17

Jaargang 119, Nr. 17

In deze editie

Redactioneel

Levensadem

Componisten kunnen doodgezwegen worden en musici vermoord, maar muziek valt niet uit de menselijke geest te verbannen. En dus werd er in Theresienstadt gecomponeerd en gespeeld. Desnoods zonder bladmuziek en op onttakelde instrumenten. Op 4 en 5 mei vindt in de Amsterdamse Stadsschouwburg een uitvoering plaats van Viktor Ullmanns Der Kaiser von Atlantis oder der Tod dankt ab (door Nieuw Ensemble en solisten o.l.v. Ed Spanjaard, regie Lodewijk de Boer) en van Hans Krása’s Brundibér (door Kinderkoor de Kickers, regie Daniël Cohen)- Daarna tournee. Op 7 en l7 juni. tijdens het Holland Festival, wordt muziek uit Theresienstadt opgevoerd in het Amsterdamse Concertgebouw. Het Filmmuseum in Amsterdam vertoont van 1 tot en met 28 juni de documentaire The- resienstadt- film ofwaarheid. De VPRO zendt op 8 mei van l4.00 tot 18.00 uur op Radio 4 De keizer van Atlantis - De weg van Theresienstadt naar Sarajevo uit. De Concertzender zendt vanaf 3 mei op vijf woensdagavonden om 20.30 uur Oorlogsjaren: muziek uit Theresienstadt en Entartete Musik uit. IN HET KORTE VERHAAL ‘Requiem ’ beschrijft Gerhard Durlacher hoe hij in het kamp Westerbork banken repareerde in de concertzaal van het kamp. Hij sleepte met gereedschap en sjouwde met banken en stoelen. Dirigent Heinz Neuberg, die zijn aanwezigheid tijdens de repetitie niet op prijs stelde, stuurde hem weg. Een ‘vaderlijke kameraad’ begeleidde hem naar een onbespiede plek: ‘Aan mijn elleboog voert hij mij naar een opening in de houten wand, waar ik kan zien en horen zonder gezien en gehoord te worden. Als in een droom kijk ik in de betoverde tuin van de muziek. Het kamp is verdwenen, de kou is verdwenen, de honger is weg en de pijn is vervlogen. Van de gezichten der musici straalt vrede en rust, die zelfs niet verstoord kan worden door het aftikken van de dirigent. Veertig vrije mensen zitten op het podium. Hun angst is opgeschort, net als de mijne. ’

Marianne Broeder, 26 april 1995

Dichters&Denkers