Parijs – Ruim een miljoen Fransen gingen afgelopen week de straat op uit protest tegen de voorgenomen verhoging van de pensioenleeftijd van 62 naar 64 jaar. Meer dan de vakbonden durfden te hopen in tijden van inflatie en hoge energiekosten waarin de mensen die het werk neerleggen de kosten van een stakingsmiddag het meest in de portemonnee voelen.

Hogere inkomensgroepen kunnen het zich permitteren met vervroegd pensioen te gaan, maar de laagste inkomensgroep, doorgaans werkzaam in lichamelijk zware beroepen, wordt het hardst getroffen. Voor een volledig pensioen moet men straks 43 jaar premie hebben afgedragen. Voorheen gold voor wie voor zijn twintigste begon een pensioenleeftijd van zestig jaar. De levensverwachting van een laagopgeleide is drie jaar korter dan van een hoogopgeleide en de eerste profiteert dus ook nog korter van zijn pensioen.

Jaarlijks wordt er 340 miljard euro in de Franse pensioenkas gestort, in 2027 verwacht de regering een tekort van twaalf miljard dat met de vergrijzing fors toeneemt. De oppositie en economen onder wie Thomas Piketty lieten zich over dit ‘bescheiden’ tekort veelvuldig horen in de media. Waarom geen lichte verhoging van de premies met enkele euro’s? Waarom niet zorgen dat bijna de helft van de werknemers boven de 55 jaar die nu arbeidsongeschikt of werkloos thuiszit, langer doorwerkt en daarmee langer bijdraagt aan de pensioenkas? Waarom geen hogere premies voor bovenmodaal en een premieafdracht voor reeds gepensioneerden uit diezelfde klasse? En waarom geen herinvoering van de vlaktaks en de dividendbelasting?

Premier Élisabeth Borne mag verklaren dat elke euro naar de pensioenkas zal gaan, haar minister van Economische Zaken Bruno Le Maire verkondigde eerder dat de extra pensioengelden een welkome aanvulling betekenen voor de tekorten in ziekenhuizen, op scholen en universiteiten. Clémentine Autain, Assemblée-lid voor oppositiepartij La France insoumise, citeerde onlangs op de radio fijntjes de jongste rijksbegroting waarin het ministerie van Financiën met de extra gevulde pensioenkas het begrotingstekort kan aanvullen om zo de EU-drieprocentnorm te halen.

Aan de vooravond van het 52ste World Economic Forum in Davos verklaarde Cécile Duflot, directrice van Oxfam Novib Frankrijk, in het dagblad Libération dat het verwachte tekort van twaalf miljard in de Franse pensioenkas eenvoudig oplosbaar is: twee procent van het vermogen van de 42 Franse miljardairs volstaat.