Boedapest – ‘Ik hoop snel ontslagen te worden wegens geen vaccinatie, dan vraag ik wel asiel aan in Hongarije’, schreef een Nederlandse anti-vaccinatie-activist vorige week op Twitter. Dat is een veelgehoord refrein, waarbij Hongarije wordt voorgesteld als een soort gidsland waarin de waarden van de Thierry Baudets van deze wereld zijn omgezet in een werkelijkheid om naar te streven – en waar men ook altijd nog naar kan uitwijken als de zaken in eigen land niet de juiste kant op bewegen. Orbán maakt zelf graag gebruik van dat beeld van zijn land; hij noemde deze mensen in een speech ooit ‘de echte vluchtelingen’.

Maar de Hongaarse regering maakte vorige week bekend dat ze het voor werkgevers legaal zal maken om ongevaccineerde werknemers met onbetaald verlof te sturen en uiteindelijk ook te ontslaan. De regering-Orbán is namelijk sterk pro-vaccinaties. Dat zal de vriendschap tussen Baudet en zijn Hongaarse held in de toekomst bemoeilijken.

De verwarring doet denken aan afgelopen zomer, toen de Amerikaanse rechtse commentator Tucker Carlson, ook een Orbán-fan, in Boedapest was om zijn idool te interviewen. Dat interview, waarin de twee mannen het roerend met elkaar eens waren over immigratiekwesties en waarin Carlson Hongarije ‘een vrijer land dan de Verenigde Staten’ noemde, nam een nogal ongemakkelijke wending toen Carlson zich kritisch uitliet over de Chinese president Xi Jinping. De regering van Orbán onderhoudt namelijk hechte relaties met Xi. In de versie van het interview die door Hongaarse functionarissen naar Hongaarse media werd gestuurd, waren de pijnlijke stukjes over China eruit geknipt.

Een maand later was ex-vicepresident van de VS Mike Pence in Boedapest voor de jaarlijkse ‘demografietop’, een evenement waar rechtse politici en regeringsleiders als de Servische president Aleksandar Vucic en de Sloveense premier Janez Jansa samenkomen om het over familiewaarden te hebben en te bespreken hoe ze ervoor kunnen zorgen dat er meer inheemse baby’s geboren worden. Pence maakte ongelukkig genoeg precies dezelfde faux pas, ook hij begon tijdens een speech ineens over China.

De voorbeelden laten zien hoe precair de internationale allianties van rechtse anti-establishmentpolitici met Viktor Orbán zijn. Er wordt de indruk van een beweging gewekt, maar niets is minder waar. De gemeenschappelijke deler is anti-immigratie en nationalisme, maar door sterk afwijkende nationale contexten zijn de verschillen vaak fundamenteel. En er wandelen steeds meer olifanten de kamer in.