Afghanen zijn welkom in de VS

De laatste Amerikaanse troepen waren nog niet uit Afghanistan vertrokken of oud-president Trump claimde dat de geëvacueerde Afghanen niet gescreend (‘vetted’) waren. Op zijn website vroeg hij zich af: ‘Hoeveel terroristen brengt Joe Biden naar Amerika?’ Op Fox News noemde presentator Tucker Carlson het naar de VS evacueren van Afghaanse vluchtelingen ‘Operation Change America Forever’.

Met dergelijke uitspraken proberen populisten in te spelen op een anti-asielzoekerssentiment dat al decennialang onder het Amerikaanse publiek leeft. Zo was ruim twee derde van de Amerikanen in 1939 tegen het opnemen van tienduizend joden die het nazi-regime ontvlucht waren. Een vergelijkbaar verzet bestond eind jaren vijftig tegen het opnemen van Hongaarse asielzoekers na de opstand tegen de sovjets; in de jaren zeventig tegen de opname van Vietnamese vluchtelingen, en recentelijk, in 2015, tegen de komst van Syriërs die de burgeroorlog in hun land ontvluchtten.

Opmerkelijk genoeg lijkt het aanwakkeren van anti-asielzoekerssentimenten ditmaal nauwelijks aan te slaan. In de recentste peiling door The Washington Post en ABC News sprak 68 procent van de ondervraagden zich uit vóór het opnemen van Afghaanse vluchtelingen na een veiligheidsscreening. Nog meer steun (81 procent) bleek te bestaan voor Afghanen die Amerikaanse troepen hadden bijgestaan tijdens de twintigjarige oorlog. Zij zouden actief geholpen moeten worden om naar de Verenigde Staten te komen.

Die openheid past in een trend die al langer gaande is – en die juist tijdens het presidentschap van Trump nadrukkelijker werd. In reactie op het restrictieve immigratiebeleid onder Trump groeide de sympathie voor immigranten namelijk, wat ook leidde tot meer openheid voor allerhande asielzoekers. Zo nam tussen 2015 en 2017 de steun voor de opname van moslimvluchtelingen uit Syrië toe van 38 tot 52 procent, volgens een peiling van YouGovsurveys.

Dit veranderde sentiment vond ook zijn weg naar de toespraak die president Biden gaf aan de vooravond van de twintigjarige 9/11-herdenking. Niet dat zijn boodschap niet doorspekt was van de hyperbolen die nu eenmaal schijnen te horen bij toespraken van Amerikaanse presidenten. ‘In de dagen die volgden op 11 september 2001 zagen we overal heldenmoed, op verwachte en onverwachte plaatsen’, zei hij bijvoorbeeld, terwijl hij sprak over de ‘strijd om de ziel van Amerika’. Maar hij sprak ook over ‘angst en woede, wrok en geweld tegen moslim-Amerikanen’. Dergelijke sentimenten hadden volgens hem het Amerikaanse vermogen tot solidariteit ‘gebogen, maar niet verbroken’.