New York – Onlangs belde een inwoner van de staat New Jersey alarmnummer 911 omdat twee daartoe onbevoegde personen zijn erf zouden hebben betreden, van wie één gewapend. De politie verscheen ter plekke en schoot de beller dood. Wie echter op de kop boven het nieuwsartikel op de website van de lokale nieuwszender abc Action News was afgegaan, had die toedracht nooit geraden: ‘Bodycam legt dodelijke officer-involved shooting vast’.

De term ‘officer-involved shooting’ (een schietpartij waarbij een agent betrokken is) kwam in dezelfde week ook voor in de Los Angeles Times. De krant schreef onder meer dat een vrouw ‘in het ziekenhuis was beland na een officer-involved shooting’ en dat ‘op enig moment de agenten in contact traden met een vrouwelijk persoon waarop een officer-involved shooting plaatsvond’. Het was een fraai staaltje orwelliaanse doublespeak voor ‘een agent schoot een vrouw neer’.

Het gebruik van de term ‘police-involved shooting’ lijkt onuitroeibaar in Amerikaanse media, ook al verbiedt bijvoorbeeld persbureau Associated Press sinds vorig jaar zijn reporters die woorden te gebruiken. ‘Als het om door de staat gesanctioneerd geweld gaat, herhalen journalisten vaak de taal van de machtigen’, concludeerde onlangs The Appeal, een non-profit nieuwsorganisatie die het Amerikaanse strafrechtsysteem monitort. Dan wordt marteling ‘enhanced interrogation techniques’. Een jeugdgevangenis wordt een ‘juvenile detention facility’. Moord wordt ‘officer-involved shooting’. Een belangrijke reden hiervoor is simpelweg geld, concludeert The Appeal. Eerder nieuws brengen dan de concurrentie is een makkelijke manier om via de algoritmes van zoekmachines en sociale media zo veel mogelijk eyeballs op je verhaal te krijgen. En eyeballs genereren inkomen voor de eigenaren van de nieuwsmedia. Politieberichten worden derhalve vaak klakkeloos overgenomen, want dat scheelt tijd. Checken van het verhaal volgt later wel. Of niet.

Politiekorpsen zijn zich hiervan bewust en doen er hun voordeel mee, stelt The Appeal. ‘Hun communicatie-afdelingen staan erom bekend kritische journalisten van hun e-maillijsten te verwijderen. Omdat de meeste politieberichten langs die weg worden verspreid, leidt verwijdering van de lijst tot een serieus nadeel in de strijd om wie als eerste het nieuws brengt. De meeste journalisten begrijpen heus hoe taal werkt en weten dondersgoed dat ‘officer-involved shooting’ verhult wie daadwerkelijk een wapen heeft afgevuurd. Maar, zo stelt The Appeal, ‘als journalisten moeten kiezen tussen het vertellen van de hele waarheid of het niet boos maken van de organisaties die hun aanvoer van makkelijke nieuwsverhalen garanderen, kiezen de meeste voor het laatste’.