Aderlating van specialisten

POGINGEN OM HET MES te zetten in het salaris van medisch specialisten lopen doorgaans uit op een mislukking. Deze week dient andermaal een rechtszaak over de tarieven, die VWS-minister Ab Klink fors wil aanpakken. Ook nu gaat het niet over het geld alléén maar om de positie van medici.
Om grip te krijgen op specialisten bedienen bewindslieden zich met graagte van het stereotype van dé vet verdienende specialist met een tweede boot en een derde vrouw.

Klinks voorganger Hoogervorst (VVD) stelde in een interview met De Groene Amsterdammer in 2004 dat ‘specialisten niet twaalf jaar hebben gestudeerd om te luieren’. De minister zei met dédain geen idee te hebben wat ze allemaal doen voor hun te hoge jaarinkomen, dat ze vanaf het golfveld vergaren.
Zeker, dit type specialist heeft bestaan. Jarenlang was het tarievensysteem gebaseerd op het aantal technische verrichtingen waardoor met name de vrijgevestigde radiologen en microbiologen gigantische salarissen gingen verdienen. Op de vleugels van de technologische revolutie in de zorg, die begin jaren zeventig inzette, ging voor iedere foto en ieder poepje en plasje de kassa rinkelen. Dit systeem werd vervangen door een budgettenregeling. Toen dat vastliep vanwege de wachtlijsten voerde Hoogervorst het dbc-systeem in: voor vrijgevestigde specialisten werd het uurloon van 140 euro bruto versleuteld in de diagnosebehandelingcombinatie.
Na twee jaar blijkt door een weeffout in het systeem dat uitgerekend de ondersteunende specialisten - radiologen en microbiologen - hier volop van hebben geprofiteerd. Door verkeerde normtijden zagen zij hun salarissen explosief stijgen. Dát herstellen vinden zij zelf ook terecht. Zij hadden er zelfs al van tevoren voor gewaarschuwd. Maar Hoogervorst had haast en zette door, zodat Klink deze blunder op zijn bord kreeg.
Deze uitwas terugdraaien is nu niet het punt. Dat is reeds gebeurd. De vrijgevestigde specialisten stappen deze week naar de rechter omdat Klink deze omissie aangrijpt om de uurtarieven met twintig procent te verlagen. Dat betekent een forse aderlating, want van dat bruto uurloon moeten zij ook hun hele praktijkvoering financieren. Het dbc-systeem was juist bedoeld als prikkel tot ondernemerschap en innovatie in de zorg. De specialisten ervaren Klinks eis als een mes in de rug en een zoveelste stap om hen om te vormen tot door de overheid gestuurde zorgarbeiders. Geen beroepsgroep zou een dergelijke loonsverlaging accepteren. Daarnaast moeten artsen, anders dan bijvoorbeeld advocaten, politici en bestuurders, om geregistreerd te blijven bijscholen en zich laten visiteren door inspectiecommissies.
Daar staat tegenover dat de vrijgevestigde specialisten weer net iets minder mogen klagen dan hun collega’s in loondienst. Zij verdienen met hun vaste bruto jaarsalaris en een officiële minimum werkweek van 45 uur, met diensten uitlopend tot zestig uur per week, slechts 58 euro bruto per uur. Dat vergeten politici er altijd bij te vermelden als ze refereren aan het jaren-zeventigcliché van de gemakzuchtige specialisten met hun tweede huis en hun zeilboot.