23

Jaargang 119, Nr. 23

In deze editie

Redactioneel

Dichters&Denkers

Dichters & Denkers

Tijdelijk veilig

Aleksandar Tisma, De kapo. Vertaald uit het Servokroatisch door Reina Dokter. Uitgeverij Meulenhoff, 334 blz., f39,50 De jury - Graa Boomsma, Yves van Kempen, Marc Reugebrink en Xandra Schutte - koos ditmaal De kapo van Aleksandar Tisma als boek van de maand. De andere kandidaten waren: Kerstin Ekman, De dwaas (vertaald door Caroline Godfried en Mariyet Senders, uitgeverij Bert Bakker, 406 blz., f39,90). In De Dwaas komt de sprookjesachtige wereld van de grote vertellers uit de traditionele volksepiek weer tot leven, in een fantastisch expose over menselijke oerdriften en instincten. Stefan Hertmans, Fuga’s en pimpelmezen: Over actualiteit, kunst en kritiek (uitgeverij Meulenhoff/Kritak, 208 blz., f36,90). Bevlogen essays over onder meer George Steiner, Jan Fabre en Slavoj Zizek, waarin Hertmans steeds manoeuvreert tussen postmodern onbehagen en de neiging tot fundamentalistisch denken. K. Schippers, De vermiste kindertekening (Uitgeverij Querido, 152 blz., f34,90): zie de bespreking elders in dit nummer. ALEKSANDAR TISMA ging weg uit het ontplofte Joegoslavie omdat hij het niet meer kon aanzien, het tellen van de doden, het beschuldigen van de anderen, het afschuiven van schuld. Hij moest wel vertrekken uit het ‘vraatzuchtige, boosaardig loerende Novi Sad’ zoals het in zijn derde roman, Het gebruik van de mens (1976) heet. In die roman - een smeltkroes van nationaliteiten en religies - overleeft het stadje aan de Donau alle slachtingen en bloedbaden aangericht door nazi- Duitsland en handlanger Hongarije. De personages zijn gebruiksvoorwerpen, onderworpenen aan lot, toeval en instinct. Niet hun overtuiging telt, alleen de wet van de oorlogsmachine, de terreur van de etnische politiek van bloed en bodem.

Graa Boomsma, 7 juni 1995