Bekijk ook het Historisch archief
In het historisch archief vindt u in facsimile de eerste 64 volledige jaargangen van De Groene, van 1877 tot en met 1940.
- 02-09-2010Krijn de Koning in de Nieuwe KerkVan 27 augustus t/m 24 oktober 2010
Tot 24 oktober is in de Nieuwe Kerk een installatie te zien van kunstenaar Krijn de Koning. Krijn de Koning staat bekend om zijn 'interventies' in de openbare ruimte. Meestal leveren de interventies een nieuwe ruimte op die betreden kan worden door het publiek. Op uitnodiging van de Nieuwe Kerk om een site specific werk te maken, ontwierp hij een installatie die de kerk verdeelt in twee verdiepingen. Langs een steile trap maak je een klim naar een platform, vanaf daar is het mogelijk om af te dalen in een spannend labyrint van kleine gekleurde kamertjes. Het bouwwerk van De Koning biedt de toeschouwer een verassende blik op de Nieuwe Kerk. Opeens sta je recht voor een glas-in-loodraam, dat anders slechts vanuit kikvorsperspectief te bezichtigen valt. Het werk is inspirerend en het laat zien dat, letterlijk, grote gebaren in de kunst absoluut een must zijn. Katrien Otten - 01-09-2010Rutte blijft stilLiberalisme bij de VVD
Op de VVD-website kan iedereen zijn mening geven over samenwerking met de PVV. Het oogt liberaal, maar echte discussies over kernwaarden komen niet los. Hoe lang tolereer je intolerantie? JE MOET HET de VVD nageven. Op de website van de partij kan iedereen zijn mening geven over het voorgenomen minderheidskabinet van VVD en CDA dat wil gaan regeren met gedoogsteun van de PVV. Kom daar eens om bij die andere twee partijen waarmee de VVD overlegt: bij hen heerst er een doodse stilte op hun officiële websites. Bij het CDA is er overigens reuring genoeg, zoveel zelfs dat tijdelijk voorzitter Henk Bleker de critici die tegen samenwerking met de PVV zijn vorige week opriep nou eens even hun mond te houden en het onderhandelingsresultaat af te wachten. Dat klinkt toch naar de mond snoeren.Nee, dan de VVD. Daar zul je zo'n oproep niet horen van de partijvoorzitter, en dat16 reacties - 01-09-2010Christoph Schlingensief24 oktober 1960 - 21 augustus 2010Hij was een rebel en een provocateur. Maar nu hij dood is, zien de Duitsers hem ineens als hun Verlosser. De multikunstenaar trof zijn landgenoten recht in hun ziel. MISSCHIEN is dat wel het grootste probleem van de Duitsers. Ze kunnen niet van zichzelf houden. Langzaam beginnen ze een beetje van hun natie te houden. Die doet het immers goed in de wereld, qua economie, politiek, qua voetbal. Maar van zichzelf? Een stel tobbers zijn ze, die Duitsers. Wij zijn toch dat volk dat... al die oorlogen... het nationaal-socialisme... de holocaust... Wij mógen toch niet van onszelf houden?Daarom houden ze nu zo van Christoph Schlingensief. De twijfelaar, de bangerik, de doodsvrezer, de cultivator van de angst voor zichzelf. Vanaf januari 2008, toen de dokters bij de niet-roker longkanker vaststelden, deelde het land in het lijden van de voordien zo omstreden kunstenaar. Nu hij dood is, celebreert men zijn laatste jaren
- 01-09-2010Alexis de TocquevilleRob Hartmans besprak (De Groene Amsterdammer, 12 augustus) de onlangs vertaalde Herinneringen (aan de revolutie van 1848) van de grote Franse liberaal-conservatieve denker Tocqueville. Hartmans geeft bovendien een overzicht van de inhoud en betekenis van andere relevante publicaties van de Fransman (over Amerika en de Franse Revolutie van 1789).Dit overzicht laat de Franse koloniale politiek die Tocqueville in de jaren 1840 bepleitte ('notre grande affaire') met betrekking tot Algerije geheel buiten beeld. Irrelevant? Tocqueville wijdde ruim driehonderd pagina's aan Algerije, nog afgezien van zijn brieven. De Franse kolonisatie diende gepaard te gaan, schreef hij, met militaire overheersing. De zich hiertegen verzettende Algerijnse leider emir Abd-el-Kader - een 'cromwelliaanse moslim' - moest zo snel mogelijk worden omgebracht. Speciale mobiele korpsen dienden zich op de rebellerende moslimstammen te werpen. Verder moest een grote Franse legermacht de Arabieren laten beseffen dat niets in Algerije Frankrijk kon tegenhouden. Het platbranden van oogsten, razzia's - Tocqueville
- 01-09-2010VrouwenlevensBoeken op komstMichael Cunningham, By Nightfall. € 14,50Michael Cunningham, Bij het vallen van de avond. € 19,95 Virginia Woolf maakte in 1941 een eind aan haar leven, maar haar werk is nog steeds springlevend. Ian McEwan was duidelijk geïnspireerd door haar stream of consciousness-techniek toen hij zijn romans Atonement en Saturday schreef. De Engelse schrijfster Rachel Cusk noemt Woolf onverbloemd haar voorbeeld; met haar roman Arlington Park schreef zij een hedendaagse versie van Woolfs verfijnde roman Mrs Dalloway. In The Hours van de Amerikaanse schrijver Michael Cunningham treedt Virginia Woolf zelfs als personage op. Ook hij baseerde zijn indrukwekkende drieluik over drie vrouwen op Mrs Dalloway. Het is dus niet meer dan verstandig dat De Bezige Bij de vertaling van Mrs Dalloway (vertaling Nina Brunt, 198 blz., € 19,90, januari 2011) opnieuw uitbrengt, met als cadeautje een inleiding van Erwin Mortier.Het is helemaal mooi dat in oktober Bij het vallen van de
- 01-09-2010Zelfs lezen wordt overbodig
Op het Boekenbal van 1978 voorspelde de wiskundige en informaticus Koos Verhoeff het einde van het papieren boek. Zijn publiek wilde er niets van weten. Koos Verhoeff woont sinds 1970 met zijn vrouw in Dommelen, een klein plaatsje onder de rook van Eindhoven dat vooral bekend is van bierbrouwerij Dommelsch. In de grote tuin van zijn huis, een verbouwde boerderij die vermoedelijk ooit in een uitgestrekt landgoed stond maar inmiddels is ingesloten door nieuwbouw, maaien twee grasmaaiers volautomatisch het gazon. Hun werk wordt bemoeilijkt door een vijftal indrukwekkende mathematische sculpturen die in de tuin zijn geposteerd.Ook in huis is het duidelijk waar Verhoeff zich sinds zijn pensionering in 1988 op heeft gestort. Het huis staat vol met bijzonder fraaie in hout, brons en aluminium uitgevoerde versies van zijn wiskundige ontwerpen.De informaticus Verhoeff was nogal een vreemde eend op het Boekenbal van 1978. De Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse2 reacties - 01-09-2010'Mensen moeten hun eigen ziel construeren'
Nobelprijswinnaar José Saramago was zijn leven lang verontwaardigd. Kritiseren vond hij een bittere noodzaak. 'Ik zal nooit berusten. De wereld is een verschrikking, het leven een ramp, maar alles kan veranderd worden.' EEN SCHRIJVER hoort zijn lezers te verontrusten, te ontroeren, te ergeren of wakker te schudden, in elk geval nooit onverschillig te laten. Ook in die zin was José Saramago een groot schrijver. Zijn tegenstanders konden zich zo opwinden over zijn ideeën dat ze bijkans bloed begonnen te spuwen.Terwijl Saramago, een dag na zijn dood op vrijdag 18 juni 2010, lag opgebaard in Lissabon, probeerde het Vaticaan in een verbale strafexpeditie definitief af te rekenen met de schrijver. In het artikel De (vermeende) almacht van de verteller, gepubliceerd in het huisblad van de paus L'Osservatore Romano, ontbrak het er slechts aan dat de auteur, ene Claudio Toscani, zich expliciet gelukwenste met het overlijden van de 'extremistische populist' Saramago. - 01-09-2010De verbeeldingskracht van een aartspessimistJosé Saramago, Kain. € 19,95 Tussen zijn eerste en tweede dood schreef José Saramago nog twee boeken. Beperkter van omvang en thematiek, maar zeker net zo scherpzinnig. Meer dan eens laakt hij het ongebreidelde verlangen naar macht en 'de diepe verdorvenheid van de heer'. In de nacht van 22 september 2007 overleed José Saramago, 85 jaar oud. Zijn lichaam zou worden opgebaard in de huisbibliotheek, omgeven door boeken en bloemen. Maar dat kwam er niet van, 'een totale organische ineenstorting en stilstand van de lichamelijke functies' hadden hem weliswaar 'tot aan de laatste drempel van het leven gebracht', maar niet eroverheen. Aanzienlijk minder dan drie dagen - om precies te zijn negen uur - had hij nodig om op wonderbaarlijke wijze uit de dood te herrijzen. Het had er alle schijn van dat hij het experimentele uitgangspunt van zijn roman Het verzuim van de dood (2005), waarin ineens niemand meer
- 01-09-2010Rampen na de rampenBuitenland
In een uitzonderlijk uitgebreide en degelijke evaluatie van de noodhulp na de tsunami in 2004 concludeerde de Tsunami Evaluation Coalition (TEC) dat de internationale gemeenschap na een ramp telkens weer in groten getale neerstrijkt en vervolgens op een ongeorganiseerde en matig gecoördineerde manier hulp verstrekt, met een grote mate van verspilling en ineffectiviteit als gevolg. Noodhulp is arbitrair, de kwaliteit matig en lokale capaciteit wordt onderschat en onvoldoende gebruikt. De TEC schrijft eigenlijk met zoveel woorden: hou nou eens op met z'n allen achter rampen aan te lopen. In de praktijk komt daar helaas weinig van terecht. Het begint bij het gebrek aan zelfreflectie van de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO). Ze maken rapportages van de hulp, maar om het draagvlak niet te ondermijnen zijn die opmerkelijk positief. Om niet te zeggen onbetrouwbaar. Over de tsunami schrijven ze dat door de Nederlandse hulp 'drie miljoen mensen weer een dak boven hun3 reacties - 01-09-2010Zorg
- 01-09-2010FreaksMedia
- 01-09-2010LuchtwoestijnFOTOGRAFIEAlexander Gronsky Elke bezoeker van het Arctisch gebied riskeert desoriëntatie, omdat alles er wit is, en er weinig accenten in het landschap zijn die houvast bieden. Dimensies vervagen dan; de timmerman Gerrit van der Veer, die met Willem Barents overwinterde op Nova Zembla, meldde in zijn dagboek dat de overwinterende bemanning soms het spoor volledig bijster was. 'Alst claer weder was, hebben wy ons dickwils laten duncken dat wij't landt saghen, ende wesent malcanderen int z[uiden] van ons huijs, als een berghachtich landt' - dat er dus helemaal niet was.De desoriëntatie van een besneeuwd landschap is een belangrijk middel in de foto's van de Estische Rus Alexander Gronsky, te zien in Foam, Amsterdam. Zijn landschappen zijn volledig besneeuwd; wat de kijker ziet zijn gebouwen, bomen, menselijke figuren in het landschap, en onmiddellijk is duidelijk hoezeer die zichtbare elementen dienen als houvast voor het oog. Gronsky laat - in de serie
- 01-09-2010Wraak van de natuurFILMPiranha 3D In het subgenre 'ecohorror', waarin natuurkrachten wraak nemen op de destructieve mens, zijn de interessantste werken niet zozeer quasi-documentaire, verantwoorde films als Al Gore's An Inconvenient Truth (2006), maar juist films en boeken waarin de auteurs of makers de echte feiten vervormen tot 'wetenschapsfictie' en serieuze doemscenario's ontaarden in allegorieën van exploitatie. 'Ecohorror' is nooit weg geweest, maar lijkt door de actuele, steeds somberder ontwikkelingen rond het klimaat een glorieuze toekomst tegemoet te gaan. Het grote meesterwerk in deze categorie kwam al in de jaren zeventig met Jaws, de film waarmee Steven Spielberg doorbrak en eigenhandig het fenomeen kaskraker creëerde. Jaws leidde tot een reeks films waarin allerlei dieren, wild én van het meer lieftallige soort, zich opeens tegen de menselijke personages in het verhaal keren. Met alle bloedige en dikwijls hilarische gevolgen van dien. Een van de beste films in die reeks was Piranha (1978), geregisseerd doorreageer
- 01-09-2010Het brulboekRepliek
- 01-09-2010 De digitale evolutie in acht stellingenRepliek
- 01-09-2010Grimmig en genadeloosBoeken op komst
- 01-09-2010Pikant gegevenVic van de Reijt, Elsschot. Leven en werken van Alfons De Ridder. € 24,95Anjet Daanje, Delle Weel. € 19,90 Ik kijk uit naar de nieuwe roman van Anjet Daanje. Haar vorige roman, Gezel in marmer, dateert al weer van een paar jaar geleden, maar staat me nog helder voor de geest. Een sterke kunstenaarsroman over jaloezie, originaliteit en plagiaat, waarvan ik nooit heb begrepen dat die niet in aanmerking is gekomen voor een literaire prijs. Op haar website lees ik dat ze ook scenario's schrijft, en dat een televisieserie van haar hand, De geheimen van Barslet, vanaf voorjaar 2012 te zien zal zijn op tv. Haar nieuwe roman, die in januari bij Thomas Rap verschijnt, heet Delle Weel, en als ik lees waarover het gaat word ik alleen maar nieuwsgieriger. Delle Weel is de naam van een personage uit een televisieserie, een chef-kok wier restaurant ten onder dreigt te gaan.
- 01-09-2010Eigen ruzie eerst
- 01-09-2010HoogspanningIn Den HaagGeert Wilders maakte onlangs via Twitter CDA-partijvoorzitter Bleker uit voor 'oude zeurpiet'. Hoeveel beledigingen gaat het CDA de komende vier jaar gedogen? ER IS EEN WRANG VOORDEEL aan de huidige onderhandelingen van VVD en CDA met de PVV van Geert Wilders: er wordt in de huiskamers waar ik kom meer gediscussieerd over politiek dan ik me kan heugen. In die gesprekken komen allerlei argumenten aan bod - voor en tegen het minderheidskabinet met gedoogsteun van Wilders - die bij beroepspolitici ook de ronde doen. De grondtoon in de huiskamers is er een van zorg.Het ingewikkeldste en daarmee ook het interessantste zijn de verschillen tussen wat ik gemakshalve maar de pragmatici en de principiëlen zal noemen. De eersten redeneren, net als de VVD- en CDA-partijtop, dat best met de PVV in zee gegaan kan worden, omdat die partij in haar eentje toch niet de Grondwet kan wijzigen, geen bouwstop op moskeeën2 reacties
- 01-09-2010Het systeemTechnologicaDe Bosch PFS 65 is een soort draagbare stofzuiger die niet zuigt maar blaast. Veel makkelijker toch, om daar zestig vierkante meter muur mee te verven? DE SCHILDER KWAM in een witte overall, spreidde kranten over de vloer, zette een paar ramen open, stalde kwasten uit en begon verf te mengen. Als hij een muur sausde, dan tipte hij de as van zijn sjekkie in de witte verf voor wat ooit 'levend wit' heette en tegenwoordig Traan, Cabaret of Thuis wordt genoemd. In Primo Levi's Titaan (een verhaal uit Het periodiek systeem) vouwt de schilder ook nog een hoedje van papier. Het meisje dat bijna ademloos kijkt naar de man die de hele keuken nieuw maakt, ziet in hem een tovenaar. Hij maakt de keukenkast zo stralend en glimmend dat ze hem die allerbelangrijkste van alle kindervragen stelt: 'Waarom?' Waarop hij na enig nadenken antwoordt: 'Omdat er titaan in zit.'
- Er zijn grenzen 25-08-2010
- Het machtige orgaan van de vrouw 08-07-2009
- Niet meer bedelen om excuses 11-08-2010
- Onthoofding 18-08-2010
- Niet door mijn schuld 18-08-2010
- Wreker van zijn Indische grootouders 02-09-2009
- Anderhalve minuut 25-08-2010
- Rutte blijft stil 01-09-2010
- Nederland gegijzeld 11-08-2010
- Gedomineerd door snorren 18-08-2010