100 jaar geleden: ‘Iets over huisbakken cakes’

Vandaag heeft men om thuis een cake te bakken genoeg aan een pak Koopmans, wat boter en een combimagnetron. Dat was vroeger wel anders. Honderd jaar geleden schreef De Amsterdammer over de te slechten barrières en te overwinnen hindernissen die hoorden bij huisgemaakt gebak.

Medium 100jaarcake575
Medium groene 100 jaar cake

‘Hoe menigeen heeft, na een paar mislukte pogingen, het zelfmaken van een cake opgegeven en gedecreteerd als: veel te duur en veel te veel kans op mislukken’. Cake bakken was niet eenvoudig. Recepten kenden onduidelijke en onvolledige maten, het kostte veel tijd, ingrediënten waren duur en ovens waren nauwelijks gebruiksvriendelijk. Redenen te over om het niet eens te proberen.

Anno 1912 werd er vooral gekookt op kolenfornuizen, waarbij de stookruimte naast de oven zat. Warmte van opzij is bij het bakken van een cake niet voldoende, en dus adviseerde de auteur een bakplaat in de oven te plaatsen, met daaronder in stukken gebroken houtskoolbriket. Ook moest men de cake regelmatig draaien.

Het lastigste echter was de temperatuur. Het gevolg van wispelturige warmte was een aangebrande cake, of juist een ongare, zodat, ‘wanneer gij doodaf, met een vuurrood hoofd, het zelfgebakken product aan uw huisgenooten proeven laat, gij van hen tot dank de vriendelijke raadgeving krijgt, de cakes voortaan liever van den confiseur te laten komen.’

Gelukkig was er een trucje: ‘Of uw oven heet genoeg is, kunt gij probeeren door er een stukje wit papier in te leggen, dat in drie a vier minuten bruin geschroeid moet zijn.’ Daarna kon men met een redelijk gerust hart overgaan tot het daadwerkelijke bakken van de cake.

Tot slot nog enkele tips van de auteur: ‘reken eerst uit wat de onkosten zijn, en of gij voor dezelfden prijs niet evengoed of beter bij den banketbakker terecht kunt. (…) Doe het niet op een middag dat de keukenmeid het druk heeft, en begin het ook niet om twee uur, wanneer ge om half vier een afspraak hebt voor een tea, of voor een wandeling met uw aanstaande.’

Mocht u een dergelijke wandeling vandaag al gemaakt hebben, of wilt u het gewoon eens proberen, hierbij de volledige receptuur:

Oud-Hollands huisbakken cake

‘Roer 100 gram boter tot room, voeg daarbij 80 gram suiker, 3 even geklopte eidooiers en ¾ deciliter lauwe melk. Klop de 3 eiwitten flink stijf en roer ze luchtig door het mengsel, voeg er 50 gram rozijnen, 50 gram krenten en 25 gram gesnipperde sukade bij. Vermeng ten slotte 200 gram banketmeel (prima kwaliteit bloem) met 2 theelepels bakpoeder, en schudt dit door een zeef over de massa, waarna gij alles flink (doch niet te lang) dooreenroert.

_ Doe dit deeg in een flink met boter besmeerden springvorm, en bak het in een niet te heeten oven gedurende circa een uur._

_ De cake is gaar wanneer een dikke breipen er in- en uitgaat zonder dat er deeg aan blijft kleven. Indien gij bij het uit den vorm nemen bemerkt dat de cake van onderen nog niet geheel gaar is, plaats haar dan nog even zonder vorm, met den onderkant boven in den oven, maar dan er bij blijven, anders verbrandt ze!’_


Beeld: Mikko Kuiper