Amerikaans exceptionalisme

New York - Met geen woord sprak hij over Egypte, of over scherpere wapenwetgeving na de schietpartij in Tucson. Dat was ook niet verwacht. Maar dat president Obama in zijn jaarlijkse State of the Union-toespraak geen enkele keer klimaatverandering noemde, was toch wel verrassend. Dit was een van zijn grote verkiezingsthema’s in 2008, een onderwerp waarover hij - tot groot enthousiasme van jonge kiezers - onverbloemd had gesproken: klimaatverandering was ‘echt’ en Amerika zou de wereld leiden middels het terugdringen van de CO2-uitstoot en een innovatief energiebeleid.
Wel had Obama het over het afschaffen van de miljarden dollars aan subsidies voor oliemaatschappijen. En hij zette een doel voor 2035: dan moet tachtig procent van de elektriciteit in de VS worden opgewekt door groene bronnen. Als mogelijke bron noemde Obama 'clean coal’, schone steenkool, volgens vele wetenschappers een contradictio in terminis. Het deed Mark Hertsgaard, schrijver van het net verschenen Hot: Living through the Next Fifty Years on Earth, pijn aan zijn oren, vertelde hij de dag na de toespraak op radiozender WNYC: 'Het was zeer teleurstellend. Iedereen die schone energie in één adem noemt met schone steenkool is simpelweg niet goed geïnformeerd. En ik geloof niet dat Obama slecht geïnformeerd is. We hebben het hier over een extreem intelligente man met een diep begrip voor de uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt.’ En het was ook niet zomaar retoriek, denkt Hertsgaard: 'Elk woord in de State of the Union is zeer goed doordacht. Nee, Obama verzond een politieke boodschap, namelijk dat hij bereid is zijn standpunten aan te passen in de richting van de Republikeinse Partij.’
De Republikeinse houding ten opzichte van energie en klimaatverandering is volgens Hertsgaard Amerikaans exceptionalisme op z'n slechtst: 'Europa is veel bezorgder over klimaatverandering omdat er daar geen ontkenningslobby is zoals hier in de VS. Werkelijk alleen in Amerika, en eigenlijk alleen in Washington DC, wordt betwist dat klimaatverandering echt en gevaarlijk is. Daarbij heeft de Republikeinse Partij de eer de enige grote politieke partij in de industriële wereld te zijn die nog steeds de wetenschap over klimaatverandering ontkent. Op het gebied van energiebeleid lopen zelfs de conservatiefste partijen in Frankrijk, Duitsland en Engeland vooruit - ook op onze Democraten.’
Dit ontkenningsgedrag verstoort het debat over klimaatverandering, vindt Hertsgaard: 'Daarvoor houd ik de media grotendeels verantwoordelijk. Die hebben hun werk verschrikkelijk slecht gedaan door het onderwerp te behandelen alsof er gelijkwaardigheid bestaat tussen de argumenten van echte klimaatwetenschappers en een handjevol ideologische dwazen.’