Bekijk ook het Historisch archief
In het historisch archief vindt u in facsimile de eerste 64 volledige jaargangen van De Groene, van 1877 tot en met 1940.
- 18-08-2010De mond van de leeuwItaliaanse golf De nieuwe film
De Italiaanse cinema, altijd in de ban van het neorealisme, laat zelden vernieuwing toe. Maar met onder andere Gomorrah, Vincere en Io sono l'amore lijkt een tijdperk aan te breken van films over het moderne Italië. DRIE JAAR GELEDEN haalde de Amerikaanse regisseur Quentin Tarantino zich de woede van Italiaanse collega's en andere culturele commentatoren op de hals door te verklaren dat de Italiaanse cinema in een deplorabele staat verkeerde. In een artikel in het tijdschrift Sorrisi e canzoni zei hij: 'De nieuwe Italiaanse cinema is depressief. Recente films die ik zag zijn allemaal dezelfde; ze gaan over jongens of meisjes die opgroeien of stellen die een crisis beleven of vakanties voor geestelijk gehandicapten.' De reacties logen er niet om. Sophia Loren: 'Hoe durft hij over de Italiaanse cinema te praten als hij geen notie heeft van de Amerikaanse cinema?' Regisseur Marco Bellocchio, vijf keer genomineerd voor een Gouden - 16-12-2009Gloria In Excelsis DvdDe Groene Amsterdammer dvd-selectie
Aan het einde van de vorige eeuw vatte socioloog Robert D. Putnam bowlen op als perfecte metafoor voor de mate van onthechting en individualisering in de westerse maatschappij. In de jaren negentig bowlden er in de Verenigde Staten meer mensen dan ooit, maar nog nooit gebeurde dit zo weinig in teamverband. Waar bowlen ooit een sport was voor families en vrienden, voor bedrijfsuitjes en verjaarspartijtjes, gingen steeds meer Amerikanen in hun eentje bowlen. Bowling alone. Bowlen stond daarmee in een lange traditie. In de jaren tachtig was de walkman het symbool voor individualisering geweest, in de jaren zestig was het de tv en in de jaren twintig verscheen het sociologische standaardwerk The Middletown Studies, dat stelde dat door de radio gezinnen steeds minder hun huis uit zouden komen voor vermaak, wat sociale onthechting tot gevolg zou hebben. We zijn nu in de 21ste eeuw. Volgens Motivaction-onderzoek kijken jongeren steeds minder - 11-11-2009Fort Europa? Essay De EU en het migratiedilemmaIn 2050 komt Europa 31 miljoen arbeidskrachten te kort. Daar is een eeuwenoude remedie tegen: immigratie. Maar waar we onze immigranten vroeger helden vonden, zien we ze nu als ‘gelukszoekers’ of schurken. Moet Europa dan maar een openluchtmuseum worden vol gebrekkige en slecht verzorgde mensen?DE EUROPESE UNIE komt in 2050 maar liefst 31 miljoen mensen te kort op de arbeidsmarkt. Althans volgens het rapport Mind the Gap van de Stichting voor Economisch Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. De alarmerende boodschap van het rapport is echter minder uitzonderlijk dan ze lijkt, en dat zeg ik niet omdat mijn naam onder die van de auteurs staat.Op papier zijn er drie manieren om op dat tekort te reageren: 1) niets doen, 2) de omvang van onze economie handhaven, maar dan met minder mensen en 3) het tekort geheel of deels opheffen door het toelaten van arbeidsmigranten van buiten de EU.Niets doen heeft
- 13-07-2009Sexy zomer-tentoonstellingen
Het thema van het zomernummer van De Groene Amsterdammer dit jaar is seks. Deze zomer zijn er veel tentoonstellingen in Nederland waarin seks, lust en liefde een impliciete of een expliciete rol spelen. Grenzen van Verlangen In het Scheringa Museum te Spanbroek is deze zomer de overzichtstentoonstelling Grenzen van Verlangen van de Amerikaan Terry Rodgers te zien. Rodgers staat bekend om zijn hyperrealistische portretten met taferelen van decadentie, drank, drugs en seks. Toch zijn de situaties die Rodgers maakt niet aan de werkelijkheid ontleend, maar schildert de kunstenaar puur zijn eigen fantasieën. De aantrekkingskracht schuilt ’m vooral in het volle kleurgebruik, de perfecte lichamen en de destructieve handelingen van de afgebeelde mensen vol hedonisme – daardoor is het een genot om naar te kijken. Scheringa Museumnog tot en met 13 september 2009 Air Pressure Een tentoonstelling van een geheel andere aard is Air Pressure van Paul McCarthy in - 29-04-2009‘Ik wil de fotografie opengooien’Interview met Hans AarsmanVan een idealistische fotograaf veranderde Hans Aarsman in een columnist die de dagelijkse stroom nieuwsfoto’s kritisch tegen het licht houdt. ‘Waarom zou je naar Gaza gaan? Wat heb je daar te zoeken?’IEDERE VRIJDAGMIDDAG, zo rond een uur of vijf, fietst Hans Aarsman van zijn huis naar het PCM-gebouw op het Oosterdok in Amsterdam-Oost. Hij haalt zijn toegangspasje te voorschijn, baant zich een weg door het stelsel van gangen en trappen, stapt de burelen van de Volkskrant binnen en begroet de avondploeg. Daarna installeert Aarsman zich op de fotoredactie. Hij zet een van de computers met breedbeeldscherm aan en klikt door naar het aanbod van de fotopersbureaus van de afgelopen week. De oogst is gevarieerd: politici achter een microfoon, modellen op de catwalk, acteurs en actrices. De meeste foto’s klikt Aarsman direct weg, maar soms blijft zijn blik hangen. Interessante beelden worden apart gezet en uitvergroot en eindigen na een nauwkeurige
- 21-01-2009De vloek van olieOLIE EN OORLOGDe wereld staat aan de vooravond van een structureel olietekort. Dat heeft grote gevolgen voor welvaart, machtsverhoudingen en democratie. Slot van een tweeluik: de binnenlandse gevolgen in olielanden.TOEN DIT VOORJAAR het upperclass-huwelijk werd voltrokken tussen Sir Mark Thatcher, zoon van de voormalige Britse premier, en zijn maîtresse werd rond dezelfde tijd huurling Simon Mann veroordeeld tot 34 jaar cel in de beruchte Black Beach-gevangenis in Equatoriaal Guinee. Mann en Thatcher waren vrienden en hadden samen deelgenomen aan een boud plan voor een staatsgreep in het kleine landje aan de Afrikaanse westkust. Een en ander was echter uitgelekt. In Malabo, de hoofdstad van Equatoriaal Guinee, werd de voorhoede opgepakt die het vliegveld had moeten bezetten, en werd een Duitse huurling in Black Beach doodgemarteld.Tijdens zijn proces vertelde Mann dat een Britse olietycoon alles met goedkeuring van Spanje en Zuid-Afrika had opgezet om de olie van Equatoriaal Guinee in handen te krijgen.
- 31-10-2008De Nederlandse droomKRITIEK OP HET NEONATIONALISMEHet bange Nederland is een belangrijk pleidooi tegen een almaar minder tolerante samenleving, vindt Willem Schinkel. Maar een progressief antwoord moet verder gaan dan het afserveren van angsten als irrationeel of het aanprijzen van kosmopolitisme.Reageer online>>>>IN NEDERLAND WAART het spook van een nieuw nationalisme. Dit neonationalisme is niet het nationalisme van de negentiende eeuw, de ‘springtime of nations’, maar een nationalisme dat verbonden is met naoorlogse migratie. Dat uit zich in de omgang met migranten, de discussie over de Nationale Canon en het Nationaal Historisch Museum. Het leidt, zo stellen de auteurs van Het bange Nederland: Pleidooi voor een open samenleving, tot een ‘closing of the Dutch mind’. Daarin ligt een verwijzing naar het boek van Allan Bloom, The Closing of the American Mind. Bloom, leerling van Leo Strauss, was een conservatief denker die de teloorgang van de Amerikaanse cultuur bejammerde. Duyvendak, Engelen en De Haan zijn progressieven die, met
- 13-08-2008Twee vuilniszakken volHET AURA VAN SLECHTE BOEKENHet is een mysterie, die seizoensgebonden belangstelling van de lezer voor misdaad- en thrillerboeken. Het is rotzooi, maar voor de helft van de mensen de enige lectuur. Toch kan zelfs een verstandig mens verslaafd raken.Discussie: Zijn thrillers inderdaad slecht voor de gezondheid?Lees de reactiesOP EEN DAG kwam een vriendin van me de trap op en zei: ‘Hier heb je de boeken die ik je beloofd had.’ Ze verklaarde dat ze haast had en liep weer naar buiten, de regen in.Ik sleepte in lichte verwildering twee vuilniszakken boordevol boeken naar een zijkamertje waar het bestaande boekenprobleem met de komst van de twee zakken tot een Boekenprobleem werd. Een keer per vijf jaar dreigde ik het huis uitgezet te worden door de grote aantallen boeken die een normale huishoudvoering in de weg staan. Nu de nieuwe aanwinsten erbij kwamen, ging mijn lichte verwildering over in woede. Ik graaide wat in de zakken
- 01-08-2008Een valse glimlachHEDENDAAGSE KUNST IN PEKING
Moderne kunst tiert welig in het moderne China. Buitenlandse veilinghuizen en galeries strijken er en masse neer; prijzen stijgen exorbitant. Maar schijn kan bedriegen. Cultuur is in China een zaak van ideologie – en dus van de staat.IN HET CENTRAL Business District van Peking, vier kilometer ten oosten van de Verboden Stad, bevindt zich het Pingod-complex. Modern onroerend goed. Drie sets splinternieuwe woontorens van zo’n 25 verdiepingen hoog, strak, sober, hi-tech, elegant, met appartementen, studio’s en lofts. Tussen de gebouwen liggen, voor Pekinese begrippen, zeer ruime binnentuinen. Aan de kop van het complex bevindt zich het Today Art Museum, een van de weinige particuliere kunstmusea in Peking, ondergebracht in een fabrieksgebouw dat in 2003 werd geconverteerd door Yung Ho Chang en Atelier FCJZ. Het is een hip ensemble; voor de deur staat een grote blinkende beeldengroep van Yue Minjun, tien mansfiguren met hysterische grijnslach, die van Yue een beroemdheid hebben - 13-06-2008SeksismeHoofdcommentaarReageer onlineEr zijn van die ooit progressieve woorden die je liever niet in de mond neemt. Allicht omdat ze in een inmiddels vervlogen tijdperk, dat je misschien zelf nog hebt meegemaakt ook, zo vaak te pas en te on-pas werden gebruikt dat ze aan betonrot onderhevig zijn. Zoals de flatgebouwen uit de jaren zestig die er decennialang solide bij stonden en nu onvermijdelijk rijp zijn voor de sloop. ‘Fascist’ is zo’n woord dat, als het niet historisch of heel specifiek wordt toegepast, in de tijd dat heel, of tenminste half Nederland links was, zijn betekenis heeft verloren. Als je iemand verbaal wilt uitschakelen, zul je subtieler te werk moeten gaan.‘Seksisme’ paste lang op dat lijstje van geïnflateerde begrippen. Bovendien, als je het als vrouw gebruik-te, zette je jezelf onmiddellijk te kijk als ouderwets, als iemand zonder gevoel voor humor. Het seksisme was in de jaren negentig ook veelal sophisticated geworden.
- 06-06-2008Comfort zoneHoofdcommentaarReageer onlineDe vorige minister van Emancipatiezaken, De Geus, verklaarde dat de emancipatie van de vrouw wel zo ongeveer was voltooid – althans, de emancipatie van de autochtone vrouw. Kinderopvang was ‘heel vanzelfsprekend’ geworden, het emancipatieproces was ‘niet te stoppen’, ‘vrouwen zullen meer gaan werken en ze zullen aan de top komen’, aldus De Geus. Het departement kon wel worden opgeheven.Quod non. Zijn opvolger, minister Plasterk van OCW, verklaarde vorige week ernaar te streven dat in 2011 een kwart van alle topambtenaren vrouw is.Een kwart. Dat is vast heel ambitieus, en toch klinkt het mager. Plasterk verbond zich daarbij aan de missie van de Taskforce Vrouwen naar de Top, aangevoerd door oud-minister Sybilla Dekker, die zich gaat inzetten voor ‘beeldvorming, infrastructurele maatregelen en informatievoorziening’. Een vijftigtal werkgevers tekende een contract, waarmee ze zichzelf verplichten een bepaald percentage vrouw tot het topmanagment toe te laten. Zij hoefden niet te zeggen welk percentage.Je
- 07-09-2007Botox en bimboborstenHoofdcommentaarreageer>>De Nederlandse Vereniging voor Seksuologie (NVVS) stelde vorige week voor om de minimum leeftijd voor een cosmetische behandeling te verhogen naar achttien jaar, even hoog als de grens voor alcoholverkoop. De Rutgers Nisso Groep, kenniscentrum voor seksualiteit, riep in dezelfde week op om seksuele voorlichting te geven in de onderbouw van de basisschool, aan kinderen van zes, zeven jaar oud. Beide instanties constateren serieuze seksuele en relationele problemen onder jongeren: ‘Seks is voor jongeren bijna verworden tot iets instrumenteels, iets waar passie, lust en intimiteit geen rol spelen. Twintigers melden zich steeds vaker met burn-outklachten. Ze hebben alles al gezien en gedaan en zijn uitgekeken op seks.’ Het sluimerende ongenoegen over de seksualisering van de samenleving is in de afgelopen maanden volop losgebarsten. Ook in de media dringt bezorgdheid door over de negatieve werking van de pornonorm op opgroeiende pubers (j/m) en vrouwen. Hoe krijg je die hedonistische, vrouwonvriendelijke geest
- 04-07-2007Freud langs de meetlatSigmund Freud
Ter gelegenheid van het verschijnen van het volledige vertaalde oeuvre van Sigmund Freud in Nederland herleest Hans Driessen voor De Groene Amsterdammer deze zomermaanden het werk van de psychoanalyticus. Deze week deel 2.Tekening PJ RoggebandSigmund FreudWerkenBezorgd door Wilfred Oranje, Boom, € 999,95 Het is al zo vaak gezegd dat het bijna een cliché is geworden: de twintigste eeuw is de eeuw van Sigmund Freud. Geen andere denker heeft zo veel invloed gehad op het zelfbeeld van de twintigste-eeuwse mens. Freud heeft ons zelfreflexief gemaakt. Door zijn toedoen heeft de westerse mens definitief zijn onschuld, of misschien beter, zijn hoogmoed verloren: we zijn niet meer baas in eigen geest. Nu is dit natuurlijk niet de verdienste van Freud alleen, hoewel hij onbescheiden genoeg was om de eer voor zichzelf op te eisen. Filosofen als Schopenhauer en Nietzsche hadden voor hem de weg gebaand. Zij hadden het vertrouwen in de oppermacht van - 25-04-2007Het zwarte gatHoofdcommentaar
- 14-03-2007Red Hot MamaLoes Luca speelt Sophie TuckerLoes Luca speelt de vaudeville-legende Sophie Tucker, beroemd en berucht om haar openhartige repertoire.Sophie Tucker (1884-1966) is een stuk minder bekend dan Mae West, met wie ze wel vergeleken wordt; áls Nederlanders haar al kennen, dan is dat door de gepeperde Sophie Tucker-jokes die Bette Midler ooit in haar programma’s verwerkte. Midler imiteerde met smaak de rappe delivery van Tuckers humor, die zich niet makkelijk laat vertalen: ‘Doorbell rang the other day, I answered the door, there was a delivery boy there, a delivery boy there with two dozen roses. I grabbed the card and I opened it, it said “Love, from your boyfriend Ernie”. I was having tea with my girlfriend Clementine at the time, I said “Clementine do you know what this means? For the next two weeks I’m going to be flat on my back with my legs wide open.” Clementine says to me “What’s the matter
- 15-12-2006Openlijke problemen, gesloten mensenZedenschets van middelharnis
De gemeenschap zucht en kraakt. De fusie van de protestantse kerken heeft Middelharnis gespleten. Om nog maar te zwijgen van het toenemende drugsgebruik. ‘Alles gebeurt hier achter de gordijnen.’Bekijk hier de uitgebreide fotoreportage die Jeroen Oerlemans maakte in Middleharnis >>> Scholieren in regenpakken met dikke schooltassen onder de snelbinders fietsen gebogen over het stuur over kaarsrechte wegen langs de velden naar huis. Het is vrijdagmiddag drie uur. Bij de rotonde richting Nieuwe-Tonge stopt de stroom fietsers voor vrachtauto’s die de oprit van een uitdagend puntvormig gebouw in draaien. Ze komen de banken afleveren voor de gloednieuwe kerk van de Hersteld Hervormde Gemeente. Binnen ruikt het naar cement. Vrijwilligers zijn druk bezig met de inrichting, want op 24 december wordt de eerste morgendienst – zonder ‘heidense’ kerstboom – voor de achthonderd leden gehouden. Ze hebben een groot deel van de kosten, drie miljoen, zelf opgehoest. Het is de kroon op de - 14-01-2005Wegzakken in het auditieveRadioRadio: De luistering van Ad de Bont en De groetzone van diverse makers Het hoorspel beleeft een wederopstanding. Behalve het bureaucratenepos Het bureau van J.J. Voskuil dat nog dagelijks te beluisteren is bij Radio 747 valt de hoeveelheid nieuwe, lange radio dramas op. Pas heeft de Humanistische Omroep (HO) het stuk De luistering van Ad de Bont uitgezonden. Tekenend voor de nieuwe belangstelling voor het genre is het plan van De Bont, maker van jeugd theater, in de komende maanden een rondgang langs scholen te doen om kinderen de kunst van het luisteren naar een hoorspel bij te brengen. Wat evenwel in dit hele proces niet onopgemerkt blijft, is de belofte van ver nieuwing die zichtbaar is in het werk van jonge schrijvers en regisseurs. Exemplarisch hiervoor is het schitterende, surrealistische Het hoofd van Ferdinant Cheval van Bente Hamel en Erik de Jong dat de HO in mei vorig jaar
- 01-07-1998Wie is er bang voor verf?De schilderkunst: sinds de uitvinding van de fotografie is ze al tientallen malen dood verklaard; even zovele malen is ze weer uit de as van haar eigen teloorgang herrezen.Sterven wil ze maar niet, dat hardnekkige kreng dat leeft op olieverf en schilderslinnen.En ezels.Schildersezels.Die staan nu in slagorde opgesteld in de twee tentoonstellingszalen van Arti.Met daarop doeken van de twaalf voor Frightful Paint geselecteerde schilders.De namen?Hier zijn ze: John Bowman, Leon Golub, Kathe Burkhart, Robert Yarber, Kiki Lamers, Peter Kempff, Willy Lenski, Peter Drake, Catherine Howe, Ernst Voss, Andrei Roiter en Aldert Mantje: zeven New Yorkers, een Rus en vier Nederlanders.Frightful Paint is het derde deel van de schilderstriptiek The Liars, een tentoonstellingscyclus rond de vraag wat de schilderkunst de kunstwereld op dit moment nog te bieden heeft. Eerder kwamen de monochrome en expressieve schilderkunst aan bod. In de derde aflevering, samengesteld door Aldert Mantje, wordt het hedendaags realisme belicht.Mantje, die
- 09-04-1997Een lichaam komt nooit alleenHet gaat helemaal niet om seks in auto's of de climax van een botsing. 'Crash' gaat over seks met auto's en seks tussen auto's. En, net als David Cronenbergs andere films, over het beeld dat vlees is geworden. VAN HORROR word ik zelden bang; van Cronenbergs films wel. En ik kan de beelden uit die films slecht uit mijn hoofd zetten.Zelfs Scanners (1980), wat toch een ouderwetse horrorfilm is - zo een waar de verschrikkingen van bovennatuurlijke aard zijn in plaats van intern - bezorgde me na weerzien een slapeloze nacht vol meanderende zinnen die in mijn hoofd rondwoelden. Dat komt, de avond tevoren had ik Jos Knipscheer in zijn kist zien liggen, een punt van zijn kraag verfomfaaid alsof iemand hem zojuist nog liefdevol had omhelsd - Jos die tegen ieders verwachting in niet aan zijn nieren maar aan een hersenbloeding was overleden, en dat kende ik van akelig
- 10-07-1996'komt dat zien, komt dat zien...!' de internet-gekteIs het handel, is het circus, is het religie? De toekomst van het Internet is nog altijd in nevelen gehuld. Maar dat weerhoudt een hoop druktemakers er niet van gouden bergen aan de horizon te zien SOMMIGEN VERDIENEN er hun brood mee. Met het houden van Internet-praatjes en digitale-snelweglezingen. Vanzelfsprekend ondersteund met 'interactieve multimediapresentaties' - een computer plus modem, een video- beam en een groot projectiescherm, opdat de hele zaal kan meekijken naar het online-gebeuren.Maurice de Hond bijvoorbeeld, van opiniepeilingsbureau Inter/View en de Gouden Gids, inmiddels directeur Nieuwe Media bij uitgeverij Wegener. Hij houdt zo'n drie lezingen per week, meestal voor managers. Terwijl hij probeert verbinding te krijgen met het Internet, vraagt hij aan de zaal 'wie het Internet wel eens heeft gezien'. Meestal steekt dan zo'n twintig procent van de heren-in- pak weifelend de hand op.Ai ai, alweer een zaal vol 'digibeten', zoals De Hond computeranalfabeten pleegt te noemen.
- Er zijn grenzen 25-08-2010
- Het machtige orgaan van de vrouw 08-07-2009
- Niet meer bedelen om excuses 11-08-2010
- Onthoofding 18-08-2010
- Niet door mijn schuld 18-08-2010
- Wreker van zijn Indische grootouders 02-09-2009
- Anderhalve minuut 25-08-2010
- Rutte blijft stil 01-09-2010
- Nederland gegijzeld 11-08-2010
- Gedomineerd door snorren 18-08-2010