651 minireferenda over Brexit

Londen – Krabbelen ze terug? Wordt Brexit afgelast? De wens was in Nederland de vader van de gedachte toen Theresa May nieuwe verkiezingen uitschreef. Voor de Britten is de keuze voor Brexit een gepasseerd station. Het gaat nu om de herschikking van het politieke landschap.

Hoe zal het Kate Hoey de komende weken vergaan in Vauxhall? In dat Londense kiesdistrict stemden acht van de tien kiezers voor het lidmaatschap van de EU tijdens het referendum, maar de sociaal-democrate Hoey voerde fanatiek campagne voor een Brexit. Ze stond zelfs naast Nigel Farage op een boot tijdens een flottielje van eurosceptische vissers over de Theems. Dat de Noord-Ierse voor de vossenjacht is en moeite heeft met het homohuwelijk is gedoogd, maar door haar Brexiteerschap kan ze haar veilige zetel gemakkelijk verliezen.

Zo zal in 651 kiesdistricten 8 juni een mini-Brexit-referendum plaatsvinden. Hard of zacht? De eurogezinde campagnegroep Open Britain publiceert zelfs een adviserende lijst voor kiezers die een zo zacht mogelijke uittreding willen. In het ene district moet je daardoor Conservatief stemmen, in het andere Labour, Groen of Liberaal. In een enkel geval kan een stem op ukip een manier zijn om een eurosceptische kandidaat van May’s Conservatieven dwars te zitten.

Sommige Kamerleden houden het voor gezien. Zo zag de eurogezinde sociaal-democraat Iain Wright er geen heil meer in om Hartlepool te vertegenwoordigen, waar zelfs de mascotte van de plaatselijke voetbalclub voor Brexit is. De Tories staan mijlenver voor in de peilingen omdat de meeste kiezers geen zin hebben in een piekerende premier, Jeremy Corbyn, die niet eens het God Save the Queen wil meezingen bij plechtigheden. Omdat de meeste kiesdistricten voor een Brexit hebben gestemd zal May met een grotere meerderheid gaan regeren, maar niet zo groot als gehoopt.

De grote steden gaan na 8 juni nog roder, geler en groener kleuren dan voorheen, het paars van ukip zal Tory Blue worden en in het noorden zullen de Conservatieven voor het eerst sinds decennia weer een rol van betekenis gaan spelen. En Schotland? Dat begint moe te worden van het onafhankelijkheidsstreven, getuige de hernieuwde populariteit van de Tories. Lange tijd hebben de nationalisten gezegd dat er meer pandaberen in Schotland zijn, twee, dan Conservatieve Kamerleden. Die grap gaat over zes weken niet meer op.

May’s doel was het land te herenigen, maar door het tactische stemmen zullen de Brexit-verkiezingen de verdeeldheid – stad tegen land – duidelijker aantonen dan ooit tevoren.