21 vragen aan… Ottessa Moshfegh

Ottessah Moshfegh over haar favoriete dichter (‘Rumi’) en de vraag een recensent ooit iets kritisch over haar werk heeft geschreven waarvan ze dacht: hij heeft een punt? (‘Ik lees geen recensies’).

Welk boek ligt naast uw bed?
Niet een, daar ben ik te druk voor. Je treft me in een weinig literaire periode. Ik werk achttien uur per dag, tijd om erover te balen heb ik ook niet. De enige boeken die ik de afgelopen tijd las zijn ter onderzoek voor mijn nieuwe roman.

Hoe ziet dat onderzoek eruit?
Ik doe onderzoek naar iemand die emigreert van Shanghai naar San Francisco aan het begin van de twintigste eeuw. Ik lees geschiedenisboeken, over het China van de eerste jaren van die eeuw, de opium die daar gerookt werd, en over de overtocht naar San Francisco. Over hoe die stad eruitzag voor de aardbeving van 1906, hoe het er cultureel aan toe ging, en wie er woonden. Chinese vrouwen mochten destijds niet immigreren, want de Amerikaanse overheid wilde voorkomen dat er kinderen geboren werden die staatburgerschap zouden opeisen. Door de sekshandel, zowel van China naar Amerika, maar ook van Amerika naar Shanghai, werd er desondanks veel geïmmigreerd.

Als u iets zou kunnen veranderen aan wat u heeft geschreven door de jaren heen, wat zou dat zijn?
Dan had ik dat in een herdruk wel gedaan. Wat ik wel doe is mijn werk soms anders voorlezen dan hoe het er staat.

Welk boek, geschreven door iemand anders, zou u zelf geschreven willen hebben?
Om de vanzelfsprekende reden: de Harry Potter-reeks. Maar ik denk ook dat die naadloos aansluit op mijn eigen werk.

Wie is uw favoriete dichter?
Rumi heeft prachtige ideeën. Zijn poëzie is misschien wel de enige die ik las die daadwerkelijk naar waarheid zoekt. Ik vertrouw andere dichters niet, ik weet niet eens of ik Rumi wel vertrouw, maar zijn gedichten laten je voelen dat het leven groter is dan de dag zelf.

Welke schrijver is naar uw idee het meest overschat?
Daar geef ik geen antwoord op.

Onderschat?
Ann Tyler? We bevinden ons in een tijd waarin subjectieve uitingen enkel politiek correct zijn, in plaats van een reflectie van het leven. Je kunt niet meer een thema benaderen zonder in die benadering actueel te zijn, of zonder dat het een woke onderwerp is waarover veel getweet wordt. Wanneer je de boeken van Ann Tyler leest, zie je iemand die onverzettelijk is in de ontdekking van iets minutieus — wat op zichzelf een grote ambitie is. Haar huiselijkheid vinden we tegenwoordig verouderd, antifeministisch. Millennials willen geen boeken lezen over vrouwen die moeder zijn. En ik zeg niet dat ze dat moeten, maar het is niet belangrijk voor hen.

Als u een schrijver zou kunnen zijn waar of wanneer dan ook, waar en wanneer zou dat zijn?
Pre-Jezus, in een of ander klein dorpje. Ik ben wel nieuwsgierig hoe je dan een boek schrijft, ik ken niet een romanschrijver uit die tijd.

Heeft een recensent ooit iets kritisch over u geschreven waarvan u dacht: hij heeft een punt?
Ik lees geen recensies.

© Krystal Griffiths

Wat is uw ‘guilty pleasure’?
Soms word ik in een zwart gat van Youtube-filmpjes gezogen en kom ik er aan de andere kant ontdaan uit. Ik kijk echt de meest gestoorde documentaires, zonet één over wolfskinderen, en onlangs vond ik een documentaire over een meisje dat tot haar dertiende door haar ouders werd opgesloten en mishandeld. Toen ze ontdekt werd, had haar vader zelfmoord gepleegd en zat haar moeder in de gevangenis. Daarna werd ze onder de hoede genomen van een aantal wetenschappers, die haar bestudeerden om te kijken of zo’n iemand dan nog een taal kan leren, iemand wiens hersenen tot op een zekere leeftijd niet genoeg gestimuleerd zijn. Blijkbaar kon ze woorden leren, maar niet een grammaticaal systeem. Maar goed, dit meisje leerde de taal dus nooit spreken, en toen haar moeder uit de gevangenis kwam, plaatste de staat haar terug in haar ouderlijk huis. Daarna woonde ze een tijd lang in pleeghuizen. Een gruwelijk verhaal. Als ik weer uit zo’n gat kom, vertel ik niemand wat ik aan het doen was. Het is vast niet erg gezond.

Met welk van uw boeken heeft u de diepste band?
Met mijn eerste boek, Eileen. Ik neem vaak afstand van mijn boeken wanneer ik ze af heb, maar Eileen heb ik laatst moeten omschrijven tot een filmscenario en zit nog veel in mijn hoofd.

Er staat een tafeltje langs de Seine klaar, met een roodgeblokt laken, twee wijnglazen, een kaars. Obers in jacquet staan paraat. Welk personage uit de wereldliteratuur zou u voor een diner uitnodigen? En waar zouden jullie het over hebben?
Henry Chinaski, het alter-ego van Bukowski. Ik denk dat je een heel interessant gesprek met hem kunt hebben wanneer hij geen kant op kan. Wat ik hem als eerste zou vragen? Wanneer hij voor het laatst gedoucht heeft, denk ik.

Welk boek zou iedereen op zijn achttiende gelezen moeten hebben?
Niemand zou bepaalde boeken moeten lezen. Lezen is geen verplichting, mensen lezen maar waar ze geïnteresseerd in zijn. Er is niet een boek dat het leven gaat verklaren. Als het er wel was, en ik zou zeggen dat iedereen dat zou moeten lezen, dan zou het leven volslagen saai worden omdat iedereen het aan de hand van dat ene boek begrijpt.

Welke klassieker heeft u, tot uw grote schaamte, nooit gelezen?
Daar schaam ik me niet voor.

Hemingway of Fitzgerald? Fitzgerald.

Proust of Joyce? Joyce.

Murakami of Ishiguro? Ishiguro.

Tsjechov of Alice Munro? Tsjechov.

Tolstoj of Dostojevski? Tolstoj.

Jane Austen of Virginia Woolf? Jane Austen.

Hockney of Warhol? Warhol.