Menno Hurenkamp

Aan de Waal

Heel het land is zo rechts als de pest. Heel het land? Nee, één dorpje houdt moedig stand. In Nijmegen heerst alweer ruim een jaar een links bestuur. «Havana aan de Waal», noemen die linkse politici hun stad half gekscherend, half liefkozend. Niet een geintje dat je in het door een dictator geregeerde Cuba zelf zou maken, maar goed. Het mag een rood bestuur zijn, het straalt dezelfde Rotterdammerige doenerigheid uit die je tegenwoordig in conservatieve kringen aantreft.

Nijmegen wil voortaan kinderen naar school sturen in de wijk waar hun ouders wonen. Iets te dramatisch gesteld: een einde maken aan de vrije schoolkeuze. Op dit moment gaat meer dan veertig procent van de Nijmeegse kinderen naar school buiten de eigen wijk. Ouders zoeken immers niet naar een goede school maar naar eentje die aansluit bij hun eigen achtergrond en opvattingen. Dat leidt tot het ontstaan van zwarte scholen, tot scholen met kinderen van hoogopgeleide ouders, en tot scholen met kinderen van laagopgeleide ouders. En omdat in het algemeen arme en zwarte kinderen het onderwijsniveau drukken raakt een aantal scholen in een negatieve spiraal. Door nu ouders te verplichten hun kind om de hoek naar school te sturen, hoopt men het probleem op te lossen.

Segregratie in het onderwijs zet kinderen onnodig op achterstand, dus zo’n experiment kun je niet bij voorbaat afschrijven. Toch dreigt Nijmegen hier het paard achter de wagen te spannen. De taak van het bestuur is het garanderen van goed onderwijs, niet het dwingen van burgers. Wat als ouders verhuizen om hun gebroed op die school vol professorenkroost te krijgen? Onderwijsspecialisten wijzen erop dat dit in het buitenland volop gebeurt. Dan voltrekt de segregratie zich niet alleen op school maar ook in de wijken. Volgens de beste traditie van oud links is het denken over dit soort onvoorziene consequenties van overheidsinterventies in het Nijmeegse rapport over het spreidingsbeleid ver te zoeken.

Nijmegen gaat de criminaliteit nog zelfbewuster te lijf dan het de schoolgaande jeugd aanpakt. Met name de «veelplegers» worden door de politie achter de vodden gezeten. Ook hier geldt: het is een serieus probleem. Een kleine groep junks veroorzaakt met inbreken en stelen veel ellende. Dat verdient een onorthodoxe aanpak. Geef ze al hun dope, zou je zeggen. Maar de Nijmeegse politie wijdt zich nu aan het «slopen» van deze veelplegers (de Volkskrant van 2 juni). Ze haalt alles uit de kast om een clubje van dertig man wanneer eventjes mogelijk een paar dagen op te sluiten. Dat de zorg voor deze verslaafden niet functioneert en het dus dweilen met de kraan open is, doet minder ter zake, want de criminaliteit lijkt te dalen. Slopen. Het staat er echt. Het fundament onder de grondwet dat een overheid zijn burgers met respect moet benaderen, het idee dat de staat mensen die fouten maken of afhankelijk zijn niet mag vernederen, is blijmoedig verlaten.

Nijmegen. Ik ben er geboren, en wat meer is, Nescio’s Uitvreter stapte er van de brug. Dus slik ik de vergelijking met Noord-Korea als «Pyongyang aan de Waal» maar in, en vraag om iets meer progressieve ijver.