Game of Thrones

Aflevering 5 – First of his name

Veel vragen deze week in het Game of Thrones-serieblog. Is het machtsspel van Littlefinger dan de overkoepelende verhaallijn die we de komende tijd gaan meemaken? Waar zijn Tyrion, Melisandre, en Stannis gebleven? Waar is Varys?

Medium petyr baelish 1024

Joost de Vries –

Ik weet nog dat ik tijdens mijn mondeling Engels op de middelbare school een heel debat had met mijn docent over Tolkien. Over de vraag wie nu precies de ‘Lord of the Rings’ was. Niemand, zei hij. Iedereen is de slaaf van de ring. Ik bladerde en trof precies de zin die ik zocht, uitgesproken door Gandalf de Grijze, als hij Saruman de Witte ervan probeert te overtuigen dat hij niet kan samenwerken met Sauron: ‘There is but one lord of the rings, and he does not share power.’

Als je de vraag zou moeten beantwoorden wie bij Game of Thrones de ‘gamemaster’ is, zou je antwoord waarschijnlijk Tywin Lannister zijn geweest. De rijkste man van Westeros, commandant van het grootste leger, grootvader van de koning, onbuigzaam, met een kop die je aan een stormram doet denken. Vanaf het moment dat hij zijn intrede doet (eerste seizoen: in het eerste shot dat je hem ziet, fileert hij een hert – een treffend symbolisch beeld) is hij in charge. Hij componeert, dirigeert en straft iedereen die uit de maat zingt. Wat hij niet kan domineren op het slagveld manipuleert hij diplomatiek, of laat hij anderszins uit de weg ruimen. Als hij met lady Olenna Tyrell bikkelhard onderhandelt over wie de kosten van het koninklijk huwelijk betaalt (seizoen 3), merkt ze op dat hij een zeldzaamheid is: een man die zijn reputatie waar maakt.

Die reputatie hield stand tot de aflevering van deze week, waarin hij in een onderonsje met zijn dochter Cersei haar eens vraagt te schatten hoeveel goud hun mijnen het afgelopen jaar opleverden. Moet ik het in kilo’s raden, of tonnen? vraagt Cersei. Maakt niet uit, zegt Tywin, het antwoord zou hetzelfde zijn.

Nul dus. De mijnen staan droog, de Lannisters leven op krediet, net als de hele hofhouding blijkbaar. De kroon staat voor miljoenen in het rood bij de IJzeren Bank van Braavos (een sterke, vertrouwenwekkende naam voor een bank, post-kredietcrisis), de macht van de Lannisters is niet meer dan hun reputatie, daarom is Tywin er dus altijd zo op gebrand geweest elke reputatieschade in de kiem te smoren, of keihard aan te pakken, daarom was hij zo niet-vergevend voor Tyrions braspartijen, of voor Jaime’s nobele doch onrendabele riddertje spelen. Hij is bang de triple A-status van zijn familienaam kwijt te raken.

Als dat shocker 1 was, dan komt shocker 2 uit de ‘vale of Arryn’, waar Littlerfinger, pardon, Lord Petyr Baelish Sansa bij haar batcrazy gekke tante Lysa Arryn brengt. Tot over haar oren is Lysa (die ene die haar brugklasser-kind nog borstvoeding geeft) op Baelish verliefd. En niet sinds kort, maar altijd al, blijkt als ze haar mond voorbij praat. Ze hield al van hem voordat de serie begon: ‘You gave me those drops and told me to pour them into Jon’s wine’, zegt ze, waarmee ze bedoelt dat zij het was die haar man vergiftigde, de ‘hand of the king’, waardoor koning Robert Ned Stark zou vragen de nieuwe ‘Hand’ te worden. ‘You told me to write to a letter to Cat, tell her that it was the Lannisters who…’ Zij was het die Catelyn Stark in een anonieme brief schreef dat de Lannisters achter de aanslag op haar zoontje zaten en zo de Starks tegen de Lannisters opzette.

Tot dan toe kon je Baelish altijd het best zien als een social climber, een nouveau riche die niets liever wilde dan het geld en de eretitels die zijn aristocratische leiders hem verveeld toewierpen. Nu blijkt hij dus van meet af aan de geheime ‘puppetmaster’ van Westeros te zijn. Meer dan wie dan ook heeft hij het masterplan. Littlefinger is Sauron.

Is dit dan de overkoepelende verhaallijn die we de komende tijd gaan meemaken? Littlefinger heeft een rijke vrouw, een onneembare vesting, en hij heeft Sansa Stark. First of his name heet deze aflevering, een verwijzing naar de zojuist gekroonde koning Tommen – of zou het een vooruitwijzing zijn naar een andere eerste koning, koning Littlefinger den Eerste?

Bodycount: Jon Snow & Co slachten verrassend makkelijk de muiters bij Craster’s Keep af.

Vertedering : Cersei die het spel heel goed speelt, en alvast twee van de drie rechters in het regicide-proces (haar vader Tywin en Oberyn Martell) tegen haar broer uitspeelt, maar breekt als ze aan Oberyn moet vragen hoe het met haar uitgehuwelijkte dochter Myrcella gaat.

Afwezigheidslijst: Tyrion, Melisandre, Stannis, en als ik erover nadenk, waar is Varys dit seizoen?, waar is de vrolijke Brotherhood without Banners van de uit-de-dood-herrijzende Beric Dondarrion?, waar blijft de poging van Yara Greyjoy om haar ontmande broertje Theon te redden?, waar hangt Gendry de Koningsbastaard ergens uit? Veel geliefde personages die dit seizoen nog niet zijn opgedoken.

Wiegertje Postma –

Ja, Littlefinger heeft het machtsspel goed in de vingers. Zo goed, dat we er pas in seizoen 4 achter komen dat hij de aanstichter van alle ellende is. Wel vond ik dat op een wat klungelige manier gaan, trouwens: ik geloof niet echt dat Lysa Arryn zoiets na al die tijd ineens weer zou laten vallen. (‘Zeg schat, weet je nog toen die ene keer alle decennia dat ik je al ken en van je hou dat ik dat ene deed dat je van me gevraagd had waardoor alles voor de kijker nu op z’n plek valt? Nou, dat.’) Maar toch, juist door Lysa’s opmerking lijkt Littlefinger de controle héél even kwijt te zijn: hoewel zijn lichaamstaal onmiskenbaar laat blijken dat hij geen behoefte heeft om Lysa te zoenen, te beminnen of te trouwen, is dat toch precies wat hij doet. Om haar stil te houden pakt hij haar vol op haar muil en belooft hij die avond met haar te trouwen. Waarop Lysa dreigt flink te gaan gillen als haar nieuwe echtgenoot haar van jetje geeft. Haar huiveringwekkende genotsgekrijs houdt Sansa vervolgens uit haar slaap, alsof dat arme kind niet genoeg te verduren heeft.

Wel verfrissend trouwens, na die parade van vrouwen die in deze serie tegen hun wil in genomen worden of genomen dreigen te worden (deze aflevering wordt Meera op die manier in het zonnetje gezet), dat er nou eens een man tegen zijn zin de daad moet doen. Maar die daad wordt niet in beeld gebracht, want daar worden Lysa en Petyr allicht te oud en onbegeerlijk voor bevonden. In plaats daarvan krijgen we het getormenteerde snuitje van Sansa te zien. Maar Baelish is niet iemand die zich voegt naar iemand die hem het huwelijk in chanteert: het is dus niet de vraag of maar wanneer Lysa Arryn de pijp aan Maarten geeft.

Maar wie moet er dan verstikkend zorgen voor Robin Arryn? Met Lysa’s zoontje bewijst deze serie voor een tweede keer dat moederskindjes gevaarlijk spul zijn. Als je te erg boven op je oudste zoon zit en hem te zeer vertroetelt, broed je in feite een maniakale tiran uit. Geef die jongen een paar jaar, en je ziet hem met meer vanzelfsprekendheid onschuldige hoeren afranselen dan Joffrey Baratheon ooit gedaan zou hebben. In zijn eerste scène weet Robin zowel zijn moeder als Littlefinger ongemakkelijk lang te knuffelen, én de kijker ervan te verzekeren dat hij niet minder psychopathisch is dan in het eerste seizoen: hij gooit zijn net gekregen cadeautje honderden meters naar beneden – zoals hij toen met Tyrion wilde doen. We dachten allemaal dat we met Joffrey’s dood van de psychotische prepubers af waren, maar zo makkelijk gaat dat in Westeros natuurlijk niet.

Littlefinger als de Sauron van Westeros? Mwah. Ik vind het wat veel eer. Vooral omdat macht in The Lord of the Rings van een heel andere aard lijkt te zijn. Daar groeit het, broedend in de duisternis, langzaam maar zeker uit tot een zware, bijna bovennatuurlijke kracht die alleen met een epische daad te vernietigen is. Met een apotheose. In Westeros is macht meer een dagelijks iets – altijd in de buurt, altijd in theorie bereikbaar maar zelden echt binnen handbereik. Macht hier is als een kat waarbij iedereen vecht om hem even te mogen aaien. De kat staat het wel even toe om gegrepen en geaaid te worden, maar floept altijd wel een keer zijn nagels uit zijn pootjes (noem je dat zo? Ik weet verder weinig van katten) en springt vanzelf weer weg, de aaier gehavend achterlatend. Iedereen heeft een andere manier om aan of in de buurt van de macht te komen – via informatie, manipulatie, omkoping of bruut geweld – maar niemand weet het vast te houden. Iedereen ziet het als een einddoel, maar dat is het voor niemand: daarvoor is macht veel te veel een garantie voor een snelle, gruwelijke dood. En niemand wordt er gelukkig van. De Lannisters zijn daar het beste voorbeeld van: hun angstvallige vastklampen aan de macht heeft ze financieel en emotioneel uitgehold, als familie uiteengereten en individueel onthand. Littlefinger lijkt het allemaal wat beter onder controle te hebben en zijn weg naar de macht lijkt beter uitgekiend, maar het is een broos evenwicht. Ook hij kan elk moment alles kwijtraken. We hebben het wel over Game of Thrones, namelijk: Boromir werd al in seizoen 1 onthoofd terwijl zijn kinderen toekeken, en Gandalf zal nooit in een andere tint weer terugkeren uit de dood.

Laten we het hier even niet over hebben: Bran, Jojen en Meena. Is buiten de familie en vriendenkring van de acteurs iemand geïnteresseerd in deze verhaallijn?

Leukste tienermeisjesgiechel: Daenerys Stormborn of House Targaryen, Queen of the Andals and the First Men, Khaleesi of the Great Grass Sea, Breaker of Chains and Mother of Dragons (ik heb dit even opgezocht) is op Daario Naharis! Ze mag dan legioenen slaven bevrijd hebben en nu hun koningin willen worden, waar het op Michiel Huisman aankomt is ze gewoon een giechelend pubermeisje. We kunnen haar niks kwalijk nemen: als Michiel Huisman 93 schepen voor me geregeld had, zou ik ook met blosjes op mijn wangen wegkijken, denk ik.

Jan Postma –

Joost, eerst maar die laatste zaken. Ja, veel personages lijken in de vriezer te zijn gezet. Waar is Gendry, de bastaard van Baratheon die zo goed met Arya kon opschieten? En Rickon Stark? Varys kan van je afwezigheidslijst. Hij is dit seizoen al een paar keer in de schaduw opgedoken en ook in deze aflevering deed hij zijn Varys-ding: hij stond lichtjes voorover gebogen bij de juist gekroonde boy king zijn invloed te consolideren. De bodycount bij Craster’s Keep lag bijna hoger dan het aantal deelnemers aan de strijd. (Althans, dat kreeg ik vanmorgen via WhatsApp ingefluisterd, ik heb het nog niet nageteld.) Maar verder was het natuurlijk een goede zaak dat er wat mensen stierven.

Het was spijtig om Karl Tanner het ondermaanse voor de eeuwige jachtvelden te zien verruilen, maar de manier waarop maakte een hoop goed. En ik vond het jammer dat de Slayer Of The Hand Of The Kingsslayer Locke het veld al weer moest ruimen, ik begon wel gehecht te raken aan het air van onbetrouwbaarheid dat om hem heen hing. Vooral omdat hij zo gemakkelijk in het gevlij kwam bij Jon Snow, die zich op die momenten weer eens van zijn naïefste kant liet zien. (Echt, een groot legerleider zal Snow toch nooit worden. Iedere keer dat hij in de rol van motivational speaker kruipt, hoop ik op een Saint Crispin’s Day-speech; Ken Branagh had een broer van Ned Stark kunnen zijn, om na drie seconden al te overwegen maar helemaal te stoppen met tv kijken, of zelfs met leven.)

Kortom: veel doden en veel afwezigen. Nu heb ik dit seizoen al meer het idee gehad dat het verhaal uit z’n voegen dreigde te barsten. Het voelt groter en ambitieuzer dan de tv-serie, gebonden aan het wekelijkse time slot, aankan. Heel af en toe is het toch alsof de show runners in de eerste plaats bezig zijn iedereen binnenboord te houden, zich iedere keer weer naar een andere plek haastend om ervoor te zorgen dat we niemand kwijtraken. Als een moederpoes die uitentreuren kittens die uit het nest ontsnappen moet terugsleuren.

Nu dan de machtsvraag. Het was fijn te zien hoe Tywin, immer de realist, uiteenzette hoe het gesteld was met de financiën van de Lannisters. Hij en Cersei lijken elkaar weer te hebben gevonden in hun gedeelde pragmatisme en het heilige geloof dat de familie (niet de leden, maar het huis; een verschil dat Tyrion aan den lijve ondervindt) voor alles dient te gaan.

Wat betreft Lord Petyr Baelish als mastermind en door niemand herkende machtsfactor: ik ben nog niet helemaal overtuigd. Ik begrijp dat in zekere zin een feit is dat hij de moord die het huidige spel om de ijzeren troon in gang zette, die op Lysa Arryns man Jon, orkestreerde, maar op de een of andere manier wil ik nog maar niet geloven dat iemand uit vrije wil met die knotsidiote voorvechtster van het recht op levenslange borstvoeding Lysa Arryn zou trouwen. Toegegeven, dat tochtige kasteel is buitengewoon gunstig gelegen – in geen duizend jaar is het ingenomen, ja ja – maar toch: Lysa Arryn! Of hij of zij valt een keer in dat gat in de vloer.

Van de regen in de drup: Sansa. Altijd Sansa.

Doorzichtigste leugen gecounterd met evidentste waarheid: Prins Oberyn zegt: ‘We don’t hurt little girls in Dorne’, waaropCersei antwoordt: ‘Everywhere in the world they hurt little girls.’

Langste aanloop naar gratuite seks in de serie tot nu toe: Brienne die maar niet snapt wat ze met haar page Podrick aan moet.

Meest onzinnige uitspraak van The Hound tot nu toe: ‘I bet his hair is greasier than Joffrey’s cunt.’