De beste boeken van 2013

Afstandelijk en intens

Van hartstochtelijke liefde tot verraad in Rhoon, van de Beatles tot Auschwitz: de literaire hoogtepunten van het afgelopen jaar volgens onze redacteuren en vaste medewerkers.

Medium margrietdemoor melodie hiresomslag 2

Met Mélodie d’amourschreef MargrietdeMoor een ingenieuze en verpletterend mooie roman. Degene die de centrale figuur blijkt, Luuk, krijgt gestalte via het perspectief van zijn intimi, achtereenvolgens zijn ouders, een vrouw die hartstochtelijk verliefd op hem wordt, zijn liefde en uiteindelijk zijn wettige vrouw. Vooral het derde verhaal – de hoofdstukken laten zich bijna als afzonderlijke, complete geschiedenissen lezen – waarin een broer-zusrelatie centraal staat, is betoverend. Compositorisch en stilistisch heeft De Moor zichzelf overtroffen, en inhoudelijk valt er ook al weinig nuchters over op te merken. De absolute liefde maakt De Moor in deze roman voelbaar, onontkoombaar zelfs, laat ik het daarop houden.

Ander hoogtepunt qua Nederlandse literatuur: Luisteren hoe huizen ademen, van Arie Storm. Het genadeloze zelfonderzoek van een schrijver levert een ontroerende roman op, van een dagelijkse diepzinnigheid en een al even dagelijkse brille. Het verleden, wat moet je ermee, zo kabbelend begint de roman. Maar ondertussen. De spoken uit het verleden roeren zich.

Ik heb de roman waarmee ze dit jaar de Booker Prize won nog niet eens gelezen, maar deze uitverkiezing was wel aanleiding het debuut van de jonge Australische schrijfster Eleanor Catton te lezen, The Rehearsal, in het Nederlands verschenen als De repetitie. Wat een boek! In de eigenaardige mengeling van afstandelijkheid en intensiteit deed het mij denken aan het beste werk van Elfriede Jelinek. Geen realistische vertelling, eerder een groteske over meisjes en hun vernietigende seksuele kracht.

Tot slot ging The Silent Wife van A.S.A. Harrison mij onder de huid zitten. Het is een portret van een huwelijk, een extreem geval van keeping up appearances, tot er iets knapt bij de vrouw in kwestie. Een spannende roman waarvan de plot goddank al op de eerste bladzijde wordt weggegeven.


Margriet de Moor, Mélodie d’amour, De Bezige Bij, 304 blz., € 19,90

Arie Storm, Luisteren hoe huizen ademen, Prometheus, 224 blz., € 17,95

Eleanor Catton, De repetitie, Anthos 2009, 315 blz., € 15,50

A.S.A. Harrison, The Silent Wife, Penguin, 326 blz., € 10,49