salman Rushdie was er niks bij, als ik me zijn aanbeveling ('blurb' heet dat in uitgeverskringen) goed herinner. De roman van Arjan Visser die vorig jaar uitkwam, Paganini Park, was 'niet neer te leggen' of 'een meeslepende leeservaring', iets in die trant. Ik weet niet welke belangen hierbij gemoeid zijn, maar gezien de reikwijdte van de markt zullen
- 26-05-2010BlurbZo langzamerhand wordt het moeilijk een boek te lezen dat niet bij voorbaat door Herman Koch is doodgeknuffeld. Zo'n beetje alle uitgeverijen weten hem te vinden om even iets koopopwekkends te zeggen over willekeurig welke schrijver, waarmee zijn aanbevelingen in ras tempo aan het devalueren zijn. 'Verplichte kost!' staat er gedrukt op de cover van een roman die De klap heet, van de mij onbekende Christos Tsiolkas. Aldus, en dat staat er dan in kapitale letters achter, Herman Koch. Over Ernest van der Kwasts Mama Tandoori was hij ook al zo enthousiast: Salman Rushdie was er niks bij, als ik me zijn aanbeveling ('blurb' heet dat in uitgeverskringen) goed herinner. De roman van Arjan Visser die vorig jaar uitkwam, Paganini Park, was 'niet neer te leggen' of 'een meeslepende leeservaring', iets in die trant. Ik weet niet welke belangen hierbij gemoeid zijn, maar gezien de reikwijdte van de markt zullen
- Er zijn grenzen 25-08-2010
- Rutte blijft stil 01-09-2010
- Het machtige orgaan van de vrouw 08-07-2009
- Wreker van zijn Indische grootouders 02-09-2009
- Anderhalve minuut 25-08-2010
- Niet door mijn schuld 18-08-2010
- Tranen om wat kapot gaat 08-09-2010
- Zelfs lezen wordt overbodig 01-09-2010
- Onthoofding 18-08-2010
- Help, we worden dom! 01-09-2010