Opheffer

Aardig

Ik heb het al eens verteld: toen ik erg jong en verdorven was, stuurden mijn ouders mij naar een psychiater. Mijn stoornis, zou je nu zeggen, was dat ik een lichte vorm van autisme had - niemand merkt verder trouwens iets aan me, behalve de mensen met wie ik lang samen ben.

Medium opheffer 1 12 autist

Hoe dan ook, een van de kenmerken van autisten is dat zij woorden en begrippen letterlijk nemen. Ze hebben moeite met abstracties. Net als ik. Zodra ik een abstract begrip tegenkom, weet ik niet waarover men het heeft. Later begreep ik uit de taalkunde dat het mij ontbreekt aan een zogenaamde referentiële index, een intern woordenboek waardoor je meteen begrijpt wat wordt bedoeld als de ander met een abstract begrip op de proppen komt.
Liefde, vrijheid, geluk, somberheid. Ik heb niet echt een idee wat het is.
Misschien ben ik daarom wel journalist geworden: ik snap de helft niet van wat wordt bedoeld.
Onlangs zag ik weer eens een aantal ouderwets linkse en rechtse mensen op de televisie. En opeens dacht ik: misschien is de hele tegenstelling tussen links en rechts wel te verklaren uit de mate waarin je meer of minder autist bent. Rechtse mensen zijn vaker autist dan linkse. Rechtse mensen, zoals ik, hebben ook minder empathie. Ze kunnen zich heel moeilijk in een ander inleven. Ik merk dat keer op keer. Wanneer er gesproken wordt over een ethisch probleem - bijvoorbeeld: moeten we de mensen in Afghanistan helpen, moeten we de missie daar afmaken? - dan zijn dat vraagstukken waar ik moeite mee heb, omdat ik de logica er vaak niet van begrijp, terwijl ik zelf niet eens zo'n logicus ben.
Ik hoorde Pechtold laatst zeggen dat wij de plicht hebben om de politiemissie in Kunduz te steunen, ‘omdat we daar iets zijn begonnen en dat moeten we dan afmaken. Dat is beschaving.’ Natuurlijk hoop ik verstandig genoeg te zijn om te begrijpen wat hij mogelijkerwijs bedoelt, maar echt begrijpen, doorvoelen, doe ik het niet. Waarom moet je iets afmaken wat je bent begonnen? Waar staat dat dat moet? Waarom heet dat beschaving? Waar praten we dan precies over? Ik snap het werkelijk niet.
Zo ook als ik bijvoorbeeld Diederik Samsom hoor beweren dat er een maximum salaris zou moeten zijn, bijvoorbeeld tien keer de Balkenende-norm, omdat - en nu komt het - 'dat ook wel zou getuigen van meer solidariteit onderling’. Ik vermoed dat Samsom bedoelt dat er soms schandalig veel verdiend wordt door bijvoorbeeld voetballers, bankdirecteuren en andere vuile kapitalisten. Maar waarom dat nu precies schandalig is, weet ik niet. Ja, er zijn mensen die verdienen niets, en die krijgen bijstand.
Maar ik voel niet waarom ik met die mensen solidair zou moeten zijn door meer geld aan de gemeenschap te geven. Een vuile kapitalist die een miljard heeft verdiend en die maar één procent belasting betaalt, betaalt altijd nog tien miljoen aan de gemeenschap, terwijl de man die bijvoorbeeld dertig procent betaalt over zestigduizend euro maar achttienduizend euro betaalt. Is het dan onredelijk om te beweren dat die miljardair meer voor de gemeenschap doet (geld verzorgen waar we ziekenhuizen van kunnen bouwen, kinderen van naar school laten gaan et cetera) dan die man die net zoveel verdient als ik? Ik wil ook een miljard verdienen om veel voor de gemeenschap te kunnen doen!
'En wat doet u dan met de rest van het geld?’
'Bedrijven oprichten waardoor ik meer mensen aan het werk help. Of ik zet het op de bank, waardoor de bank weer hypotheken kan verstrekken aan andere mensen.’
Ik sluit niet uit dat ik misschien geen moraal heb. (Moraal? Dus weer geen idee wat dat precies is!) Ik hoop een aardig mens te zijn in een wereld die me grotendeels ontgaat.