Al gore

GETOOID MET de bijnaam ‘Al Bore’ werd hij zes jaar geleden de running mate van Bill Clinton. Vrij snel was het Bore no more, want de vice-president van de Verenigde Staten ontpopte zich als een ware stand up comedian. Specialisme: de zelfspot.

Al Gore over Hillary: ‘Als mensen mij vragen hoe het is om nummer twee te zijn in het Witte Huis, zeg ik: Het lijkt erop dat zij het leuk vind.’
Over zijn eigen desastreus verlopen presidentiële campagne: 'Het is geen geheim dat ik in 1988 kandidaat was voor het presidentschap, hoewel het in die tijd wél een geheim leek.’
En Al Gore over Al Gore: 'Hoe herken je Al Gore in een kamer vol met agenten van de Secret Service? Het is die ene stijve man in het vertrek.’
DE FOTO’S STAAN opgeslagen in het collectieve geheugen. Bill en Al toerend als twee rocksterren door de Verenigde Staten. Bill en Al, de twee jonge honden die zich met Hillary en Tipper op de muziek van Fleetwood Mac laten bejubelen door de Democratische Conventie. En Bill en Al die het Witte Huis in bezit nemen. Hand in hand - en vrolijk, heel vrolijk vooral - zouden zij Amerika de twintigste eeuw binnenleiden.
Maar de laatste tijd verschijnt Al steeds minder op de foto met Bill. Hij blijft zelfs een beetje uit de weg wanneer er foto’s worden gemaakt. En hij zegt steeds harder dat Clintons beleid moet worden voortgezet maar steeds zachter dat ook diens persoon behouden dient te blijven.
Al Gore zit in een lastig parket. Dikke kans dat de Republikeinen geen impeachment-procedure tegen Bill Clinton starten. De presidentsverkiezingen in 2000 worden voor hen dan een makkie wanneer Clinton nog twee jaar voor het oog van de gehele wereld in zijn hemd staat en de staf van het Witte Huis ondertussen steeds weer als aangeschoten wild in het nieuws verschijnt. Maar treedt Clinton af omdat wél een afzettingsprocedure tegen hem wordt gestart of omdat de druk vanuit eigen partij te groot wordt, dan zit Gore mogelijk nog verder in de problemen. De Republikeinen zullen er alles aan doen om te voorkomen dat hij het als plaatsvervangend president zo goed doet dat hij kans maakt herkozen te worden. Daarbij hebben ze een gigantische stok achter de deur: begin deze maand gaf het ministerie van Justitie opdracht tot een nieuw vooronderzoek naar eventuele strafbare feiten die Gore zou hebben gepleegd bij het verwerven van campagnegelden voor zijn partij.
TOT HIJ DE DIENENDE taak van vice-president op zich nam, had Al Gore een brandschoon cv. Hij is afkomstig uit een all American familie van veehouders, zijn vader was tevens senator, en op St. Alban, de meest prestigieuze kostschool van het land, hoorde Al aan het eind van ieder schooljaar steevast bij de besten van de klas.
Gore vormt nog veel meer dan Clinton de middenweg tussen het Amerika van voor en na Bob Dylan. Want Gore protesteerde tegen de oorlog in Vietnam, maar ging tóch het leger in om - als journalist weliswaar - zijn land te dienen. En Gore gaf ruiterlijk toe samen met Tipper wel eens een stickie te hebben gerookt en daarbij echt te hebben geïnhaleerd. Maar niemand die het ze kwalijk neemt. Tipper en Al vormen het ideale Amerikaanse paar, het prototype voor alle tandpastareclames van het land.
Hij lijkt op Superman. Zijn kaak kent de perfecte hoek en is bijna nog een meter langer dan die van Bill. Hij lijkt saai en onberispelijk maar inmiddels weten we dat hij elk moment zijn nette pak weg kan scheuren om een bronstig bovenlijf te voorschijn te toveren, het volk bij de hand te pakken en weg te vliegen. Opwaarts! Richting eenentwintigste eeuw.
Tipper is de ideale, warme en ietwat naïeve moeder uit het Zuiden. Met in de ogen een licht stupide blik en een altijd aanwezig twinkeltje van waanzin.
Twee dummy’s.
Tipper vecht ook. Tegen de twee krachten die Amerika’s schone jeugd belagen: duivels & seksmaniakken. De laatsten proberen het met die walgelijke pornografie. Toen ze laatst op vakantie waren, vlakbij een naturistenstrand, hebben ze mooi de politie dat strand laten sluiten. Geen geviezerik in de buurt van de Gore’s. Tegen de duivels en demonen die de jeugdige oren pogen binnen te dringen via boodschappen verborgen in popmuziek, vecht ze met behulp van de parental advisory-sticker, die vermeldt wanneer een cd 'explicit lyrics’ heeft. Over de status van deze stickers als keurmerk heerst inmiddels brede consensus in de rock-, dance- en hiphopwerelden: wie geen sticker krijgt, telt niet mee.
GORE PRESENTEERDE zich eind jaren tachtig als denker, een man met een visie. De man die slimme, nieuwe dingen zou uitdenken om de Verenigde Staten ook in de eenentwintigste eeuw wereldleider te laten blijven. Met behulp van de digitale snelweg bijvoorbeeld. Internet! Een uitvinding die Gore evenveel belang toedicht als die van de boekdrukkunst. Plug een arm kind in en Internet zorgt voor zijn vrijheid, gelijkheid en broederschap. En eenmaal online zullen ook overheid en politiek veel beter functioneren.
Van groot belang voor zijn denken, is het moment dat hij waarlijk ontwaakte en als in een visioen zag welke doorslaggevende rol de spiritualiteit zal spelen bij het binnentreden van de eenentwintigste eeuw. Gore’s loutering had plaats nadat zijn zesjarige zoontje Albert door een auto werd geschept en met een harde klap op het asfalt smakte: 'Ik rende naar hem toe, hield hem in mijn armen en zei zijn naam, maar hij bewoog niet, hij was slap en verstild. Zonder adem en zonder pols. En we bidden, wij twee, daar in de goot, met alleen mijn stem.’
Albert overleefde.
Sindsdien laat Gore, die theologie studeerde, weer merken dat hij een diep religieus mens is. De crisis van het ecologische systeem noemt hij een 'spirituele crisis.’ Hij schreef er het boek Earth in the Balance over, waarin hij de Dalai Lama met evenveel gemak opvoert als kerkvader Augustinus.
TEGENSTANDERS roepen dat hij veel te vrijblijvende grootspraak uitkraamt. Gore is tegen een nucleaire oorlog, want daar kunnen we allemaal dood aan gaan. En hij is ook tegen de uitroeiing van alle leven op aarde. Maar in de afgelopen zes jaar is daar in het regeringsbeleid zo ongeveer niks van terug te vinden. Ook van andere ambitieuze plannen, zoals het 'reinventing government,’ is weinig terechtgekomen.
Wel blijken zijn wapenfeiten van de afgelopen zes jaar steeds het resultaat van uitermate sluw en gewiekst politiek spel. Zijn overwinning op de tabaksfabrikanten, het verbod op verkoop van sigaretten aan minderjarigen, behaalde hij met een grote troef: de 'grootste tragedie in mijn leven’. Zijn jongste zusje was begonnen met roken op dertienjarige leeftijd! 'Acht jaar geleden’, sprak hij in het debat, 'hield ik de hand van mijn zusje vast toen ze haar laatste adem uitblies en stierf aan longkanker.’ In de lange stilte die volgde, waagde niemand het nog om wetenschappelijk bewijs te vragen. Tijdens het tv-debat over het Noord-Atlantische vrijhandelsverdrag, waarbij hij Ross Perot totaal onderuit haalde, scoorde hij pas echt door een aantal fikse argumenten ad hominem omtrent de privé-belangen van de Texaanse trol met flaporen.
De komende maanden zal hij alles uit de kast moeten halen. De indruk is inmiddels ontstaan dat de voornaamste taak van de vice-president er de afgelopen jaren uit heeft bestaan om vanachter zijn bureau in het oval office geld binnen te halen voor de partij. Maar het werven van campagnegelden is in zijn functie verboden. Het nieuwe onderzoek vindt plaats mede op basis van een artikel in de Wasington Post waarin drie donateurs te kennen geven zich afgeperst te voelen. Een van hen kreeg een telefoontje van Gore met de volgende strekking: 'De partij heeft me opgedragen om deze week twee miljoen aan campagnegeld bij elkaar te krijgen. En jij staat op mijn lijst. Je staat hier genoteerd voor een bedrag van honderdduizend dollar.’ Toch konden de donateurs er ook wel iets voor terugkrijgen. Op de koffie bij Hillary, de tuin bewonderen die Tipper heeft aangelegd op de oude golfcourse van Dan Quayle, of een logeerpartij in de slaapkamer van Abraham Lincoln.
Komt er een impeachment-procedure tegen Clinton, dan is de kans groot dat Gore spoedig volgt. Wordt ook hij gewipt, dan is de tweede in de rij voor de troonopvolging aan de beurt. En dat is de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden: Newt Gingrich, Republikein.