Opheffer

Alles marcheert

Ikzelf behoor ook tot de «schande!»-roepers tegen de SGP. Maar waarom eigenlijk? Hebben ze macht en invloed? Vrijwel niks. En als ze in een kabinet mogen meedoen, zal hun invloed beperkt zijn.

De SGP is een ongevaarlijke moedervlek op onze democratie. Het is veel schandelijker dat het CDA de coalitie met de PvdA heeft laten mislukken — dat brengt daadwerkelijke schade toe.

En de PvdA is schandalig ver gegaan in zijn toezeggingen aan het CDA. Daardoor is de PvdA nu volkomen buitenspel gezet. Want ook al zitten ze in de oppositie, steeds weer zal Verhagen of Bal kenende zeggen: «Maar mijnheer Bos, u was al akkoord met twintig miljard bezuinigingen… dat halen we nog niet eens… u moet ons beleid toejuichen.» Door de onderhandelingen heeft het CDA de PvdA aan de ketting gelegd.

Nederland bevindt zich in een bestuurlijke crisis. Iedereen ziet het, niemand doet er wat aan. Het is een crisis die vooral met de mond wordt beleden, en als argument wordt gebruikt om de eigen zin door te drijven.

«Als partij moet je je verantwoordelijkheid nemen en dan ook de regering in durven gaan», zei Boris Dittrich. Waar staat dat? Is dat een wet? Is juist «niet meedoen» vaak niet veel sterker dan wel meedoen? Boris hanteert het argument van de schrijver die meedoet aan een stom televisiespelletje: «Het is goed voor de verkoop van mijn boek.» Dat is het dus helemaal niet.

Als D66 akkoord gaat met de wurgkoorden waarmee CDA en VVD ze hebben aangelijnd, dan zijn ze inderdaad met open ogen in hun eigen strop gelopen.

Die gekozen burgemeester komt er toch wel. Dat geld voor het onderwijs ook.

Het wonderlijkste van deze tijd is het feit dat alles rustig doormarcheert.

Oké, de politie heeft te weinig cellen, de wachtlijsten lossen niet op, maar er wordt niet op grote schaal gedemonstreerd, er zijn geen enorme rassenrellen, er wordt niet geplunderd — het gaat zo z’n gangetje.

Als er iets is wat aantoont dat het oude idealisme een wassen neus is geworden, is het wel het rustig doorgaan van de samenleving, zonder veel ophef.

Juist na Fortuyn.

Als iedereen roept dat Fortuyn toch wel «iets» heeft aangetoond («het grote ongenoegen»), dan vraag ik me toch echt af of dat ongenoegen niet een luxe ongenoegen is.

Hebben we alles niet schromelijk overdreven? Is het niet zo dat we in die bestuurlijke crises terecht zijn gekomen doordat we ons Fortuyn zo hebben aangetrokken? Te veel hebben aangetrokken?

Dat alles nu redelijk marcheert (leuk woord) komt doordat keurige mijnheren en mevrouwen van weleer een rustige politiek hebben gevoerd, verantwoordelijk hebben gehandeld, inderdaad hier en daar fouten hebben gemaakt, en daarom zijn ze nu ook weg, en kunnen we anderen kiezen.

De bestuurlijke crisis van nu kent geen oplossers van formaat. Of dacht u aan Balkenende? Of aan Bos? Of aan Dittrich?

We dachten dat Fortuyn stond voor iets belangrijks. Maar feitelijk was hij niet meer dan een politieke stem. Iemand die het ergens niet mee eens was.

Als Jamai politiek zou hebben bedreven in plaats van te zingen, zouden wij nu waarschijnlijk zeggen dat Jamai een belangrijke politieke stroming vertegenwoordigt die we door ons ingedutte systeem lange tijd over het hoofd hebben gezien. Ook Fortuyn was een soort SGP, zij het een stuk sympathieker. Een moedervlekje. Mooi, op de juiste plaats. Als het groter wordt moet je naar de dokter.

De hippies van toen zijn werkelijk de machthebbers van nu. Men vergeet weleens dat hippies conservatieve geesten waren die hun nostalgie naar vroeger aanzagen voor progressieve verandering.