Popmuziek: Death Cab For Cutie

Alsjeblieft, verander niet

Death Cab For Cutie © Eliot Lee Hazel / Atlantic records

Ben Gibbard heeft een zalvende stem. Licht, bijna doorzichtig. Hij haalt nooit uit, klinkt nooit getergd of boos: hij klinkt alsof zingen hem weinig moeite kost en dient om zijn teksten zo helder mogelijk over te brengen. Hij draagt voor uit eigen werk. Op zijn beste albums zitten het avontuur, de spanning en dynamiek in de muziek daaromheen gevouwen, en straalt die stem als een baken, onverstoorbaar in het middelpunt.

Dat beste werk was het stevigste album Transatlanticism (2003) van zijn band Death Cab For Cutie, de opvolger en doorbraak Plans (2005) en het debuut van zijn zijproject The Postal Service, waarop hij zijn indiepop combineerde met lichtvoetige elektronica. Ben Gibbard uit Seattle, op het podium eerder een nerdie antiheld dan een charismatische frontman, werd inspirator van een nieuwe generatie indiebands, en zeker The Postal Service kent vele nakomelingen.

De albums van de laatste tien jaar verbleekten daarbij, maar op Thank You For Today klinkt Gibbard bij vlagen weer blakend. Zijn deels nieuwe band klinkt in de beste zin van het woord functioneel: de afzonderlijke muzikanten vallen vaak nauwelijks te onderscheiden; ze lossen op in sfeer en melodie. Als er al eens een gitaar bovendrijft of een drummer zich verheft, zoals in When We Drive, is dat om accenten te (ver)leggen, een uitroepteken te plaatsen. Death Cab For Cutie klinkt beheerst: de vele tegenritmen doen hun werk in de coulissen. Tijdens een legendarisch optreden van de band in het piepkleine EKKO in Utrecht maakte Gibbard ironische verwijzingen naar voormalig Van Halen-voorman Sammy Hagar, om er aan het eind van de avond pas achter te komen dat die in de VS tot het nationaal cultureel erfgoed hoort, maar dat indierock-fans in Nederland grotendeels geen idee hadden over wie Gibbard het had. Logisch: Death Cab For Cutie is het tegenovergestelde van Van Halen. Nimmer krachtsvertoon hier.

Dat wil overigens allerminst zeggen dat Gibbard zich beperkt tot het understatement. Het slotnummer 60 & Punk is een afscheid in onverwacht venijn, dat de bittere trekken heeft van een afrekening: ‘There’s nothing elegant in being a drunk/ It’s nothing righteous being sixty and a punk’.

Maar vooral is er Gold Rush, waarbij er een effect over zijn stem ligt, en dat geen nummer óver gentrificatie is, maar ronduit tégen gentrificatie. Het bevat de venijnigste samenvatting ervan: ‘the swinging of a wrecking ball’. En het vat tegelijk de tragiek van het verzet ertegen samen. Verzet tegen onvermijdelijkheid, want verzet tegen verandering. ‘It didn’t used to be this way/ Please don’t change’.


Death Cab For Cutie, Thank You For Today. De band speelt op 5 februari in TivoliVredenburg