7 vragen aan … Rashif El Kaoui

Rashif El Kaoui is een van de schrijvers die door ILFU (International Literature Festival Utrecht) werden uitgenodigd een nieuw verhaal over deze tijd te schrijven. In de aanloop naar het festival plaatsen wij komende week dagelijks op onze site korte vraaggesprekken met gasten van dit festival.

Wat was het leukste moment tijdens het schrijven van uw nieuwste roman/boek?
Ik denk als schrijver lang na voordat mijn woorden op papier staan. Het mooiste moment tijdens het schrijven vind ik dan ook wanneer de woorden in mijn hoofd gerijpt zijn, en ze uit de pen mogen komen om hun eigen ruimte op papier te creëren. Nog mooier is het bij het schrijven van een toneelstuk, proza of een rap. De woorden ontstaan verder als je ze uitspreekt. Ze veranderen zichzelf.

© IlFU/Arjan Benning

Wie van uw tijdgenoten wordt over honderd jaar nog steeds gelezen?
Je zou denken dat enkel de ‘beste’ boeken het verdienen om herinnerd te worden, maar misschien is het even belangrijk om de ‘slechte’ boeken te herinneren. Gangreen 1: Black Venus van Jef Geeraerts bijvoorbeeld. Hij beschrijft de avonturen van een Belgische kolonel in Congo in een prachtige taal, maar het is een vreselijk problematisch boek. Het heeft tot dit jaar in de Vlaamse canon gestaan en is vervangen voor Turks fruit van Jan Wolkers. Ik vraag me af: moeten we dit boek vergeten of juist herinneren? We zouden die boeken opnieuw moeten bekijken zodat er een nieuw kader gemaakt kan worden. Vergelijk het met het Memento Park in Hongarije waar communistische standbeelden van onder anderen dictators een kerkhof van slechte personages vormen. ‘Not because you like it, but to remind you’. De problematische geschiedenis wordt te kijk gezet opdat we niet vergeten. Ik vind dat een mooie gedachte.

Welk boek, geschreven door iemand anders, zou u zelf geschreven willen hebben?
Het gedicht ‘The Raven’ van Edgar Allan Poe. Hij komt voor in de allereerste Halloween-special van The Simpsons. Ik was heel jong toen ik het gedicht voor de eerste keer hoorde. Je voelde gewoon dat het geschreven was in een taal die niet meer van deze tijd was. In een Engels dat niet meer klopte. Ik werd daar zo door getriggerd, dat ik die hele horrorliteratuur ben gaan lezen op een heel jonge leeftijd. Ik zou wel willen dat ik het geschreven had omdat het gedicht een onuitwisbare indruk op me gehad heeft. Het is prachtig dat een gedicht zo’n impact kan hebben.

Als u een schrijver zou kunnen zijn waar of wanneer dan ook, waar en wanneer zou dat zijn?
Morgen. Ik heb het gevoel dat het verhaal dat ik zelf wil vertellen, dat de tijd daar nu misschien wel goed voor is. Ik weet niet of er een punt in de geschiedenis is geweest waar ik beter gedijt zou hebben dan morgen. Voor mij maakt het niet zo heel veel uit waar ik schrijf. Ik zou het wel leuk vinden als het vertaald zou worden naar het Engels, het liefst zou ik dan dezelfde roman in het Nederlands schrijven en in het Engels.

Er staat een tafeltje langs de Seine klaar, met een roodgeblokt laken, twee wijnglazen, een kaars. Obers in jacquet staan paraat.
a) Welk personage uit de wereldliteratuur zou u voor een diner uitnodigen?

De kat uit Ik ben een kat van Soseki Natsume. Het is een obscure verwijzing. Hij schreef eind 1800 een aantal boeken vanuit het perspectief van een kat. Door de ogen van de kat kijken we naar de wereld. Het is een van de beste literaire katten die bestaan heeft (sorry Garfield). Ik zou heel graag met die kat willen dineren, de kat mag dan een gebakken visje of wat Whiskas.

b) Waar zouden jullie het over hebben?
Ik ben gefascineerd door Japan en ik denk dat die kat mij veel daarover kan leren. Over bijvoorbeeld de revoluties die voorbijtrokken. Over de paradoxale porositeit en ondoordringbaarheid van een land als Japan.

Welk boek zou iedereen op zijn achttiende gelezen moeten hebben?
Ik denk dat zo’n boek nog geschreven moet worden. Er is namelijk niet één boek dat voor iedereen is. Iedereen heeft een ander soort boek dat de gateway naar de literatuurwereld is. Maar als, dan zou ik gaan voor De stad van de dromende boeken van Walter Moers, dat ik zelf las op mijn zestiende. Het boek is geschreven op de rand van literatuur maar het is ook sciencefiction. De fantasiewereld van het labyrint van vergeten boeken is prachtig. Het is een kinderlijk verhaal maar met liefde voor taal en literatuur. Het gaat om het vinden van het juiste boek. Ik heb het heel graag gelezen en het is een mooie toegang naar de literaire wereld.

Wat is het interessantste dat u onlangs van een boek geleerd heeft?
Dat alles zich herhaalt, alles zich herhaalt. De geschiedenis, misschien die gedachte. De gedachten die je in veel literatuur terugvindt. De herhaling. Het leven is niet lineair maar circulair, laten we dat zeggen. De Aziatische filosofie onderkent dit. Opbouw en afbraak, het sterven en in het leven geboren worden, de cyclus. Ik vind het mooi dat theologische overtuigingen zich wereldwijd verhalen. De verhalen herhalen zich, zijn besmettelijk en planten zich voort.


Ter gelegenheid van het ILFU verscheen de uitgave 50 Stories for Tomorrow.