De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Alle mensen

Er was ooit en tijd dat ik, als ik De Telegraaf in het café las, hoorde: ‘Zeg, ben je fout of zo?’

Een student anno 1973 las geen Telegraaf. Hij las de Volkskrant. In die jaren groeide en groeide De Telegraaf. In mijn gedachten kwam dat vooral door Henk van der Meijden, de showredacteur. Wat hij deed, vonden wij, linkse studenten, verachtelijk.

Toen ik bij Het Parool kwam werken, merkte ik op de redactie dat De Telegraaf zeer goed gelezen werd. En vaak klonk het op de vergadering: ‘Waarom hadden zij dit wel en wij niet?’

Ik merkte in die tijd dat _Telegraaf-_journalisten geen beesten, maar collega’s waren. Heel aardige collega’s zelfs.

Natuurlijk, De Telegraaf koos het nieuws en de opinies anders dan wij van Het Parool. Zij deden aan campaign journalism en dat deden wij niet. Misschien konden wij dat ook niet.

De Telegraaf was duidelijk een krant voor alle mensen. Je merkte wel iets van een politieke signatuur, maar die was niet eens eenduidig. Vermoedelijk CDA, rechts van het midden. We wisten in die tijd dat er ook PvdA’ers onder _De Telegraaf-_journalisten waren. Meer dan we dachten zelfs.

Of het zo is, weet ik niet, maar voor mij wil De Telegraaf nog steeds de mening van een zo groot mogelijk deel van Nederland vertolken. De krant lijkt en leek daarnaar te zoeken. Dat merkte je vroeger vooral als je zag wat zij met het nieuws deden en hoe wij het in de krant zetten. Ze waren handig. Ze konden nieuws goed opblazen, en dat bedoel ik niet negatief. Ik heb met grote regelmaat jaloers gekeken naar hoe zij in opmaak en redactie het nieuws brachten – hetzelfde nieuws dat ik onder handen had genomen.

Alle kranten zijn op elkaar gaan lijken, met hier en daar een accentverschil

Ik heb in de loop van de tijd de kranten naar elkaar toe zien groeien.

Haat jegens De Telegraaf kom ik in journalistenkringen niet meer tegen.

Ik schrok daarom toen ik las dat De Telegraaf in korte tijd vijftigduizend abonnees had verloren. Er zullen allemaal redenen voor zijn, zoals internet en ontlezing bij de jeugd, de crisis, maar er is volgens mij nog een reden. Als mijn analyse juist is, dat De Telegraaf altijd schreef en zocht naar wat een meerderheid van Nederland wilde, dan komt een deel van het verlies doordat er in Nederland geen meerderheid meer is.

Zoals ik het opschrijf, lijkt het alsof De Telegraaf de mensen naar de mond probeerde te praten, maar dat bedoel ik niet. In de keuze van de artikelen, in de opinievorming zochten ze naar wat een meerderheid interessant zou vinden, goed over geïnformeerd wilde worden. Inderdaad, een krant voor het midden. CDA, met de blik naar de VVD.

Maar het midden onderscheidt zich niet meer als midden. De silent majority is opgelost in flanken of is onderdeel van een cocktail waarin meerdere, bijna tegengestelde ideologieën door elkaar zijn geroerd. VVD-PvdA. Met aan de flanken: PVV en SP, die in economische politiek elkaars broer en zus zijn. Alle kranten zijn op elkaar gaan lijken met hier en daar een accentverschil.

Dan laat de abonnee zich domweg leiden door de kosten, zeker in tijden van crisis.