OPERA Faust [working title]

Afscheid van de kinderen

Faust [working title], De Nationale Opera © Michel Schnater / De Nationale Opera

De Nationale Opera zat omhoog met de coronacrisis. Niet alleen kon de tweede helft van het seizoen 2019-2020 niet doorgaan, ook het seizoen 2020-2021 komt in gevaar. Grote operaproducties moeten worden afgelast, en hoe voorkom je dat het immense theater aan de Amstel dan lange tijd leeg komt te staan?

De directie verzon iets slims. Voor de seizoensopening was de opera Mefistofele gepland, met een geweldig orkest en enorme koren, waaronder een gigantisch kinderkoor. Het is de bewerking van Goethe’s Faust uit 1875 door Arrigo Boito, die we nu nog vooral kennen als de geniale librettist van Verdi’s Othello en Falstaff. De jonge regisseuse Lisenka Heijboer Castañón, die tot nu toe vooral geassisteerd heeft, kreeg de vraag of zij een alternatief kon bedenken in de sfeer van het Faust-thema. Zij nam weer contact op met de nog jongere Sri Lankaans-Nederlandse dirigent Manoj Kamps, die vanwege de coronacrisis net al zijn engagementen had zien verdampen. Ze moesten de klus in drie maanden klaren en zij waren weer zo verstandig een hele groep jonge componisten, dramaturgen en ontwerpers aan te trekken uit binnen- en buitenland. Het had haastig in elkaar gezet broddelwerk kunnen zijn, maar dat is het beslist niet geworden, omdat iedereen werd uitgedaagd in korte tijd het beste te geven wat hij had.

Misschien is het succes in de eerste plaats aan Kamps te danken. Hij is een frêle en elegante verschijning, als hij dirigeert bijna een balletdanser. Hij krijgt een prachtig geluid uit het Nederlands Philharmonisch Orkest. De orkestleden zitten op afstand van elkaar, maar produceren toch een homogene klank. Op het toneel zijn naast vier jonge solisten (sopranen Olga Busuioc en Fang Fang Kong, mezzosopraan Polly Leech en bariton Martin Mkhize) twee koren aan het werk: het Koor van de Nationale Opera en een groot kinderkoor. Maar het geluid komt helemaal van rondom. Een deel van het operakoor staat over de hele breedte van de zaal op het tweede balkon, met daarbij ook nog eens blazers links en rechts. Kamps weet dat allemaal bij elkaar te houden en geweldig te laten klinken. Het Operakoor zingt prachtig in een decor dat uit brokstukken van vroegere operaproducties bestaat (bijeengebracht door Janne Sterke en Hendrik Walther), het kinderkoor laat af en toe zelfs een hemels geluid horen.

Die aanwezigheid van de kinderen geeft ook inhoudelijke betekenis aan de associatief aaneengeregen muziekstukken die voor een deel uit Faust-bewerkingen komen, maar ook uit heel andere bronnen (Mahler, Vivier, Händel, Roemeense volksmuziek, een moderne Chinese compositie van Lingbo Ma). De nadruk ligt niet op filosofische aspecten van de Faust-mythe, maar op de mislukte liefdesgeschiedenis tussen Faust en Gretchen, en vooral op haar verdriet over het verlies van haar onwettige kind.

De kinderen, die soms eigenwijs en dapper hun woordje doen, die weggestuurd worden, van een glijbaan roetsjen en dan weer troostend de handen van de volwassenen pakken, doen ook denken aan het uitbreken van de coronaziekte die vooral oudere mensen en kinderen uiteen dreigde te drijven. In deze opera-avond worden ze weer op een ontroerende manier bij elkaar gebracht.


FAUST [working title]: t/m 24 september in Nationale Opera en Ballet, de voorstelling is uitverkocht, maar op zondag 4 oktober is er een gratis online streaming: operaballet.nl/online