Bekijk ook het Historisch archief
In het historisch archief vindt u in facsimile de eerste 64 volledige jaargangen van De Groene, van 1877 tot en met 1940.
- 18-08-2010De mond van de leeuwItaliaanse golf De nieuwe film
De Italiaanse cinema, altijd in de ban van het neorealisme, laat zelden vernieuwing toe. Maar met onder andere Gomorrah, Vincere en Io sono l'amore lijkt een tijdperk aan te breken van films over het moderne Italië. DRIE JAAR GELEDEN haalde de Amerikaanse regisseur Quentin Tarantino zich de woede van Italiaanse collega's en andere culturele commentatoren op de hals door te verklaren dat de Italiaanse cinema in een deplorabele staat verkeerde. In een artikel in het tijdschrift Sorrisi e canzoni zei hij: 'De nieuwe Italiaanse cinema is depressief. Recente films die ik zag zijn allemaal dezelfde; ze gaan over jongens of meisjes die opgroeien of stellen die een crisis beleven of vakanties voor geestelijk gehandicapten.' De reacties logen er niet om. Sophia Loren: 'Hoe durft hij over de Italiaanse cinema te praten als hij geen notie heeft van de Amerikaanse cinema?' Regisseur Marco Bellocchio, vijf keer genomineerd voor een Gouden - 07-07-2010KijkenOf het mooi is?Het werk van Christopher Williams en Jan Dibbets beschouwend, rijst de vraag of het zo hard moet. Ja, dat moet. IN DE FOTO VAN Christopher Williams lijkt de schuimrubberen couch (divan) gemaakt door de beeldhouwer John Chamberlain een stuk kleiner dan het ding in werkelijkheid is. Gewoonlijk worden meubels in een zodanige omgeving gefotografeerd dat hun maat vanzelfsprekend is – met bijvoorbeeld een deur of een raam in de buurt. In deze opname is echter elke duidelijke tekening van ruimte zacht weggewerkt. Ten gevolge van subtiele belichting en mise-en-scène in de studio of, tegenwoordig waarschijnlijker, middels creatieve photoshopping verschijnt het object tegen een diffuus verloop van kleur – van heel donker naar een wazig blauw en dan naar een lichter blauwgroen. (Zo worden nog steeds, gevlijd op glanzend geplooide zijde, kostbare juwelen gefotografeerd, om alle nadruk te krijgen op hun schittering.) In de foto van Williams wordt de couch ook
- 30-06-2010Kijkenzonder staartDe Dreieck-Kuh van Ewald Mataré laat zien: zo ligt een koe. Mataré's tedere vormgeving is terug te vinden in het werk van zijn leerling Joseph Beuys. GODZIJDANK ZIJN VEEL MUSEA in het Rijnland nog niet zo doorgemoderniseerd als bij ons. In het mooie Museum Kurhaus Kleve kwam je daarom wel eens dingen tegen van een zekere Ewald Mataré - zorgvuldige houtsneden van geabstraheerde landschappen, warm van toon in grijsgroen of bruin, vaag romantisch of misschien ook wel sentimenteel in hun natuurbeschouwing. Hij placht natuurlijke motieven (bomen, beesten in het veld) terug te brengen tot eenvoudige, semi-abstracte vormen in evenwichtige, rustige composities, zonder grote opwinding in de lijnvoering. Ze vielen op omdat ze gemaakt waren met zoveel beschouwelijke aandacht. Hij kon kennelijk lang kijken, en elk detail was de moeite waard. Datzelfde gold voor zijn Kleinplastik. Onlangs zag ik een bronzen beeldje van nog geen twintig centimeter, Dreieck-Kuh (Kopf wendend) -
- 17-06-2010BibliothekenOver het voortbestaan van bibliotheken wordt druk gespeculeerd. De dichter die er de meest uitgesproken mening over heeft, is Paul Bogaert. In een gedreven stuk voor De Brakke Hond herinnert hij zich zijn eigen bezoeken aan de leeszaal waar alles bijeen stond: tijdschriften, naslagwerken, fiches, knipselmappen, boeken. Het is duidelijk dat Bogaert zich betrokken voelt bij een nieuwe generatie die dat niet meer binnen bereik heeft. Een deel van de letterkunde is gedigitaliseerd, een deel niet. Tijdschrift en boeken worden deels bewaard. De versnippering duurt al een tijd, dat tussenmoment van beschikbaarheid van informatie. Bogaert maakt de snelste stap onder de Nederlandstalige dichters van niveau en zet iedere dichtbundel die niet meer leverbaar is integraal op zijn website. Niet lang voordat ik debuteerde, verhuisde de Haagse openbare bibliotheek. Alles kwam op de plank. Soms merkte ik dat als ik een tijdschrift op zijn zijkant neerlegde ik het een paar wekenreageer
- 23-05-2010David Remnick te gast bij het John Adams Institute8 juni 2010David Remnick komt op 8 juni naar Nederland, en treedt dan op in Amsterdam, i.s.m. het John Adams Institute. Bekijk voor meer informatie de website van het John Adams Institute www.john-adams.nl Koop hier uw ticket Maderator: Russell Shorto In samenwerking met de Bezige Bij Locatie: de Rode Hoed, Keizersgracht 102 Amsterdam Lees de artikelen over David Remrick uit De Groene Amsterdammer Hoofdredacteur zonder ego door Joost de VriesVan zwarte man tot president door Frans VerhagenHet nieuwste boek over Obama beschrijft in detail zijn geschiedenis en karakter. Maar de vraag is wat hij dóet.
- 06-05-2010QueesteHet Filmmuseum, dat met de nieuwe naam EYE Film Instituut de schijn ophoudt tegenwoordig als opticien door het leven te gaan, heeft een aardig programma ontwikkeld genaamd 35mm poem. Het maakt gebruik van zwijgende films (oftewel de 'stomme' film: zwart-wit en geluidloos). In vroeger tijden werden die vertoond met een explicateur naast het doek die het publiek vertelde wat daarop te zien was. Bewegend beeld op zich werd als buitennissig ervaren en ook een beetje verwarrend. Er moesten woorden bij, tekst en uitleg, al was het maar als geruststelling. Bij hervertoning van dit oude filmmateriaal, dat vaak auteursrechtelijk gesproken verweesd is, bedacht men dichters te vragen de taak van explicateur over te nemen. Dan krijgt men niet zo snel uitleg van wat de beelden zijn, eerder verstrooiing, en als het even kan verdubbeling. Zwijgende films zijn vaak traag en minimalistisch. En toch kan er niet zomaar tekst bij. Zeven jaarreageer
- 28-04-2010'Wij zijn allen Neda'De instant-productie van onsterflijkheid
Het succes van het ‘Neda-filmpje’, dat de Iraanse protesten samenvatte, laat scherp zien hoe door moedwil, misverstand en toeval een beeld kan uitgroeien tot een onsterfelijk icoon. Net als de foto’s van Che en Obama. We hebben zulke bevroren momenten nodig. Dit weekend worden de winnaars van de nieuwe World Press Photo’s geëerd in Amsterdam. Voor het eerst is er een special mention voor een beeld dat geen foto is maar een still uit een videoclip, die niet gemaakt is door een professionele fotograaf maar door een onbekende Iraanse demonstrant tijdens de verkiezingsprotesten in juni vorig jaar. Met zijn mobieltje filmde hij hoe de neergeschoten Neda Agha-Soltan geholpen wordt door omstanders, maar binnen een minuut voor ieders ogen sterft. Nadat het filmpje was geplaatst was op YouTube en Facebook ging het razendsnel de wereld over via Twitter, waarna het opgepikt werd door de reguliere media, van CNN tot de - 14-04-2010April 2010: Hotel Van HasselVan vrijdag 16 tot en met zondag 19 april 2010 opent De Balie haar deuren als Hotel Van Hassel. Schrijfster Sanneke van Hassel nodigt publiek en auteurs uit voor een lang weekend gewijd aan het korte verhaal. Een voorhoede van Europese schrijvers geeft haar visie op het medium. Onder andere Judith Hermann (Duitsland), Anatoli Gavrilov (Rusland) en Petina Gappah (Zwitserland/Zimbabwe) brengen samen met Nederlandse auteurs als Ton Rozeman, D. Hooijer en Aaf Brandt Cortius een prachtig overzicht van de stand van het Europese korte verhaal. Hotel van Hassel is het eerste groots opgezette en meerdaagse evenement over het korte verhaal in Nederland. Het beoogt een groter publiek kennis te laten maken met het hedendaagse korte verhaal. Nieuwe, in Nederland nog niet altijd bekende stemmen krijgen het woord. Buitenlandse auteurs lezen in eigen taal, uit hun werk rijzen nieuwe beelden van Europa op.Bekende auteurs als Aaf Brandt Cortius, Manon Uphoff, Thomas
- 03-03-2010Een ziel zonder lijfChopin, tweehonderd jaar en nog steeds een der GrootstenBij de tweehonderdste verjaardag van Frédéric Chopin herluistert Bas van Putten diens werk. Er zit een onuitstaanbare grootsheid in: Chopin is er voor het hoogste, niet voor jouw verscheurde ziel. Nooit noem ik Chopin, 1 maart tweehonderd jaar geleden geboren, wanneer me naar mijn favoriete componisten wordt gevraagd, terwijl dat wel zou moeten. Hoe is het mogelijk dat je Chopin nooit nodig denkt te hebben, terwijl je weet dat hij een van de Grootsten is, de man wiens Barcarolle, Balladen, Mazurka's en Nocturnes behoren tot de indrukwekkendste en meest geconcentreerde pianomuziek ooit geschreven? Waar zit de afstand? Lang heb ik gedacht dat het de onverkwikkelijke associaties waren met het geromantiseerde Parijs van zijn dagen. Het is Bollywood, een high society waarin een wegkwijnende Poolse emigrant op een dieet van gomwater en opiumdruppels als een hoestende schim aristocratische salons masseert met geparfumeerd intieme hartsbekentenissen vol smartelijke herinneringen aan het voorgoed verloren
- 01-03-2010DE GROENE AGENDA
Medewerkers en redacteuren van De Groene Amsterdammer zijn frequent te gast bij politieke en culturele debatten/ lezingen in den lande. Hier vindt u DE GROENE AGENDA voor de komende maanden. Via de links kunt u doorklikken naar informatie over het desbetreffende evenement. ................................................................................................................................................NovemberWat: Manifestatie Het Oranje Geheim te HonselersdijkWaar: HonselersdijkWanneer: 16 november 2008.Wie: PJ Roggeband Als onderdeel van het project ‘Vorstelijk Tuinieren’ organiseert PJ Roggeband de fietsexpeditie ‘Op pad met de Associatieman’ op zaterdag 15 november en zondag 16 november 2008.Met smeuïge verhalen, sappige anekdoten en wonderlijke recepten onder de snelbinders leidt PJ Roggeband alias de Associatieman u langs de contouren van de voormalige paleistuin. De Associatieman schetst een beeld van het immense lusthof Honselaarsdijk en laat zien hoe uitgestrekt dit complex is geweest in de 17-e eeuw.meer informatie>> klik hier <<<................................................................................................................................................Wat: Literair Café met Marja PruisWaar: In Doopsgezinde kerk te WinterswijkWanneer: donderdag 6 november 2008 Wie: Marja Pruis - 17-02-2010De neorealist van de DDREerbetoon aan Oost-Duitse-films op de BerlinaleScenarioschrijvers worden zelden groots geëerd. Maar op de Berlinale van dit jaar, de zestigste, gebeurt het. Wolfgang Kohlhaase schreef de scenario's voor de beste DDR-films en na de val van de Muur voor de betere film in het herenigde Duitsland. Hij won de Gouden Erebeer. HET IS 16 APRIL 1945. Een verstild rivierenlandschap bij ochtendnevel. Een gammele Russische vrachtwagen zit vast in de blubber. In de wagen legt een jonge sovjetsoldaat een grammofoonplaat met een nostalgisch walsje op en pakt een microfoon. Dan schalt het over het water en door de polder: 'Achtung, Achtung, Duitse soldaten! De oorlog is verloren. Jullie situatie is hopeloos. Wacht niet, handel. Verder bloedvergieten is zinloos.' Het blijft doodstil: geen teken van menselijk leven. Maar in de verte drijft een vlot. Het blijkt een galg. Daaraan hangt een man met een bord om zijn nek: 'Deserteur - Ich bin ein Russenknecht.'Met deze beelden begint de
- 16-12-2009Gloria In Excelsis DvdDe Groene Amsterdammer dvd-selectie
Aan het einde van de vorige eeuw vatte socioloog Robert D. Putnam bowlen op als perfecte metafoor voor de mate van onthechting en individualisering in de westerse maatschappij. In de jaren negentig bowlden er in de Verenigde Staten meer mensen dan ooit, maar nog nooit gebeurde dit zo weinig in teamverband. Waar bowlen ooit een sport was voor families en vrienden, voor bedrijfsuitjes en verjaarspartijtjes, gingen steeds meer Amerikanen in hun eentje bowlen. Bowling alone. Bowlen stond daarmee in een lange traditie. In de jaren tachtig was de walkman het symbool voor individualisering geweest, in de jaren zestig was het de tv en in de jaren twintig verscheen het sociologische standaardwerk The Middletown Studies, dat stelde dat door de radio gezinnen steeds minder hun huis uit zouden komen voor vermaak, wat sociale onthechting tot gevolg zou hebben. We zijn nu in de 21ste eeuw. Volgens Motivaction-onderzoek kijken jongeren steeds minder - 16-12-2009Beste boeken
Louise Erdrichs De duivenplaag, Nachoem M. Wijnbergs Divan van Ghalib, Shaun Tans Verhalen uit een verre voorstad. De favorieten van het afgelopen jaar volgens de critici van De Groene Amsterdammer. Pesterig DOOR MARJA PRUIS Ik begon met de nodige scepsis aan A Jury of Her Peers, een anthologie van Amerikaanse schrijfsters van de zeventiende eeuw tot nu, geschreven door de Britse veterane Elaine Showalter. Om anno 2009 nog eens al die schrijvende vrouwen, wit, zwart, lesbisch, suïcidaal, onleesbaar, geniaal, door de eeuwen heen door dezelfde wasstraat te halen… Why? Gaandeweg raakte ik echter ouderwets geprikkeld. Allereerst omdat er toch een soort Atlantis wordt drooggelegd. Een parade van onvermoede, intrigerende schrijfsters trekt voorbij. Al die schrijfsterslevens, je wordt er wel eens gek van, zoveel succes en zoveel kritiek, en dan ook nog eens permanent heen en weer slingerend tussen vrouwelijke prudentie en mannelijke moed, trouw aan het gezin en verraad van dereageer - 16-12-2009‘Ik heb geen behoefte aan innerlijke vrede’Interview met Herta Müller
Herta Müller, Ademschommel. Vertaald door Ria van Hengel, € 22,50 Herta Müller ontving onlangs de Nobelprijs voor de literatuur. Ze geeft geen interviews. Afgezien van één keer. Een uniek gesprek dus over de Roemeense dictatuur waarin ze opgroeide, het vrije Westen waar ze naartoe verhuisde, over haar boeken, de taal, de herinnering en het leven der objecten. Herta Müller werd in 1953 geboren in de Duitstalige regio Banat in Roemenië. Net als vele landgenoten die de Ceausescu-dictatuur wilden ontvluchten, verliet ze in 1987 Roemenië en ging naar Duitsland, na lange tijd te zijn lastiggevallen en gecensureerd door het regime. Al haar boeken (22 romans en dichtbundels) dragen het teken van die onderdrukking, die haar heeft ‘gebroken’ zoals ze zegt.Müllers meest recente roman, Atemschaukel, in het Nederlands vertaald als Ademschommel, is net als haar andere boeken verschenen bij uitgeverij De Geus.ZE IS HEEL KLEIN, een bleek vogeltje bedekt met zwarte veren - 25-11-2009Praten met apenIn de dierentuin van Taipei roepen de Taiwanezen zodra ze in de buurt van de apenkooien komen Engelse woorden. Mogelijk denken ze zich daarmee verstaanbaar te kunnen maken. Van grotere waarschijnlijkheid is het dat apen hen aan blanken doen denken. Mijn zuster meldt uit zwart Afrika een vergelijkbare ervaring. Blanken zijn een beetje onhandig, zoals baby's en zekere dieren. Ze moeten verzorgd worden en gevoerd. Je moet op ze passen. En je moet een beetje met ze uitkijken. Poem Talk wordt opgenomen in het Writers House in Pennsylvania. Al Filreis nodigt drie dichters uit voor 'a close but not too close reading' van een gedicht waarvan een geluidsopname bestaat, een opname die aan het gesprek voorafgaat en telkens in fragmenten tijdens het gesprek opnieuw herhaald wordt. Het wordt gelukkig geen wedstrijdje interpreteren of etaleren van belezenheid. Door verschillende invalshoeken komt het gedicht niet zozeer 'tot leven' (wat dat betekent zoureageer
- 11-11-2009Fort Europa? Essay De EU en het migratiedilemmaIn 2050 komt Europa 31 miljoen arbeidskrachten te kort. Daar is een eeuwenoude remedie tegen: immigratie. Maar waar we onze immigranten vroeger helden vonden, zien we ze nu als ‘gelukszoekers’ of schurken. Moet Europa dan maar een openluchtmuseum worden vol gebrekkige en slecht verzorgde mensen?DE EUROPESE UNIE komt in 2050 maar liefst 31 miljoen mensen te kort op de arbeidsmarkt. Althans volgens het rapport Mind the Gap van de Stichting voor Economisch Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. De alarmerende boodschap van het rapport is echter minder uitzonderlijk dan ze lijkt, en dat zeg ik niet omdat mijn naam onder die van de auteurs staat.Op papier zijn er drie manieren om op dat tekort te reageren: 1) niets doen, 2) de omvang van onze economie handhaven, maar dan met minder mensen en 3) het tekort geheel of deels opheffen door het toelaten van arbeidsmigranten van buiten de EU.Niets doen heeft
- 17-09-2009Hard werkenZoals je de Playboy koopt ‘voor de goede interviews’, de lotgevallen van de koninklijke familieleden kent uit bladen ‘bij de kapper’ en alleen naar de Aldi gaat ‘voor de wijn en de chocola’, zo lezen veel mensen een ‘spannend boek’ alleen ‘in het vliegtuig’ of ‘op vakantie’. Literatuur lezen is nu eenmaal hard werken. Alles wat er eventueel onderhoudend aan kan zijn willen weten hoe het verhaal afloopt bijvoorbeeld geldt als onkies. Die tijd is voorbij. Als je het wilt, tenminste. De Amerikaanse schrijver en criticus Lev Grossman (Time Magazine) wil het in elk geval. Deze zomer plaatste hij in The Wall Street Journal een ronkend stuk onder de kop: ‘Good Books Don’t Have to Be Hard’.Kort gezegd komt zijn betoog er op neer dat het modernisme de roman honderd jaar lang heeft weten te verzieken met z’n moeilijkdoenerij en z’n afkeer van de plot (‘plot makes pervertsreageer
- 16-09-2009Hard werken
- 20-08-2009New York Times over de Afghaanse president Hamid Karzai
- 13-07-2009Sexy zomer-tentoonstellingen
Het thema van het zomernummer van De Groene Amsterdammer dit jaar is seks. Deze zomer zijn er veel tentoonstellingen in Nederland waarin seks, lust en liefde een impliciete of een expliciete rol spelen. Grenzen van Verlangen In het Scheringa Museum te Spanbroek is deze zomer de overzichtstentoonstelling Grenzen van Verlangen van de Amerikaan Terry Rodgers te zien. Rodgers staat bekend om zijn hyperrealistische portretten met taferelen van decadentie, drank, drugs en seks. Toch zijn de situaties die Rodgers maakt niet aan de werkelijkheid ontleend, maar schildert de kunstenaar puur zijn eigen fantasieën. De aantrekkingskracht schuilt ’m vooral in het volle kleurgebruik, de perfecte lichamen en de destructieve handelingen van de afgebeelde mensen vol hedonisme – daardoor is het een genot om naar te kijken. Scheringa Museumnog tot en met 13 september 2009 Air Pressure Een tentoonstelling van een geheel andere aard is Air Pressure van Paul McCarthy in
- Er zijn grenzen 25-08-2010
- Het machtige orgaan van de vrouw 08-07-2009
- Niet meer bedelen om excuses 11-08-2010
- Onthoofding 18-08-2010
- Niet door mijn schuld 18-08-2010
- Wreker van zijn Indische grootouders 02-09-2009
- Anderhalve minuut 25-08-2010
- Rutte blijft stil 01-09-2010
- Nederland gegijzeld 11-08-2010
- Gedomineerd door snorren 18-08-2010