popmuziek

Aan het plastic strand

Gorillaz

Als een Ray Davis van zijn tijd zingt Damon Albarn begin jaren negentig met scherpte en humor over de Britse middenklasse op de eerste albums van zijn band Blur. Die ironie maakt later even plaats voor emotionele introspectie en liefdesverdriet (13 uit 1999), maar op het (voorlopig) laatste album Think Tank (2003) is het vizier weer op de samenleving gericht: de gevolgen van 9/11 en de oorlog in Irak zijn voorname thema’s. Bij zijproject Gorillaz is dan al hoorbaar een stuk meer lol te bekennen en dat plezier is er op de recente derde plaat Plastic Beach nog steeds. Je hoort het en ziet het ook, in de grappige video van single Stylo, waarin premiejager Bruce Willis de band op de snelweg fanatiek achtervolgt.
De getekende bandleden van cartoonist Jamie Hewlett (Tank Girl) hebben ook nog steeds een humoristisch effect. Toch laat de hiphop/pop/dance-act al in concept een minstens even groot maatschappelijk bewustzijn zien als Albarns teksten doen. De bandleden bestaan officieel alleen in die getekende vorm (met verzonnen biografie en karakter). Ze leiden een bestaan dat aan de ene kant te vergelijken is met de personages die leden van virtuele gemeenschappen creëren op het internet. Aan de andere kant is het een parodie op de rockster: als je toch iemand pretendeert te zijn die je niet bent, waarom doe je het dan niet helemaal ‘fake’?
Het 'Plastic’ in de titel verwijst naar de bevuilde stranden van Mali. Albarn was in 2008 in dat land om de tweede plaat van het blinde echtpaar Amadou & Mariam (Welcome to Mali) deels te produceren. Hier en daar is wat milieukritiek terug te vinden in de teksten, maar de muzikale invloeden die Albarn opdeed tijdens zijn reizen naar Afrika en het Midden-Oosten zijn misschien nog prominenter aanwezig. Die accenten vallen op Plastic Beach opvallend samen met de huidige trend om niet-westerse elementen aan je muziek toe te voegen (Yeasayer, Vampire Weekend).
De muziek van Gorillaz bevatte altijd al diverse stijlen en is met de lange stoet gastmuzikanten nu nog meer een bonte verzameling. Zo doen naast een Libanees orkest zowel soullegende Bobby Womack en rapper Snoop Dog als rockveteraan Lou Reed mee. Deze keer lijkt een echte megahit te ontbreken, en Plastic Beach is ook wisselvallig. Gelukkig kent de plaat de nodige sterke nummers. Zo is de aanstekelijke electro van Glitter Freeze even genietbaar als het lome niemendalletje Some Kind of Nature. Verder durft Albarn geslaagd gas terug te nemen op Broken of het bitterzoete To Binge (met de Japanse Little Dragon). Het bewijst nog eens dat Gorillaz vooral een liedjesband is, met uitschieters naar boven en beneden.
Vorige zomer kwam Blur na zeven jaar onverwacht weer bij elkaar in de originele bezetting voor een aantal optredens. Op het eerste gezicht was daarna net zo opvallend dat Albarn voorrang gaf aan deze nieuwe plaat van Gorillaz. Aan de andere kant lijkt het vooral een extra teken dat ook de tijd bij Damon Albarn niet stilstaat: Blur is nu het hobbyproject.

Gorillaz, Plastic Beach (label: Parlophone/EMI)